คนที่เข้าใจว่าคนบ้านนอกโง่นั้น เขานั่นแหละคือคนโง่ที่แท้จริง

     เช้าวันใหม่เป็นวันอาทิตย์ ก่อนเปิดเรียนหนึ่งวัน ผมตื่นแต่เช้าเพราะทิดมีนัดไว้ว่าจะสอนวิธีทำดินปืนให้ผม พอล้างหน้าแปรงฟันเสร็จไม่ต้องอาบน้ำ ผมก็รีบหิ้วถุงดินประสิวไปที่บ้านทิดมี พอไปถึงผมก็เห็นแกนั่งหันหลังเผาอะไรบางอย่างอยู่ข้างบ้าน มีควันลอยอยู่บางเบา

    "เผาอะไรหรือครับ" ผมถาม ทิดมีตอบโดยไม่หันหน้ามาทางผม "เผาถ่าน" จนผมเดินเข้าไปใกล้ก็มองเห็นกองถ่านอยู่เบื้องหน้าทิดมี ถ่านวางกองกันอยู่บนพื้นดินเป็นเส้นเล็ก ๆ ยาวประมาณสามสี่นิ้วแต่ละเส้นแดงฉาน และตอนนี้ควันจางไปแล้ว ทิดมีคว้าถังน้ำที่วางอยู่ข้างๆ พรมน้ำลงบนกองถ่าน พอน้ำกระทบถ่านติดไฟมีเสียงดังฉี่ๆ และควันขาวขึ้นโขมง พอเสียงดังจางหายไปควันก็หายไปด้วย 

     "การจะทำดินปืนต้องมีถ่านก่อน" ทิดมีเริ่มสอน "ถ่านที่ดีต้องมาจากไม้เบา เช่น ต้นพริกแห้ง หรือไม้ปอ ก็ได้ ถ่านนี้เป็นต้นพริกแห้ง เราต้องหักอย่าให้ยาวเกินคืบ เพราะเวลาเผาจะได้ไหม้พร้อมๆ กัน เป็นขี้เถ้าน้อย และที่สำคัญไม้ต้องไหม้เป็นถ่านให้หมด แล้วจึงดับไฟ" ขณะที่พูดทิดมีก็ใช้มือเก็บถ่านใส่ถังที่ตอนนี้ไม่มีน้ำแล้ว พอพูดจบก็เก็บถ่านหมดพอดี ได้ถ่านครึ่งถัง แล้วหิ้วถังพาผมเดินขึ้นไปบนบ้าน ตรงไปยังครัว 

      ทิดมีหยิบกะทะทำกับข้าวที่แขวนอยู่ข้างฝาวางลงพื้น แล้วเทถ่านลงบนกะทะ หันมาคว้าถุงดินประสิวจากผม เทลงไปในกะทะ แล้วตักน้ำจากตุ่มเทตามลงไป พอน้ำกระทบดินประสิวก็ละลายไม่นานก็เป็นเนื้อเดียวกับน้ำ

      "ถ่านกับดินประสิวต้องได้สัดส่วนกัน" ทิดมีอธิบายต่อ "ถ้าถ่านมากแรงขับมันจะน้อย ถ้าดินประสิวมากมันจะแรงเกินไปอาจทำให้ลำกล้องปืนแตก อันตรายมาก" ขณะพูดแกก็วางกะทะลงบนเตาก้อนเส้า ซึ่งมีฟืนติดไฟคุอยู่ แล้วใช้ตะหลิวเหล็กเก่าๆ คนให้น้ำดินประสิวเข้ากับถ่าน น้ำเริ่มแห้งลงๆ ขณะที่ถ่านเริ่มมีเกล็ดสีขาวจับจนกลายเป็นสีขาวเทา จนน้ำแห้งหมด ทิดมีก็ยกกะทะลง แกบอกว่า พอน้ำแห้งต้องรีบยกลงอย่าปล่อยจนถ่านแห้ง ไม่เช่นนั้นจะติดไฟ

       หลังจากนั้น ทิดมีก็ใช้ตะหลิวอันเดิมตักถ่านลงบนกระด้ง แล้วยกออกมาวางลงบนชานบ้าน แกบอกต้องผึ่งลมสักพักให้แห้ง แล้วค่อยตำถ่านให้ละเอียด ก็จบกระบวนการทำดินปืน

       ขณะที่รอถ่านแห้ง ทิดมีได้เข้าไปในห้องนอน ประเดี๋ยวเดียวก็กลับออกมาพร้อมด้วยปืนลูกซองคู่กายและถุงย่าม แกนั่งลงข้างผมวางถุงย่ามลงพื้น แล้วหักลำกล้องปืนลง ถอดชิ้นส่วนปืนออกเป็นสามส่วน แล้วทำความสะอาดโดยใช้ผ้าชุบน้ำมันชะโลมปืน เช็ดให้ทั่ว ส่วนผมอยากรู้ว่าในย่ามมีอะไร จึงคว้ามาดู ข้างในมีลูกปืนเบอร์ 12 หกลูก ขวดดินปืน ลูกปืนและกระดาษแข็งถูกตัดกลมๆ ขนาดเหรียญห้าบาทหลายแผ่น

       "ปืนลูกซองก็ต้องใช้ดินปืนอยู่รึ" ผมถามด้วยความสงสัย 

       "ใช้สิ  ใช้ทำลูกปืนอัดไง" ทิดมีตอบ ผมยิ่งสงสัยหนักเข้าไปอีก ลูกปืนอัด ผมไม่เคยได้ยิน ทิดมีเห็นผมงงแกก็หยิบลูกปืนลูกหนึ่งออกมา ยื่นให้ผมและพูดว่า

        "นี่...ลูกปืนทำเอง หลังจากที่เรายิงลูกปืนแท้แล้ว ปลอกกระสุนไม่ต้องทิ้ง นำมาอัดทำเป็นลูกปืนใหม่อีกที" 

         ผมรับลูกปืนมาดูที่หัวเห็นรอยเข็มแทงชนวนจางๆ แสดงว่าผ่านการใช้งานมาแล้ว แต่ถูกตอกกลับคืน ส่วนท้ายลูกปืนมีกระดาษแข็งชนิดเดียวกันกับกระดาษแข็งถูกตัดกลมที่เห็นในย่าม

        "อย่าดูถูกมันนะ" ทิดมีดักคอผม "ใช้ยิงอีเห็น กระจงมาหลายตัวแล้ว"

        สายวันนั้นผมเดินกลับบ้านพักพร้อมกับขวดดินปืน และความรู้สึกใหม่ว่า คนฉลาดไม่ได้อยู่ที่ในเมืองเท่านั้น คนที่เข้าใจว่าคนบ้านนอกโง่นั้น เขานั่นแหละเป็นคนโง่ที่แท้จริง

อ่านต่อ ตอน 21. ครูคนเดียว