ปวดท้องตาเหลือง

     กำลังจะไปสอน ฅ ฅน นักศึกษาแพทย์ ชั้นปีที่ ๕ ครับ มีคนไข้มาอีกหนึ่งราย ปวดท้องมา ๕ เดือน ตาเหลือง ตัวเหลืองครับ

เดินทางไปหลายแห่ง หมอก็ ส่งกันไปกันมา วันนี้ คนไข้บอกว่าเตรียมใจมาแล้ว เป็นอย่างไรเป็นกัน

จากการตรวจ Ultrasound พบว่า มีตับโต และ ท่อน้ำดีขยายใหญ่ เป็นโรคมะเร็งท่อน้ำดี (Cholangiocarcinoma)

เลยนำเอกสาร ของ อาจารย์ หมอ ณรงค์ ขันตีแก้ว ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์  ศูนย์วิจัยพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น มาฝากครับ

  ความหมาย  คือมะเร็งที่เกิดจากเซลล์เยื่อบุผนังของท่อทางเดินน้ำดีซึ่งรวมถึงท่อน้ำดีภายในและภายนอกตับ แต่ไม่รวมถึงเยื่อบุของถุงน้ำดีและ Papilla of Vater  แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ มะเร็งท่อน้ำดีภายในตับ(Intrahepatic cholangiocarcinoma หรือ peripheral type cholangiocarcinoma)และมะเร็งท่อน้ำดีภายนอกตับ(Extrahepatic type cholangiocarcinoma)1-6 ศาสตราจารย์นายแพทย์ทองอวบ อุตรวิเชียรและรองศาสตราจารย์นายแพทย์วัชรพงศ์ พุทธิสวัสดิ์ได้เป็นผู้เริ่มศึกษาเกี่ยวกับโรคมะเร็งท่อน้ำดีมา กว่า 30 ปีพบว่าโรคนี้เกิดในผู้ชายมากกว่าผู้หญิงคือ 135.4ต่อ 100,000 ในชายและ 43.0 ต่อ 100,000 ในหญิง7ซึ่งถือว่ามากที่สุดในโลก มะเร็งท่อน้ำดีเป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่สำคัญของภาคตะวันออก เฉียงเหนือของประเทศไทย สาเหตุของมะเร็งชนิดนี้พบว่าเกี่ยวข้องกับการรับประทานปลาน้ำจืดที่มีเกล็ดแบบดิบๆ ซึ่งจะทำให้ได้รับตัวอ่อนของพยาธิใบไม้ตับ (Metacercaria of Opisthorchis viverrini ) ซึ่งจะเจริญเติบโตอยู่ในท่อทางเดินน้ำดีและพบว่าการรับประทานอาหารหมักดองของชาวอีสานเช่นปลาร้า ปลาเจ่า ปลาจ่อม รวมทั้งปลาส้มซึ่งมีสาร N-Nitrosocompound และ Nitrosamines จะเร่งให้เกิดมะเร็งได้เร็วขึ้น

 

อาการและอาการแสดง

เมื่อ พ.ศ.2528 ศาสตราจารย์นายแพทย์ทองอวบ อุตรวิเชียร ได้ศึกษาผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีจำนวน 150 ราย พบว่าผู้ป่วยมาโรงพยาบาลด้วยอาการสำคัญ 2 แบบคือมาด้วยอาการตัวเหลืองตาเหลืองรุนแรง(Malignant obstructive jaundice) และอีกแบบไม่มีตัวเหลืองตาเหลือง(Non-jaundice)โดยพบร้อยละ 70 และ 30 ตามลำดับ นอกจากนี้ยังพบแยกย่อยลงไปอีกว่าร้อยละ 14 มาด้วยพบก้อนในตับ(liver mass),ร้อยละ 6.7 คลำถุงน้ำดีได้ (hydrops of gallbladder),ร้อยละ 7 มาด้วยอาการถุงน้ำดีอักเสบเฉียบพลันแบบไม่มีนิ่วในถุงน้ำดี (acute acalculous cholecystitis) ส่วนที่เหลือมาด้วยอาการไข้ไม่ทราบสาเหตุและพบขณะที่ผ่าตัดโรคอื่น แต่อย่างไรก็ตามผู้ป่วยที่ไม่มีตัวเหลืองตาเหลืองมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ในปี 2529 ผู้ป่วย 182 รายที่เป็นมะเร็งท่อน้ำดี ร้อยละ 60 เป็นแบบตัวเหลืองตาเหลือง ร้อยละ 40 มาด้วยไม่มีตัวเหลือง และในปี 2547 อัตราส่วนประมาณครึ่งต่อครึ่ง

ตาเหลือง ตัวเหลือง ปวดท้อง ท้องโต ไปหาหมอเด้อท่าน 

ที่สำคัญ อย่าทานอาหาร ดิบดิบ นะ จะ บอกให้ 

 JJ2009ฅน ธรรมดา