การนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาสร้างให้ชุมชนหันกลับมามองตนเองและเรียนรู้ที่จะแก่ไขปัญหาของตนเองร่วมกัน โดนเน้นกระบวนการเรียนรู้นำองค์ความรู้ที่ได้สั่งสมจากภูมิปัญญาท้องถิ่นมาบูรณาการเข้ากับการจัดการความรู้ ให้ชุมชนสามารถขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาต่างๆไปได้อย่างมีทางนำที่เป็นมรดกของบรรพบุรุษสืบทอดต่อเนื่องที่สามารถแก้ไขปัญหาต่างๆได้อย่างชาญฉลาดด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่นมาอย่างยาวนาน จากผู้นำท้องถิ่น พระ นักวิชาการชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน ประกอบเข้ากับการนำปรัญชาเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวง จัดตั้งเป็นศูนย์เรียนรู้ชุมชน เพื่อให้ชุมชน ท้องถิ่น มวลชนพื้นฐานได้แสวงหาทางเลือกในการดำเนินชีวิต

ศูนย์เรียนรู้ชุมชน เป็นแหล่งส่งเสริมเรียนรู้ตลอดชีวิต เป็นการเรียนรู้ตามอัธยาศัย เป็นการศึกษาทางเลือกที่นำเอาภูมิปัญญาท้องถิ่นมาเป็นรากฐานการบริหารจัดการการเรียนรู้ เป็นการเรียนรู้ตามอัธยาศัย เป็นการเรียนโรงเรียนทางเลือก ที่ชาวบ้านสัมผัสจับต้องได้ และไม่แปลกแยกกับชุมชน สังคม ท้องถิ่น เหมือนที่กระบวนการจัดการศึกษาของรัฐกระทำกับประชาชน รัฐบาลกับระบบการจัดการการศึกษาทุกระดับยังไม่รู้ตัวว่ากระทะอะไรกับสังคม ชุมชน ท้องถิ่นบ้าง ศูนย์เรียนรู้ชุมชน(โรงเรียนแก้จน โรงเรียนภูมิปัญญา ฯลฯ) จึงเป็นแนวทางในการขับเคลื่อน องค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ให้เป็นศูนย์กลางในการเรียนรู้ เสริมสร้างความเข้มแข็งขององค์กรชุมชนอย่างยั่งยืน สูนย์การเรียนรู้ส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากปราชญ์ชาวบ้าน ผู้นำภูมิปัญญา ที่ได้ผ่านการแก้ปัญหาชีวิต นำสิ่งดีดีที่ได้บทเรียนจากการดำเนินชีวิตในกระแสทุนนิยมโลการภิวัฒน์อันชั่วร้าย การหลั่งไหลมาของข้อมูลข่าสารเหมือนกระแสน้ำอันเชี่ยวกราก การประกอบอาชีพการเกษตรแบบเก่าที่เจ้าหน้าที่รัฐส่งเสริมจนสิ้นเนื้อประดาตัว เป็นหนี้สิน ไร้ที่ดินทำกิน อันเนื่องมาจากนโยบายและการจัดการของรัฐที่ไร้ปัญญา เข้าไม่ถึง มองและคิดไม่ออก จนเกิดคนจนไร้ที่ คนจนเร่ร่อน คนจนอยากเป็นผู้อพยพ(เพราะรัฐและองค์กรต่างประเทศดูแลเขาดีกว่าคนของตัวเอง) ศูนย์เรียนรู้ชุมชน จึงเกิดเป็นแหล่งเรียนรู้ที่กลั่นมาจากประสบการชีวิตที่แสนสาหัสและจากการกอบกู้ ฟื้นฟูภูมิปัญญาของบรรพชนเข้ามาใช้ในการจัดการการเรียนรู้ จึงเข้าถึงข้อสรุปของชีวิต ได้ดวยตนเองและพร้อมที่จะถ่ายทอดแก่พี่น้องเกษตรที่ยากไร้อย่างไม่หยุดยั้ง ให้เขาได้เห็นได้รู้ด้วยตนเองว่า เขาจะปลดหนี้อย่างไร เขาจะบริหารจัดการที่ดินที่เหลืออยู่หลังจากนายทุน นายหน้า ธกส ธนาคารของรัฐยึดไปแล้วจะทำอย่างไรเพื่อให้อยู่ได้มีสุข ไร้หนี้ การเรียนรู้เพื่อให้คนคิดเป็น และปฏิบัติได้อย่างเป็นระบบ เป็นพื้นฐานสำคัญในการทำมาหากินและประกอบกิจการต่างๆได้อย่างชาญฉลาดเป็นเรื่องดี ชุมชนที่ไม่เรียนรู้ จะไม่มีความรู้ ชุมชนที่ทอดทิ้งภูมิปัญญาท้องถิ่นจะตามโลกไม่ทัน และมักจะถูกครอบงำความคิด ทำให้ถูกเอาเปรียบ เสียโอกาส และล่มสลายในที่สุด