อ.แหววก็ไม่เคยรู้สึกขัดใจกับคำว่า "ชนกลุ่มน้อย" แต่เมื่อพบว่า คำนี้นั้นเป็นคำที่ที่ใช้เรียกชาวเขาหรือราษฎรไทยประเภทคนต่างด้าว และคนเหล่านี้ไม่ชอบเลย จำได้ว่า พอเรารายงานผลการวิจัยให้กรมการปกครองในสมัยนั้นทราบ คนในสมัยนั้นก็สนใจความรู้สึกของคนในแผ่นดินไทยมาก ขนาดที่เปลี่ยนชื่อหน่วยงานที่ดูแลชนกลุ่มน้อย จาก "งานทะเบียนชนกลุ่มน้อย" เป็น "งานทะเบียนคนไม่มีสัญชาติไทย" และพยายามเลิกใช้คำว่า "ชนกลุ่มน้อย" ทั้งนี้ เพื่อรักษาน้ำใจของคนในชาติ
แต่มาวันนี้ ได้รับอีเมลล์ของอาจารย์มานะ งามเนตร กลับพบว่า กรมการปกครองเอาคำนี้มาใช้อีก ตกลงว่า แนวคิดที่จะไม่ทำลายจิตใจคนในชาติหายไปอีกแล้ว
ใครเข้าใจเรื่องนี้ ช่วยตอบหน่อย สถานการณ์ความไม่สงบในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ยังไม่สอนใจใครอีกหรือคะ ทำลายจิตใจชนกลุ่มน้อยแบบนี้ จะได้อะไร พวกเขาเป็นชาติพันธุ์ส่วนน้อย ก็เป็นข้อเท็จจริง แต่จำเป็นด้วยหรือที่จะตอกย้ำให้เขารู้สึกเป็นอื่นอีก
แนวคิดแบบสร้างความเป็นอื่นแบบนี้ เขาเรียกว่า แนวคิดสร้างหรือทำลายความมั่นคงของรัฐกันแน่ ??? กลุ้มใจจังค่ะ
ดิฉันและเพื่อรวมงานก็มักเผลอพูดคำนี้อยู่บ่อยๆ แต่เราไม่ได้คิดที่ทำลายจิตใจหรือรู้สึกไม่ดีกับพวกเขา แต่ในขณะเดียวกัน เราได้พยายามทำให้พวกเขาเห็นว่าเราเข้าใจในความแตกต่างทางภาษา และวัฒนธรรม จึงได้คิดทำโครงการต่างๆ แม้กระทั่งการฝึกพูดภาษาของชนเผ่าต่างๆ คู่มือการสือ่สารภาษาชนเผ่าต่างๆ เพื่อความเข้าใจอันดีต่อกัน ในการรักษาพยาบาลด้วย จึงใคร่อยากให้มองที่เจตนาด้วยค่ะ
ขอบคุณค่ะคุณ SOPA ที่มาแลกเปลี่ยน
ในแรกเริ่มดิฉันก็ไม่ได้คิดอะไร เพราะตัวเองไม่ใช่ชนกลุ่มน้อย เลยไม่ทราบว่าชนกลุ่มน้อยคิดอะไรอยู่ (พวกเขาเคยว่าดิฉันอย่างนี้)
แต่ในวันที่ลงไปทำงานตามคำสั่งนายกชวนฯ เพื่อศึกษาปัญหาของพวกเขาเมื่อ พ.ศ.๒๕๔๒ เราก็พบหลายเรื่อง เขาไม่ชอบคำว่า "ชนกลุ่มน้อย" อีกอย่าง ที่ยกเป็นตัวอย่าง ก็คือ คนม้ง ไม่ชอบที่ทางราชการเรียกพวกเขาว่า "แม้ว" มีอีกหลายเรื่อง พอพบ ก็มาคิดแก้ไขกัน
ดังที่เรียกว่า ส่วนราชการหนึ่งในกรมการปกครองก็เปลี่ยนชื่อตัวเองจาก "งานทะเบียนชนกลุ่มน้อย" มาเป็น "งานทะเบียนคนไม่มีสัญชาติไทย" ดิฉันจำพี่หัวหน้างานในขณะนั้น อธิบายว่า ถ้ารู้ว่า เขาไม่ชอบ เราก็เรียกเขาอีกอย่างที่ได้ความหมายเหมือนกัน และไม่ทำลายจิตใจกันจะดีกว่าไหม และคนในหน่วยงานก็เปลี่ยนทัศนคติของตัวเอง เปลี่ยนคำที่เรียกคนเหล่านี้ ในคำที่พวกเขารู้สึกว่า "ใช่"
พี่ท่านนี้และข้าราชการที่มาทำงานด้วยหลายท่านในยุคนั้น ขอให้เราช่วยยกร่างระเบียบอีกฉบับชื่อว่า "ระเบียบสำนักทะเบียนกลางว่าด้วยการพิจารณาลงรายการสถานะบุคคลในทะเบียนราษฎรให้แก่บุคคลบนพื้นที่สูง พ.ศ. ๒๕๔๓" เพื่อที่จะไม่เรียก "ม้ง" ว่า "แม้ว" เพื่อที่จะเคารพสิทธิในการเลือกที่มีชื่อชาติพันธุ์ด้วยตัวของเขาเองค่ะ
ลองพิจารณาดูนะคะ ถ้าทำงานกับพวกเขาอยู่ค่ะ
ในหลายปีต่อมา ก็เจอความรู้สึกประมาณนี้ในสามจังหวัดภาคใต้ คำว่า "ชนกลุ่มน้อย" สำหรับคนมุสลิมในพื้นที่นั้น จึงไม่รู้สึกสบายใจค่ะกับคำนี้ ก็มีคำอื่นที่ไม่ทำร้ายกัน หลีกเลี่ยงไปดีไหมคะ
เคยดูอาจารย์ออกรายการ ช่องเนชั่นด้วย เรื่องน้องหม่อง ผมก็เพิ่งรู้ว่า ทุกชนชาติที่เขามีกลุ้มน้อยๆไม่ชอบไห้เรียกว่าชนกลุ่มน้อย แต่ถ้าเรียกว่า กลุ่มชนต่างวัฒนธรรม อันนี้สวยกว่า