ระบบย่อยอาหาร

ความหมายของการย่อยอาหารการย่อยอาหาร  หมายถึง  การทำให้สารอาหารมีขนาดเล็กลงจนสามารถซึมผ่านเข้าสู่เซลล์ได้  การย่อยอาหารแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

1. การย่อยเชิงกล เป็นการเปลี่ยนแปลงขนาดโมเลกุลของสารอาหารให้มีขนาดเล็กลงโดยการบดหรือเคี้ยวโดยฟัน การขย่อนโดยหลอดอาหารหรือกระเพาะอาหาร

2. การย่อยเชิงเคมี

เป็นการเปลี่ยนแปลงขนาดโมเลกุลของสารอาหารทางเคมี ให้มีขนาดเล็กลงโดยใช้เอ็นไซม์หรือน้ำย่อยที่เกี่ยวข้อง

โครงสร้างและหน้าที่ของอวัยวะที่ใช้ในการย่อยอาหาร

โครงสร้างของอวัยวะที่ใช้ในการย่อยอาหารแบ่งออกเป็น 2 ประเภท  คือ

1. อวัยวะที่เป็นทางเดินอาหารทำหน้าที่ในการรับและส่งอาหารโดยเริ่มจาก

1) ปาก ทำหน้าที่ในการบดเคี้ยว คลุกเคล้าอาหารด้วยลิ้น และย่อยแป้งให้เป็นน้ำตาลโดยใช้น้ำย่อยจากน้ำลาย

2) คอหอย เป็นเพียงทางผ่านของอาหารโดยไม่มีการย่อยอาหารเกิดขึ้น

3) หลอดอาหาร เป็นทางผ่านของอาหารลงสู่กระเพาะอาหาร ไม่มีต่อมสร้างน้ำย่อย แต่มีต่อมขับเมือกช่วยหล่อลื่นให้อาหารผ่านได้สะดวก มีการย่อยอาหารแบบเชิงกล

4) กระเพาะอาหาร ทำหน้าที่ผลิตกรดไอโดรคลอริก น้ำย่อยอาหารประเภทโปรตีน และน้ำเมือกที่ช่วยเคลือบผนังชั้นในของกระเพาะอาหาร มีการย่อยทั้งสองประเภทคือ การย่อยเชิงกลโดยการบีบตัวของกล้ามเนื้อทางเดินอาหารและการย่อยทางเคมีโดยใช้น้ำย่อย

5) ลำไส้เล็ก ผลิตน้ำย่อยที่ย่อยคาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมัน และดูดซึมอาหารเข้าสู่เซลล์

6) ลำไส้ใหญ่ ดูดน้ำ แร่ธาตุ วิตามินบางชนิด และกลูโคสออกจากกากอาหารเข้าสู่กระแสเลือด ซึ่งส่วนใหญ่เป็นน้ำ

6) ทวารหนัก ทำหน้าที่ขับถ่ายกากอาหาร

2. อวัยวะที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการย่อยอาหาร ได้แก่

1) ต่อมน้ำลาย มี 3 คู่อยู่บริเวณใต้ลิ้น ใต้ขากรรไกร และข้างกกหู สร้างน้ำย่อย
อะไมเลสหรือไทยาลิน ทำหน้าที่ย่อยแป้งให้เป็นน้ำตาลมอลโทส

2) กระเพาะอาหาร สร้างน้ำย่อยเพปซิน ทำหน้าที่ย่อยโปรตีนและน้ำย่อยเรนินทำหน้าที่ย่อยโปรตีนที่อยู่ในน้ำนม

3) ตับ สร้างน้ำดีแล้วส่งไปเก็บที่ถุงน้ำดี มีหน้าที่ทำให้ไขมันแตกตัวเป็นเม็ดเล็ก ๆ

4) ตับอ่อน มีหน้าที่สร้างเอ็นไซม์หลายชนิด เช่น

(1) ไลเพส ทำหน้าที่ย่อยไขมันที่แตกตัวแล้วให้เป็นกรดไขมันและ
กลีเซอรอล

(2) น้ำย่อยทริปซิน ทำหน้าที่ย่อยโปรตีน

(3) น้ำย่อยอะไมเลส ทำหน้าที่ย่อยแป้งให้เป็นน้ำตาลมอลโทส

5) ลำไส้เล็ก มีหน้าที่สร้างน้ำย่อย เช่น

(1) น้ำย่อยมอลเทส ทำหน้าที่ย่อยน้ำตาลมอลโทสให้เป็นน้ำตาลกลูโคสกับน้ำตาลกลูโคส

(2) น้ำย่อยซูเครส ทำหน้าที่ย่อยน้ำตาลซูโครส ให้เป็นน้ำตาลกลูโคสกับน้ำตาลฟรักโทส

(3) น้ำย่อยแลกเทส ทำหน้าที่ย่อยน้ำตาลแลกโทส ให้เป็นน้ำตาลกลูโคสกับน้ำตาลกาแลกโทส

(4) น้ำย่อยอะมิโนเพปทิเดส ทำหน้าที่ย่อยโปรตีนเพปไทด์ ให้เป็นกรดอะมิโน