การศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้

                 

"ลิง"เป็นสัตว์ว่องไว จับยาก คนไม่สามารถไล่กวดลิงได้ทัน เพราะลิงนอกจากวิ่งไวแล้ว ยังสามารถปีนต้นไม้ได้เร็ว สามารถโยนตัวจากต้นไม้ต้นหนึ่งไปยังอีกต้นหนึ่งได้รวดเร็วเช่นกัน

การจับลิงจึงต้องอาศัยความฉลาดของมนุษย์แบบง่ายๆ ให้ตายแบบน้ำตื้น

วิธีการ คือ หากล่องไม้ขนาดใหญ่มาเจาะรูให้ลิงสามารถใช้มือล้วงเข้าไปได้ แต่ไม่กว้างมาก นำถั่วลิสงมาใส่ไว้ในกล่องไม้ ลิงชอบกินถั่วลิสงมาก เมื่อลิงเห็นถั่วที่วางไว้ให้จะใช้มือล้วงเข้าไปในกล่อง กำเอาถั่วไว้ในมือแล้วพยายามดึงมือออก ดึงเท่าไรก็ไม่ออก เพราะมือลิงกำถั่วไว้และลิงก็ไม่ยอมปล่อยมือ ลิงจะกระโดดไปมารอบๆ กล่องในขณะที่มือก็ยังกำถั่วอยู่ในกล่องไม่สามารถนำมือออกมาได้ เพราะลิงไม่รู้ว่าถ้าตนเองปล่อยถั่วใน กำมือก็จะนำมือออกมาได้

จึงมีการสอนกันในหมู่ผู้ใหญ่ที่สอนเด็กๆ รุ่นหลังว่า “อย่าเป็นลิงมือกำถั่ว” ให้รู้จักปล่อยวางเสียบ้าง กำเอาสิ่งต่างๆ ไว้กับตัวเองมากเกินไป ยึดมั่นมากเกินไปแทนที่จะเป็นผลดีกับเป็นผลร้ายกับตัวเอง เช่นลิงที่เป็นตัวอย่างข้างต้น ถ้าปล่อยมือให้ถั่วออกจากมือ มือก็สามารถออกมาจากกล่องได้ ชาวบ้านก็ไม่สามารถจับลิงได้  แต่ก็แปลกลิงตัวไหนตัวนั้น ถ้าล้วงไปกำถั่วในกล่องแล้วมือจะติดอยู่ในกล่องให้ชาวบ้านจับตัวได้ทุกตัว “ลิงกำถั่ว” จึงเป็นสิ่งเตือนใจทุกคนได้ดีว่าอย่ายึดมั่นถือมั่น ให้ปล่อยวางเสียบ้าง

คงไม่มีใคร ที่ไม่มีประสบการณ์เหมือนลิงกำถั่ว  คงติดอยู่กับ "กับดักชีวิต"และพยายามหาทางออก  เมื่อหลุดออกมาจากกับดักเหล่านั้น ก็จะนำประสบการณ์มาสอนคนอื่น  หลายคนถึงแม้รู้ว่าต้องติดกับดักชีวิต  แต่ก็พยายามเอามือไปกำถั่วไว้อีก เพราะหวงถั่ว ทั้งๆที่ตัวเองรู้ว่า "ปล่อยแล้วมันหลุดเอง"