อัจฉรา
นางสาว อัจฉรา มิว สุทธิสุนทรินทร์

ลงพื้นที่ชุมชนแออัดสองข้างทางรถไฟ จ.โคราช


"น้ำตาและรอยยิ้มของคนชราเหล่านั้นทำให้เรามีแรงอยากต่อสู้ไปพร้อมกับเขาด้วย" : แม่ที่มีสัญชาติไทยอยากให้ลูกตัวเองได้สัญชาติไทย แต่ลูกก็ไม่สนใจอะไรทั้งนั้น ความรักของแม่ที่มีต่อลูกแต่สิ่งที่ได้รับกลับคือคำพูดที่มีแต่เสียดแทงใจแม่

น้ำตาและรอยยิ้มของคนชราเหล่านั้นทำให้เรามีแรงอยากต่อสู้ไปพร้อมกับเขาด้วย

ครั้งแรกที่ได้ทำงานกับชุมชนแออัด เป็นชุมชนสองข้างทางรถไฟ จังหวัดนครราชสีมา ไปมาแล้ว ๓ ครั้ง แต่ครั้งนี้ (วันที่ ๒๖ – ๒๙ มิถุนายน ๒๕๕๒) รู้สึกสนิทใจกับคนในชุมชนมากขึ้น อาจเป็นเพราะความคุ้นชินสะสมเรื่อยมา

ครั้งแรก (วันที่ ๖ – ๗ พฤษภาคม ๒๕๕๒) ไปลงพื้นที่ในชุมชนเพื่อแนะนำตัวว่าเราเป็นใคร จะเข้ามาทำอะไร กับใคร และทำอย่างไร โดยร่วมมือกันหลายฝ่าย เช่นแกนนำชุมชน , ครู กศน. , ครูศูนย์เด็กเล็ก , อบจ. , พมจ. , เทศบาล เป็นต้น ครั้งนี้ก็มีการเก็บข้อมูลไปบ้างบางส่วน ซักประวัติเจ้าของปัญหาส่วนใหญ่จะอายุมากแล้ว กว่าจะสอบประวัติเสร็จหนึ่งรายก็ใช้เวลาอยู่นาน ฟังไม่ได้ยินบ้าง จำข้อมูลบางอย่างไม่ได้บ้าง เสียงรถไฟที่แล่นผ่านรบกวนบ้าง

ครั้งที่สอง (วันที่ ๑๑ – ๑๒ มิถุนายน ๒๕๕๒) ไม่ได้ลงพื้นที่แต่นัดคนทำงานมาคุยกันที่ สำนักงานของพมจ. เพื่ออัพเดทข้อมูลซึ่งบางรายก็ต้องเก็บข้อมูลเพิ่มเติม แต่ละคนก็มีประสบการณ์มากมายทั้งดีและไม่ดีมาแลกเปลี่ยนตามประสาคนทำงานร่วมกัน

วันที่สอง ได้มีการจัดเวทีให้ความรู้แก่คนทำงานในพื้นที่ เพื่อที่คนทำงานจะได้นำไปแก้ปัญหาให้กับเจ้าของกรณีและนำไปเผยแพร่ต่อได้ โดยรูปแบบเวทีทำเป็นฐาน ให้แต่ละกลุ่มหมุนเวียนกันจนครบ แต่ละกลุ่มก็จะประกอบไปด้วยคนทำงานจากหลาย ๆ ที่ หรือที่เรียกว่า สหวิชาชีพ และวิทยากรในกลุ่มก็ได้เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานจริง เช่น ปลัดอำเภอจากอำเภอเมือง ผู้ช่วยนายทะเบียนจากเทศบาลนครนครราชสีมา และผู้ช่วยนายทะเบียนจากเทศบาลหนองไผ่ล้อม เพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันระหว่างคนทำงานและเจ้าหน้าที่ ซึ่งเขาก็รู้จักกันอยู่แล้วบ้าง

ก่อนจะถึงครั้งที่สาม ระหว่างนี้คนทำงานได้นำความรู้ที่ได้ พาเจ้าของปัญหาบางกรณีที่ชัดเจนแล้วว่าเป็นคนสัญชาติไทยแน่นอนไปเพิ่มชื่อ บางรายก็ต้องไปแจ้งเกิด คนทำงานต่างทยอยฝึกปรือความรู้ที่ได้กันอย่างแข็งขัน

