เรียนรู้เรื่องประชาธิปไตยจากการเขียนเรียงความ

เมื่อวานนี้ ลูกชายคนโตที่กำลังเรียน ป.6 มีการบ้านให้เขียนเรียงความในหัวข้อเรื่อง “ประชาธิปไตยจะก้าวไกลถ้าเด็กไทยร่วมกันพัฒนา” ซึ่งลูกชายมาถามให้ผมช่วยแนะนำว่าจะเขียนอย่างไรดี

ผมเริ่มด้วยการตั้งคำถามว่า ลูกเข้าใจว่าประชาธิปไตยเป็นอย่างไร ตอนแรกลูกตอบตามความเข้าใจของตัวเองว่าประชาธิไตยคือการเลือกตั้ง (ทันสมัยจัง ลูกเรา) ผมเลยเลยชวนให้เปิดคอมพิวเตอร์ค้นหาเอาว่า ประชาธิปไตยคืออะไร คำตอบที่น่าพอใจที่พอจะอธิบายให้เด็ก ๆ พอจะเข้าใจได้คือระบอบการปกครองที่มีหลักการดังนี้

1.หลักอำนาจอธิปไตยของปวงชน คือการปกครองโดยประชาชน อาจผ่านตัวแทนหรือไม่ก็ได้)และเพื่อประชาชน

2.หลักเสรีภาพ เสรีภาพในการเลือกตั้ง เสรีภาพในการวิจารณ์การเมือง เสรีภาพในการชุมนุมเคลื่อนไหว

3.หลักความเสมอภาค ทุกคนมีสิทธิเท่าเทียมกัน

4.หลักกฎหมาย ทุกคนต้องเคารพในกฏหมาย

5.หลักเสียงข้างมาก ตัดสินโดยเสียงข้างมากแต่เคารพเสียงส่วนน้อย

และผมช่วยเสริมว่า ถ้ามีการปกครองที่เป็นไปตามหลักการนี้ จะมีการเลือกตั้งหรือไม่ ก็ถือเป็นประชาธิปไตย แต่ถ้าไม่เป็นไปตามหลักการนี้ แม้จะมีการเลือกตั้ง ก็ไม่เป็นประชาธิปไตย แล้วให้ลูกลองนึกว่า มีกิจกรรมไหนบ้างที่ลูกเคยเห็นและคิดว่าเป็นกิจกรรมตามหลักการของประชาธิปไตย ส่วนที่ลูกจะเอาไปเขียนเรียงความก็คือ เมื่อรู้ว่าประชาธิปไตยเป็นอย่างนี้ มีกิจกรรมต่าง ๆ เหล่านี้ แล้วเด็ก ๆ จะช่วยให้ประชาธิปไตยก้าวหน้าได้อย่างไร แล้วแต่ความคิดของลูก

ลูกบอกว่ายากจัง นี่เป็นการฝึกเขียนเรียงความครั้งแรกของเขา แล้วถามว่าครูเริ่มให้พ่อฝึกเขียนเรียงความตั้งแต่ตอนเรียนชั้นไหน (ไม่รู้ว่าเป็นเพราะพ่อถามยากไปหรือเปล่า) คำถามนี้กระตุกให้ผมนึกย้อนไปว่า ผมน่าจะโดนครูให้ฝึกเขียนเรียงความตั้งแต่สมัยเรียน ป.4 มั้ง ซึ่งผลคะแนนงานเรียงความส่วนมากจะออกมาราว ๆ 7 เต็ม 10 ซะเป็นส่วนใหญ่ แต่การที่ฝึกให้เขียนมาตั้งแต่เด็ก ๆ ทำให้ตอนโตขึ้นมาเป็นผู้ใหญ่ เมื่อมีเรื่องต้องเขียน ถ้าเป็นเรื่องที่เรารู้ ก็พอจะเขียนไปได้ไม่ยากนัก และทำให้ผมมีทักษะในการที่จะเรียบเรียงเรื่องราวสำหรับการสื่อสารต่าง ๆ ไป ที่ใช้ในการทำงานด้วย

งานนี้ลูกก็ได้เรียนรู้เรี่องประชาธิปไตย และตีความว่าตัวเองจะมีบทบาทสร้างประชาธิไตยได้อย่างไร พ่อก็ได้ทบทวนว่า มีวิธีการฝึก การเรียนรู้ในการเขียนต่าง ๆ มายังไงบ้าง