หากจำได้ ผมเคยนำบทความของ หนุ่มเมืองจันท์ จาก มติชนสุดสัปดาห์ มาลงไว้ในบันทึกที่เกี่ยวกับการปาฐกถาในงานรับปริญญาของบัณฑิตมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดของ "เจ.เค.โรลลิ่ง" ผู้เขียนหนังสือขายดี "แฮรี่ พอตเตอร์" ได้แก่

บัดนี้ บทความทั้งสองบทความนี้ได้ถูกรวบรวมมาเป็นหนังสือแล้ว ชื่อ "จุดหมายที่ปลายเท้า" (ฟาสต์ฟู้ดธุรกิจ สุข๑๓) โดย หนุ่มเมืองจันท์ อันเป็นคอลเลคชั่นยอดนิยมของสำนักพิมพ์มติชน

บันทึกนี้ขอเลือกคำปาฐกถาที่ประทับใจของ เจ.เค.โรลลิ่ง มานำเสนออีกครั้ง

 

....................................................................................................................................

จากบันทึกแรก ความล้มเหลวและจินตนาการ (1) โดย เจ.เค.โรลลิ่ง ... (หนุ่มเมืองจันท์) ...

เล่าถึงเรื่อง "ความล้มเหลว"

....................................................................................................................................

 

...สิ่งที่ฉันกลัวที่สุดตอนที่อายุเท่ากับพวกคุณ ไม่ใช่ "ความจน" หากเป็น "ความล้มเหลว"

 

"พรสวรรค์และสติปัญญาไม่เคยเป็นภูมิคุ้มกันให้ใครรอดพ้นจากความไม่แน่นอนของโชคชะตาไปได้"

 

แรงขับของคนที่จบจาก "ฮาร์วาร์ด" อาจเกิดขึ้นได้ทั้งจาก "ความกลัวจากความล้มเหลว" หรือ "ความปรารถนาในความสำเร็จ" ก็ได้

แต่ไม่มีใครจะหลีกเลี่ยง "ความล้มเหลว" ได้

การล้มเหลวในบางครั้งของชีวิตเป็นเรื่องธรรมดา

"ยกเว้นแต่คุณจะใช้ชีวิตอย่างระมัดระวังมากเสียจนไม่เกิดมาเลยจะดีกว่า ซึ่งในกรณีนั้นเท่ากับว่าคุณได้ล้มเหลวโดยอัตโนมัติ"

 

"ความล้มเหลว" ไม่ใช่เรื่องสนุก

"ฉันไม่รู้เลยว่า อุโมงค์นั้นจะยาวขนาดไหน และเป็นเวลานานมากที่แสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ถ้ามันจะมี ก็เป็นเพียงความหวังของฉัน ไม่ใช่ความจริง"

 

"ความฝัน" และ "ความเชื่อมั่น" เป็นสิ่งที่จำเป็นของมนุษย์

แต่ "ความจริง" คือ โลกใต้ฝ่าเท้าที่เรายืนอยู่

และ "ความล้มเหลว" คือ โฟมล้างหน้าที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการล้างเครื่องสำอางแห่ง "ความฝัน" และ "ความเชื่อมั่น" ที่เคลือบอยู่บนใบหน้าของเรา

 

"ก้นเหวจึงเป็นรากฐานที่แข็งแกร่งให้ฉันสร้างชีวิตขึ้นมาใหม่"

 

หลักของการ "ลุก" เมื่อเรา "ล้ม" ก็คือ ต้องดันตัวเองขึ้นมาโดยใช้พื้นเป็นฐานยันตัว

การลอยอยู่ในอากาศ เราจะไม่มีอะไรเป็นฐานในการดันตัวขึ้นเลย

แต่เมื่อเรายอมดิ่งตัวเองจนถึง "ก้นเหว" เมื่อไร

เราจะมี "ก้นเหว" เป็นจุดค้ำยันและผลักตัวเองให้กระโดดขึ้นมาจากหุบเหวแห่ง "ความล้มเหลว" ได้สำเร็จ

 

"ความล้มเหลวมอบความมั่นคงทางจิตใจให้กับฉัน...ความล้มเหลวสอนเรื่องต่าง ๆ เกี่ยวกับตัวฉันเองที่ไม่สามารถเรียนรู้ได้ด้วยโดยวิธีอื่น"

 

"ความรู้ที่คุณมีหลังจากที่โผล่พ้นจากความล้มเหลวแต่ละครั้งอย่างมีปัญญาและเข้มแข็งกว่าเดิม แปลว่า คุณจะมีความสามารถในการเอาตัวรอดติดตัวไปตลอดชีวิต"

"คุณจะไม่มีวันรู้จักตัวเองอย่างแท้จริงหรือรู้จักความแข็งแกร่งของความสัมพันธ์ในชีวิตจนกว่าทั้ง 2 สิ่งนี้จะถูกทดสอบด้วยเคราะห์ร้าย"

 

"ความอ่อนน้อมถ่อมตนในการยอมรับความจริงดังกล่าวจะช่วยให้คุณรอดพ้นจากความผันผวนของชีวิต"

 

....................................................................................................................................