ครั้งที่สาม (วันที่ ๒๖ – ๒๙ มิถุนายน ๒๕๕๒) ลงพื้นที่ไปในชุมชนสองวัน ช่วงสองวันนี้รู้สึกว่าคนในชุมชนจะกะตือรือร้น บางรายก็พัฒนาไปมาก พยายามหาหลักฐาน ข้อมูลของตัวเองให้ได้มากที่สุด สอบประวัติไปหลาย ๆ กรณี แล้วมีความรู้สึกหลายอย่างมาก

บางรายก็ไม่เข้าใจว่าทำไมหนา เขาถึงไม่เห็นความสำคัญของบัตรประจำตัวประชาชน ชอบเที่ยวเล่นไปในที่ต่าง ๆ ไม่สนใจตัวเอง

บางรายยากจนมากต้องเดินทางไปในทุกที่ที่มีของเก่า จึงไม่สนใจว่าตัวเองจะมีบัตรประจำตัวประชาชนหรือไม่

บางรายหนีออกจากบ้านตั้งแต่เด็ก เพราะพ่อเลี้ยง แม่เลี้ยง ไม่สนใจ ชอบทำร้าย

บางรายแม่ที่มีสัญชาติไทยอยากให้ลูกตัวเองได้สัญชาติไทย แต่ลูกก็ไม่สนใจอะไรทั้งนั้น ความรักของแม่ที่มีต่อลูกแต่สิ่งที่ได้รับกลับคือคำพูดที่มีแต่เสียดแทงใจแม่

ซึ่งทุกรายพอตั้งคำถามกลับว่า “ถ้าให้ย้อนกลับไปได้จะกลับไปไหม และทำอะไร” ก็ได้คำตอบเหมือนกันหมดว่า “จะตั้งใจเรียนบ้าง จะไม่หนีออกจากบ้านบ้าง” แต่หลายกรณีที่หนีออกจากบ้านเพราะถูกทำร้ายก็บอกว่าไม่อยากกลับไปในที่นั้น ๆ สักเท่าไรนัก

เรารู้สึกอีกอย่างว่า “การที่เราเข้าไปช่วยเขา จะทำให้เขาเคยตัว ไม่ช่วยตัวเอง คอยแต่พึ่งคนอื่น” คนกลุ่มนี้ก็มีเหมือนกันแต่น้อย

ช่วงที่เราสอบประวัติแต่ละกรณี ทำให้เราเห็นสภาพของคนในชุมชนว่ามีที่มาที่ไปกันอย่างไร เรื่องราวของแต่ละชีวิตที่ออกมาจากวาจา บางช่วงบางตอนก็มีน้ำตาเคล้ากับรอยยิ้มและเสียงหัวเราะผสมกันไป ทั้งหมดคือ ๑ ชีวิต ชีวิตที่ผ่านอะไรมามากมาย แต่ก็ยังต้องสู้ต่อไปเพื่อตัวเองและครอบครัว

วันสุดท้ายมีเวทีช่วยแก้ไขปัญหาให้กับชาวบ้าน วิทยากรก็เช่นเดิมเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน รายที่หลักฐานพร้อมก็มีการสอบพยานและรับคำร้องเลย บางกรณีที่ชัดเจนมีชื่อในทะเบียนราษฎรก็พาไปทำบัตรประจำตัวประชาชนเลยที่อำเภอ

ทั้งหมดนี้บางรายก็สำเร็จไปได้ด้วยดี บางรายก็ยังอยู่ในขั้นตอนดำเนินการ บางรายต้องกลับภูมิลำเนาเดิมของตัวเองเพื่อสืบข้อเท็จจริงเพิ่มเติม แต่เขาทั้งหลายก็ติดปัญหาเรื่องค่าเดินทาง แค่ทุกวันนี้จะอยู่จะกินอย่างไรยังไม่พอเลย แล้วจะเอาค่าเดินทางที่ไหนกลับภูมิลำเนาของตัวเองได้

การทำงานทั้งหมดนี้ต้องร่วมมือกันหลายฝ่ายจึงสำเร็จได้ และต้องคอยกระตุ้นเจ้าของปัญหาให้ดำเนินการเห็นถึงความสำคัญ ที่ผ่านมาทุกฝ่ายก็ร่วมมือกันอย่างดีเพื่อชีวิตที่ดีของคนในชุมชนสองข้างทางรถไฟต่อไป

หมายเลขบันทึก: 272399เขียนเมื่อ 1 กรกฎาคม 2009 01:59 น. ()แก้ไขเมื่อ 5 มิถุนายน 2012 17:12 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกันจำนวนที่อ่านจำนวนที่อ่าน:


ความเห็น (1)
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี