10th HA: Lean and Seamless Healthcare

ดิฉันมีโอกาสเข้าร่วมประชุม HA ที่เมืองทองธานี 10-13 มีนาคม 2552 ระบบสุขภาพไร้รอยต่อหรือไร้ตะเข็บ:

Lean and Seamless Healthcare 

ศ.นพ. จรัส สุวรรณเวลา ได้กล่าวปาฐกถานำ เรื่อง Lean เป็นการตัดสิ่งที่สูญเสียหรือสิ่งที่ไร้ประสิทธิภาพออกจากระบบ  ทำจนเป็นวัฒนธรรม  ส่วน Seamless เป็นการทำให้บริการไร้รอยต่อ ไร้ตะเข็บ  จนไหลลื่นไม่ติดขัด

 การทำงานระบบคุณภาพสำหรับริการสุขภาพ  มีการตรวจรักษา การจัดการและการจัดเก็บเงิน จะมีรอยตะเข็บมากมายระหว่างงานของเรา  การทำให้ไร้รอยต่อ จะเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน

 

การจัดการเพื่อลดปัญหาตะเข็บ

  • การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ เช่น การรับคำสั่งทางโทรศัพท์ ต้องพยายามลดหรือการทวนสอบอย่างมีหลักการ
  • การจัดการทรัพยากรที่มีจำกัด
  • การรับส่งต่อระหว่างโรงพยาบาลต่างระดับ
  • การเชื่อมต่อการระหว่างวิชาชีพ
  • การสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับชุมชน

Kelvin Loh  อาจารย์ที่สอน Lean บอกว่า เหตุผลในการทำ lean เพื่อคนทำงานและผู้ใช้บริการ

Lean เริ่มต้นจากอุตสาหกรรมรถยนต์ โดยถอดแนวคิดของ Toyota ซึ่งต้องรู้ความต้องการลูกค้า มีระบบบริหารจัดการแบบบูรณาการที่เริ่มจากคนและการพัฒนาคนอยู่ตรงกลาง ล้อมรอบด้วยสามเหลี่ยมสิ่งที่เราทำ สิ่งที่เราจัดการและสิ่งที่เราเชื่ออย่างสมดุล เมื่อรวมทั้งหมดเข้าด้วยกันจะเกิดวัฒนธรรมองค์กร

เป้าหมาย คือ ต้องการคุณภาพสูงสุด ลดต้นทุน ใช้เวลาน้อย แต่ต้องคงมาตรฐานและมีการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง

Taiichi Ohno เป็นผู้ริเริ่มแนวคิด โดยการเฝ้าดูลำดับเหตุการณ์ตั้งแต่ลูกค้ามีคำสั่งซื้อ จนถึงจุดที่จะได้เงิน และลดเวลารวมที่ใช้  ด้วยการจัดความสูญเปล่าที่ไม่ก่อให้เกิดคุณค่าออกไป

 

 ToYota

 

ดิฉันมีโอกาสนั่งฟังโรงพยาบาลนำร่องที่ทำเรื่อง  Leanโดยตรง  

Lean  เป็นการทำงานให้ได้มากขึ้น  ด้วยทรัพยากรน้อยลง เราจะต้องเข้าใจว่าผู้มาใช้บริการต้องการอะไร เราจะสร้างคุณค่า(Value creation) นั้นอย่างไร ซึงจะเป็นโซ่คุณค่า (Value chain) หรือสานธารคุณค่า (Value chain) โดยนำทรัพยากรอะไรมาประกอบเพื่อสร้างคุณค่า เป้าหมายคือ ดี เร็ว ถูก

พรพ ร่วมกับสถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ และ APO ได้ทดลองพัฒนาแนวคิดนี้กับ รพ 5 แห่ง ในประเทศไทย

เราได้เห็นตัวอย่างการทั้ง รพ ศิริราช  เซนต์หลุยส์  สงขลานครินทร์  เสาไห้  สวนดอก มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และสุราษฎร์ธานี  ที่นำ  Lean มาใช้ ซึ่งทำให้ลดขั้นตอน ลดเวลา ทำให้ผู้มาใช้บริการพึงพอใจ

............................

รพ ศิราช ได้สร้าง House of Lean

House of lean ของศิริราช

ศิริราช นำมาเสนอ คือ เรื่อง ปรับปรุงกระบวนการคัดกรองและเคลื่อนย้ายผู้ป่วยเปล รถนั่งที่มีนัดหมาย กับภาควิชาอายุรศาสตร์

นำเสนอโปสเตอร์ เรื่อง R2R: Lean and Seamless tool for excellence, Lean Management in Siriraj Hospital

....................

รพ เซนต์หลุยส์ เรื่อง กระบวนการให้บริการผู้ป่วยนอกโรคหัวใจ  กระบวนการให้บริการผู้ป่วยนอกเวลาที่มาใชบริการทีศูนย์อุบัติเหตุและฉุกเฉินและกระบวนการให้บริการตรวจสุขภาพบริษัทคู่สัญญา

 

.....................