จากบันทึกที่สอง ความล้มเหลวและจินตนาการ (2) โดย เจ.เค.โรลลิ่ง ... (หนุ่มเมืองจันท์) ...

เล่าถึง "จินตนาการ"

....................................................................................................................................

 

"จินตนาการไม่ได้เป็นเพียงสมรรถภาพพิเศษของมนุษย์ในการมองเห็นสิ่งที่ไม่มีอยู่และเป็นต้นธารของนวัตกรรมทุกอย่างในโลก"

แต่ "จินตนาการ" ยังหมายถึง พลังที่ทำให้เราสามารถเห็นอกเห็นใจมนุษย์ที่เราไม่เคยรู้จักมาก่อนเลย

 

"จินตนาการ" ทำให้มนุษย์แตกต่างจากสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ บนโลกนี้เพราะมนุษย์สามารถเรียนรู้และเข้าใจได้โดยที่ไม่ต้องประสบกับเหตุการณ์นั้นด้วยตนเอง

"มนุษย์สามารถคิดจากจิตใจของคนอื่น จินตนาการว่าตัวเองยืนบนพื้นที่ของคนอื่น"

 

คนบางคนเลือกที่จะ "ไร้จินตนาการ" เพื่อจะได้ไม่เห็น "สัตว์ประหลาด" ตัวนี้

"แต่คนที่เลือกจะไม่เห็นอกเห็นใจคนอื่น อาจทำให้เกิดสัตว์ประหลาดตัวใหม่ขึ้นมา เพราะถึงแม้เราไม่เคยกระทำสิ่งเลวร้ายกับมือ เราก็สมรู้ร่วมคิดกับมันด้วยความไม่แยแสของตัวเอง"

 

"เราไม่ต้องใช้เวทมนตร์ในการเปลี่ยนแปลงโลกใบนี้หรอก เพราะเรามีพลังที่จะทำสิ่งเหล่านั้นอยู่ในตัวของเราทุกคนอยู่แล้ว"

"เรามีพลังที่จะจินตนาการโลกที่ดีกว่าเดิมได้"

 

"ชีวิตก็เหมือนกับนิทาน ไม่สำคัญว่ามันยาวแค่ไหน หากสำคัญว่ามันดีเพียงใด"

 

.....................................................................................................................................

 

นอกจากเนื้อหาในบทความดังกล่าวที่ประทับใจแล้ว ผมพบว่า สำนักพิมพ์มติชนได้เลือก "ภาพของ เจ.เค.โรลลิ่ง" ตรงกับบันทึกของผม (ความล้มเหลวและจินตนาการ (1) โดย เจ.เค.โรลลิ่ง ... (หนุ่มเมืองจันท์) ) เปี๊ยบเลย บังเอิญอย่างไม่น่าเชื่อ :)

คือ ภาพนี้ ... ในหนังสือ "จุดหมายที่ปลายเท้า" หน้าที่ 22

 

(ที่มาของภาพ : http://www.hoy.es/galerias/cultura/media/puesto-britnica-rolling-convertido-16.3.2699994362.jpg)

 

เป็นอีกครั้งที่ผมได้อ่าน เรื่องของความล้มเหลวและจินตนาการของ เจ.เค.โรลลิ่งในหนังสือเล่ม ...

ผมยังมีความประทับใจคงเดิม ไม่เสื่อมคลาย

ขอบคุณ เจ.เค.โรลลิ่ง ที่คุณได้ใช้ประสบการณ์เขียนมันขึ้นมา

ขอบคุณ หนุ่มเมืองจันท์ ที่ได้ถ่ายทอดออกมาด้วยความคมและอารมณ์ดี ๆ

ขอบคุณ ผู้อ่านทุกท่าน ที่ติดตามการสังเคราะห์งานชิ้นนี้

บุญรักษา ทุกท่าน :)

 

.................................................................................................................................... 

แหล่งอ้างอิง

หนุ่มเมืองจันท์.  จุดหมายที่ปลายเท้า.  พิมพ์ครั้งที่ 2.  กรุงเทพฯ: มติชน, 2552.