ยังถือว่าเป็นแหล่งอารยธรรมของตนเองเริ่มแรก

ตามวิวัฒนาการทางวัฒนธรรมเรื่องก่อนประวัติศาสตร์ของประเทศไทยโดย ศ. สุด  แสงวิเชียร  ได้กล่าวทำนองว่า  ถิ่นของไทยทุกวันนี้มีคนเรามาอยู่อาศัยในช่วงหินเก่าเมื่อราวห้าแสนปีที่แล้ว  อาจอยู่ตรงที่พบเครื่องมือแถวแควน้อยแควใหญ่ที่เมืองกาญจนบุรีและเชียงราย 

ในช่วงหินกลางมีร่องรอยคนเราอาศัยอยู่ตามเพิงผาอย่างที่หน้าถ้ำพระใกล้น้ำตกไทรโยค  ถ้ำผีแมน เมืองแม่ฮ่องสอน พบโครงกระดูกที่บ่งชัดว่าเป็นคนเผ่า

โปรโตมาเลย์

ในช่วงหินใหม่นี้มีคนเราอาศัยเกือบทั่วบริเวณเขตแดนไทยมีอยู่หนาแน่นที่แควน้อยแควใหญ่เป็นเผ่าชนมีวัฒนธรรมสูงเท่าเทียมกับที่พบในตอนกลางของจีนจึงเรียกว่า...วัฒนธรรมโปรโตลุงชาน...และโครงกระดูกที่พบไม่ต่างจากคนไทยทำให้นักโบราณคดีบ่งว่าอาจเป็นบรรพบุรุษของคนไทยปัจจุบันก็ได้

ในช่วงโลหะนั้นทำให้เกิดปัญหาเพราะที่พบในแถบตะวันตกของไทยมีอายุราว 2000 ปีแต่ที่พบในภาคอีสานนั้นมีอายุราว 5000 ปี ไม่รู้ว่าเขาเป็นพวกเดียวกันรึเปล่า และเผ่าชนที่พบทางอีสานมีวัฒธรรมล้ำยุดกว่าชนเผาอื่น ๆ ในเอเชียคือ

1 . การหล่อสำริดเป็นเครื่องมือเครื่องประดับตน 

2 . การวาดเขียนลวดลายลงบนภาชนะดินเผา

3 . การรู้จักทำไหมมาทอผ้าเป็นเครื่องนุ่งห่มก่อนแหล่งอื่น ๆ

ทำให้ได้มุมคิดว่าแท้จริงแล้วเผาชนที่ดินแดนไทยนี้ไม่เพียงแต่ได้รับเอาอารยธรรมจากแหล่งอื่น  ยังถือว่าเป็นแหล่งอารยธรรมของตนเองเริ่มแรกอีกแหล่งหนึ่งในโลกนี้ด้วยละ.