จากบทเรียนของประเทศนิวซีแลนด์ ที่พบว่า ในการนำหลักสูตรสู่การปฏิบัติจะต้อง “สร้างความเข้าใจ (และการยอมรับ) ในหลักสูตรใหม่ร่วมกันในทุกระดับ” ซึ่งจะเกิดผลดีอย่างยิ่งต่อความสำเร็จในการใช้หลักสูตร

สำหรับในประเทศไทย จากบทเรียนในอดีตที่ผ่านมา เรามักจะพบว่า “ไม่ว่าหลักสูตรจะออกแบบได้ดี หรือมีความคมชัดมากเพียงใดก็ตาม แต่เมื่อถึงขั้นการนำหลักสูตรไปใช้ (Curriculum  Implementation) ก็มักจะไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร”  สาเหตุสำคัญประการหนึ่ง น่าจะเป็นเพราะ “ผู้เกี่ยวข้องกลุ่มต่าง ๆ(Stakeholder) ไม่เข้าใจหลักสูตร ไม่ตระหนักในคุณค่าของหลักสูตร หรือไม่เกิดการยอมรับหลักสูตรร่วมกัน”

เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาประวัติศาสตร์ซ้ำรอย ในการนำหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน 2551 ไปสู่การปฏิบัติในระดับสถานศึกษา ผมคิดว่า “การจัดทำประชาพิจารณ์(Public Opinion)  หรือการจัดสนทนากลุ่ม(Focused Group Discussion)” น่าจะเป็นสิ่งจำเป็น เป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้ผู้เกี่ยวข้องกลุ่มต่าง ๆ รับรู้ เข้าใจ และเห็นคุณค่าของหลักสูตร เกิดการยอมรับหลักสูตรใหม่ร่วมกัน

ในการจัดประชาพิจารณ์หลักสูตร  ควรจัดประชาพิจารณ์อะไรบ้าง และ ใครควรเข้าร่วมกิจกรรมประชาพิจารณ์ ในส่วนของสิ่งที่มุ่งประชาพิจารณ์นั้น ผมคิดว่า ควรทำการประชาพิจารณ์ในเรื่องต่อไปนี้

(1) วิพากษ์หรือประชาพิจารณ์หลักสูตรแกนกลางประเทศ ว่ามีหลักการ จุดเน้น(คุณลักษณะ หรือสมรรถนะที่มุ่งเน้น) หรือมีแนวปฏิบัติอย่างไร ในทัศนะของกลุ่มผู้เกี่ยวข้อง เห็นว่ามีจุดเด่น จุดด้อย อย่างไรบ้าง....การประชาพิจารณ์ในส่วนนี้ เป้าหมายหลัก คือ “เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับหลักสูตรแกนกลาง 2551”

(2) วิพากษ์ หรือประชาพิจารณ์ กรอบหลักสูตรระดับท้องถิ่น ที่พัฒนาโดยสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ว่ามีความเหมาะสมหรือไม่ เพียงใด...จุดมุ่งหมายก็คือ “เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับกรอบหลักสูตรท้องถิ่น” เห็นคุณค่า เห็นจุดเด่น จุดด้อย หรือสิ่งที่ควรปรับปรุง ในอนาคต

(3) วิพากษ์ หรือประชาพิจารณ์ ร่างหลักสูตรสถานศึกษา(ซึ่งยกร่างโดยคณะบุคคลคณะหนึ่ง) ว่ามีความเหมาะสมหรือไม่ เพียงใด

การจัดทำประชาพิจารณ์ หรือจัดสนทนากลุ่มเพื่อทำความรู้จักในเชิงวิเคราะห์หลักสูตรตามแนวทางข้างต้น ผมเชื่อว่า จะทำให้ผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ทุกระดับ รู้จักหลักสูตรเป็นอย่างดี ทั้งหลักสูตรแกนกลางประเทศ กรอบหลักสูตรท้องถิ่น และหลักสูตรสถานศึกษา....ความเข้าใจอย่างถ่องแท้เช่นนี้ จะนำไปสู่การสร้างพลังในการขับเคลื่อนหลักสูตรในระยะต่อไป

ในประเด็นคำถามที่ว่า "ใครคือ ผู้เกี่ยวข้อง(Stakeholder)ที่ควรเข้าร่วมในการวิพากษ์หลักสูตร" ในประเด็นนี้ ผมเห็นว่า น่าจะประกอบด้วย ผู้บริหารโรงเรียน ครู คณะกรรมการสถานศึกษา แกนนำเครือข่ายผู้ปกครอง แกนนำชุมชน และแกนนำนักเรียน

 

        ในฐานะของผู้สนับสนุนการใช้หลักสูตร ผมอยากเห็นจริง ๆ ว่า “โรงเรียนใดบ้างจะทดลองดำเนินการประชาพิจารณ์หลักสูตรอย่างจริงจัง ตามแนวทางข้างต้น..อีกทั้งอยากรู้ต่อไปว่า ถ้าทำเช่นนี้แล้ว หลังจากใช้หลักสูตรไป 1 ปี โดยมีการขับเคลื่อนหลักสูตรอย่างเป็นระบบ  ผลจะเป็นอย่างไร....