“การออกแบบชีวิต” เพื่อสิ่งแวดล้อม

Eco  Design  ....

ในการเรียนการสอนด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ และบรรจุภัณฑ์ ปัจจุบันนี้เรื่อง  ภาวะโลกร้อน หรือ Global warming  เป็นสิ่งที่ต้องบรรจุไปในเนื้อหาทั้งทฤษฎี และงานปฏิบัติ    ปัญหามลภาวะที่กระทบสิ่งแวดล้อม  ส่วนหนึ่งมาจากความเจริญทางเทคโนโลยี ที่ส่งผลไปถึงการออกแบบผลิตภัณฑ์ และบรรจุภัณฑ์ ที่สอดคล้องกับการผลิต และวิถีชีวิตของผู้บริโภคที่ปรับเปลี่ยนไป  ในอดีตที่ผ่านมา การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์นั้นจะมุ่งเน้นการออกแบบผลิตภัณฑ์เพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าและผู้ผลิตเป็นสำคัญ โดยเน้นพิจารณาต้นทุน หน้าที่ ความสวยงาม และความปลอดภัยเป็นหลัก  แต่จากแนวคิดการพัฒนาผลิตภัณฑ์ไปสู่แนวคิดผลิตภัณฑ์ยั่งยืน ทำให้มุมมองการออกแบบผลิตภัณฑ์เปลี่ยนแปลงไปสู่แนวคิดที่มีการพิจารณาด้านอื่นๆมากขึ้นนั่นคือการพิจารณาด้านสิ่งแวดล้อม และด้านสังคม

นักออกแบบใน ปัจจุบัน  มิใช่เพียงมีความคิดสร้างสรรค์ทางการออกแบบดี แต่เพียงอย่างเดียวแต่ต้องมีความตระหนักในปัญหา ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในโลกใบนี้ด้วย  ซึ่งจะเป็นโจทย์ที่ท้าทาย  เพราะจะเชื่อมโยงมาถึงเรื่อง EcoDesign  หรือการออกแบบเชิงนิเวศเศรษฐกิจ (Economic & Ecological Design )  ถือเป็นเครื่องมือสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม  หรือจะเรียกอีกนัยหนึ่งว่า     การออกแบบชีวิต    เพื่อสิ่งแวดล้อม ก็ได้ 

        โดยหลักการแล้ว Eco Design มีกรอบความคิดหลักคือ ครอบคลุมวงจรผลิตภัณฑ์ให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมแบ่งให้ชัดเจน คือ ใช้หลัก 4 R ในด้าน รีไซเคิลมาใช้กับตั้งแต่ช่วงแรกคือ การวางแผนการผลิต (Planning Phase) ช่วงการออกแบบ (Design Phase) ช่วงการผลิต (Manufacturing Phase) ช่วงการนำไปใช้ (Usage Phase) และช่วงการทำลายหลังการใช้เสร็จ (Disposal Phase)

หลักการ4 R ก่อนนั้น เคยรณรงค์ให้ผู้บริโภคเข้าใจ  แต่  Eco Design  หมายถึงนำ4 R มาใช้กับกระบวนการในโรงงานผลิตด้วยในทุกขั้นตอน     เรื่อง 4 R นี้ไม่รู้ท่านทั้งหลายลืมกันหรือยัง  จะขอทบทวนดังนี้  ประกอบด้วย Reduce คือการลด  /  Reuse คือการใช้ซ้ำ  /   Recycle คือการนำกลับมาใช้ใหม่    และ /   Repair คือการซ่อมบำรุง  (ดังแผนภูมิ)

Thai Environment

http://www.thaienv.com/th/index.php?option=com_content&task=view&id=745&Itemid=27

สืบค้นเมื่อ 30 ม.ค.52 / อ้างอิงจาก  หนังสือสกุลไทย ปีที่ 54 ฉบับที่ 2805

ประจำวันอังคารที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ.2551 หน้า 102

ตัวอย่างต่อไปนี้ เป็นตัวอย่างการออกแบบผลิตภัณฑ์ EcoDesign  บางส่วน ที่นักศึกษา หลักสูตรออกแบบอุตสาหกรรม ที่ มทร. ล้านนา ภาคพายัพ  เชียงใหม่     ได้ร่วมกันค้นคว้ามานำเสนอผ่านสื่อทาง เว็บไซต์ของนักศึกษาเอง  ใน http://www.idrmutl.com/forum/index.php  คอลัมภ์ห้องแลคเชอร์  ตัวอย่างเช่น ...

          นี่เป็นเพียงบางส่วนเท่านั้น ที่นักออกแบบ  ทำการออกแบบ ผลิตและจำหน่ายในต่างประเทศ   ทั้งทางร้านค้า และทาง เว็บไซต์  เป็นที่ให้ความสนใจแก่ผู้บริโภคที่ใช้ผลิตภัณฑ์ ที่ทำลายสิ่งแวดล้อมกันมานาน    หันกลับมาเปลี่ยนการใช้ผลิตภัณฑ์   Eco Design กันมาก     เนื่องจากความตระหนัก และ การได้มีส่วนร่วมในการลดภาวะโลกร้อน

                                                                                   *****************