โรงพยาบาลสงขลานครินทร์(ม.อ.)  เรื่อง  ผ่าตัด Cataract day surgery

นอกจากนี้ที่นำเสนอแบบโปสเตอร์มีเรื้องน่าสนใจหลายเรื่อง เช่น  Reduction of hospital stays in chemotherapy for in patients with solid organ cancer, ลดเวลา ลดขั้นตอนในการบริหารยาแบบเร่งด่วน   ลดการสูญเปล่าในระบบจัดซื้อเบิกจ่าย น้ำเกลือและน้ำยา Hemodialysis, ลดขั้นตอนและลดระยเวลา รอคอยผู้ป่วยผ่าตัดปะเยื่อแก้วหูแบบ OPD case

 

ระบบเคมีบำบัด

.......................

รพ เสาไห้ มี 30 เตียง  ทำเรื่อง ลดระยะเวลารอคอยในคลินิกเบาหวาน โดย ให้เจาะเลือดที่ รพ ใกล้บ้านแล้วมาตรวจ โดยไม่ต้องรอผลเลือด

.................

รพ สุราฎร์ธานี มี 800 เตียง  ทำเรื่อง Sufficiency Management โดยนำแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ พอประมาณ มีเหตุผลและมีภูมิคุ้มกัน

.............

รพ สวนดอก นำระบบ IT มาใช้ทั่วทั้งองค์กร  จากปัญหาที่ว่า ผู้ป่วยแออัด รอนาน เวชระเบียนค้นไม่พบ รอผลเลือดนาน โจทย์ คือ ลดระยะเวลารอคอย ประหยัดทรัพยากรและให้ผู้ป่วยปลอดภัย

การลดระยะเวลา ทำได้โดย ลดขั้นตอนการบริการ บริการครบวงจร ประกันเวลาห้อง Lab Xray ห้องยา แต่มาเพิ่มเวลาในการให้บริการผู้ป่วย One stop service, Internet Network referal, Internet registration,Scan OPD card, Scan IPD card, ใช้ระบบ Sicker, Inter department consultation, OR setting, PACS ดูfilm ที่ตึก, SMS Appointment

..........................

สรุป

การใช้ lean เป็นความพยายามจัดการการไหลของทรัพยากร 5M+I คือ Man, Material, Machine, Money, Method, Information เพื่อสร้างคุณค่าและตรงกับความต้องการของผู้มาใช้บริการ

บัญญัติ 10 ประการของ Lean

  • กำจัดความสูญเปล่า
  • ลดสินค้าคงคลัง
  • ทำให้เกิดการไหลลื่น
  • ใช้แรงดึงดูด จากลูกค้า
  • พร้อมรับการเปลี่ยนแปลง
  • มอบอำนาจให้พนักงาน
  • ทำสิ่งที่ถูกต้องตั้งแต่แรก
  • ทำตามความต้องการของลูกค้า
  • เป็นหุ้นส่วนกับผู้ส่งมอบ
  • สร้างวัฒนธรรมในการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

 

จะทำเรื่อง Lean ต้องเข้าใจ เตรียมตัว สร้างความผูกพัน วางแผนและลงมือปฏิบัติ

จะเริ่มอย่างไรดี ค้นหา Change agent, หาความรู้เรื่อง lean, ค้นหา Crisis, ทำแผนที่เพิ่มคุณค่า (Value Streams) เริ่มให้เร็วที่สุด  ต้องการผลลัพธ์ที่เร่งด่วน แล้วขยายขอบเขต

ขั้นตอนการทำ

  • ทบทวนและคัดเลือกงานหรือกิจกรรมที่มีปัญหา
  • เขียนขั้นตอนการทำงานที่ทำอยู่ พิจารณาเป็นแผนภูมิสายธารแห่งคุณค่า (Value stream mapping: VSM) เพื่อให้เห็นคุณค่าและความสูญเปล่าของระบบ
  • ทำเครื่องหมายไว้ในขั้นตอนที่สูญเปล่า
  • ตั้งเป้าหมายลดขั้นตอนที่สูญเปล่าในแต่ละจุดบริการ โดยใช้เครื่องมือเช่น หลักการมองเห็น ( Visual management), นำส่งเป็นชุด (Decrease batching), นัดผู้ป่วยเป็นเวลา การเตรียมเครื่องมือ วัสดุล่วงหน้า  จัดระบบการทำงานแบบ Cell เน้นผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง ลดการเดินไปมา (Cell Concept)
  • ลงมือปฏิบัติ
  • ประเมินผล

...................................

ตัวอย่างของ Value Stream Mapping

  ทำเรื่อง ลดขั้นตอน ลดเวลาการบริหารยากรณียา Stat

รพ สงขลานครินทร์

VSM ก่อนทำโครงการฯ
VSM หลังทำโครงการฯ

ปัจจัยสู่ความสำเร็จ

  • มีเป้าหมายร่วมกัน
  • นโยบาย รพ ชัดเจน
  • ผู้บริหารเข้าใจ สนับสนุนทรัพยากร
  • ทำงานเป็นทีม

การตั้งเป้าหมาย 30% improvement cach PDCA cycle

Ref  จากการประชุม จากโปสเตอร์ จากเอกสารสรุปประชุมของ พรพ