AAR หนังสือ Mountains beyond Mountains : The Quest of DR. PAUL FARMER, A MAN WHO WOULD CURE THE WORLD เขียนโดยนักเขียนมือรางวัล พูลิตเซอร์ Tracy Kidder ต่อ
งานเล็กๆ ที่ Paul Farmer ทำคืองานช่วยคนจน เขามีนิสัยชอบคนจน เขาคลั่งหรือหลงใหลเรื่องของคนจนและความยากจน และเขาทำงานช่วยเหลือด้วยความรู้ ทั้งด้านการแพทย์และสาธารณสุข และด้านมานุษยวิทยา วิธีทำงานของเขามีลักษณะพิเศษ ที่ทำไปเรียนรู้ไป ทั้งเรียนเพื่อปริญญา และเรียนเพื่อทำงานช่วยเหลือคนจนได้ดียิ่งขึ้น
ผม AAR ว่า สำหรับ Paul Farmer งานกับเรียนรู้เป็นของคู่กัน หรือสิ่งเดียวกัน จากงานบริการโรงพยาบาลเล็กๆ ดูแลผู้ป่วยเป็นรายคน และงานสุขภาพชุมชนของจังหวัด Cange ที่มีพลเมือง ๑๕๐,๐๐๐ คน เขาเรียนรู้มานุษยวิทยาของความยากจนค่นแค้น เขาทำงานอยู่กับอุปสรรคขวากหนามนานาชนิด และต่อสู้เอาชนะอุปสรรคด้วยวิธีการนานา รวมทั้งการ “ยืม” ยาจากโรงพยาบาลที่บอสตัน เอาไปช่วยคนจนที่ไฮติ และที่เปรู เป็นเงินถึงกว่าสามล้านบาท จนในที่สุดเศรษฐีใจบุญเจ้าประจำ (Tom White) ต้องเป็นผู้ใช้หนี้
เพื่อนคู่หูที่ทำงานอย่างคลั่งใคล้นี้มี ๒ คน คนหนึ่งเคยเป็นแฟนกัน แต่ก็เปลี่ยนใจไม่แต่งงานด้วย แต่ยังทำงานนี้ด้วยกัน ใครที่เป็นแฟนของนักเขียนเรื่องสำหรับเด็กชาวอังกฤษชื่อ Roald Dahl อย่างผม จะตื่นเต้นที่รู้ว่าลูกสาวของเขาคือเพื่อนร่วมอุดมการณ์ของ Paul Farmer นับเป็นตัวอย่างของลูกสาวเศรษฐีที่ชอบทำงานเพื่อคนจนแบบลงไปคลุกเอง ลงไปทำงานแบบนอนกลางดินกินกลางทราย กับเพื่อนนักเรียนแพทย์ที่ฮาร์วาร์ดชื่อ Jim Kim เขาคนอเมริกันที่มีพ่อแม่เป็นคนเกาหลี
Jim Kim ร่วมงานเป็นผู้ช่วย Paul Farmer ที่ไฮติอยู่ ๑๐ ปี ก็อยากสร้างงานของตนเองบ้าง โดยไปทำร่วมกับบาดหลวงอเมริกันที่ย้ายไปทำงานที่เปรู ซึ่งสภาพสังคมและระบบสุขภาพดีกว่าที่ไฮติ แต่นอกเมืองหลวงคนก็ยากจนพอๆ กัน เหตุการณ์พาให้ Jim Kim และ Paul Farmer ไปพบปัญหา MDR TB (วัณโรคที่ดื้อยาหลายชนิด) เรื่องราวของการต่อสู้กับ “มาตรฐานการรักษาขององค์การอนามัยโลก” ทำให้ผมอ่านแบบวางหนังสือไม่ลง เพราะมันกระทบใจหรือความเชื่อของผมว่า “มาตรฐานมีไว้เพื่อทำลาย” ไปสู่วิธีการที่ดีกว่า อย่างน้อยก็ในสถานการณ์ที่เรากำลังเผชิญอยู่
และนั่นคือทางไปสู่การ “เปลี่ยนโลก” เพราะสองสหายได้ร่วมกันเปลี่ยนความคิดของโลกเกี่ยวกับ MDR TB ว่าเป็นโรคที่ไม่ควรมีนโยบายรักษาในประเทศยากจน เพราะต้องใช้ยาที่เรียกว่า second line drug และยาแพงเกินไป เปลี่ยนเป็นต้องรักษาและสองสหายทำให้ยามีราคาถูกลง ๑๐ เท่า
จากงานเล็กๆ ผลการรักษาผู้ป่วย MDR TB ที่เปรูจำนวน ๕๕ คน ที่ได้ผลดีกว่า ๘๐% นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงโลก ในเรื่องการรักษาผู้ป่วย MDR TB คือในที่สุด Gates Foundation ก็บริจาคเงินเพื่อการบำบัดวัณโรค รวมทั้ง MDR TB ในเปรู เป็นเงินถึง ๕๕ ล้านเหรียญสหรัฐ และธนาคารโลกก็ให้เงินกู้เพื่อแก้ปัญหาวัณโรค รวมทั้ง MDR TB ในรัสเซีย โดยครึ่งหนึ่งของเงินใช้แก้ปัญหาวัณโรคในคุก ซึ่งเป็น MDR TB ถึงหนึ่งในสาม
ที่จริงคำว่า “ทำงานเล็กๆ เพื่อเปลี่ยนโลก” เป็นคำที่ผิดนะครับ น่าจะเปลี่ยนเป็น “เริ่มจากงานเล็กๆ ไปสู่การเปลี่ยนแปลงโลก” เพราะจริงๆ แล้วมีเรื่องราวของการต่อสู้มากมายน่าตื่นเต้นระทึกใจ และตัวละครก็ไม่ได้มีแค่ ๓ คน ระหว่างอ่านหนังสือเล่มนี้ผมรู้สึกคล้ายๆ อ่านหนังสือนักสืบ
ใครๆ ก็ทำงานเล็กๆ เพื่อเปลี่ยนโลกได้ ถ้ามีแรงบันดาลใจ พลังใจ ความขยัน การทำงานเป็นทีม และความอดทนเพียงพอ
วิจารณ์ พานิช
๓๐ ธ.ค. ๕๑
ขอบคุณอาจารย์ที่แนะนำหนังสือดีๆให้ทราบครับ
และขอบคุณที่แนะตัวอย่างดีๆ
ให้เราใช้เป็นแบบอย่างของการทำความดี
ประทับใจกับเรื่องราวของคนเล็กๆที่ทำให้เกิดคลื่นใหญ่ของการเปลี่ยนแปลงได้
พลังแห่งความร่วมมือยังมีอยู่ทั่วทุกหนแห่ง ขอเพียงแต่มีความมุ่งมั่นลงมือทำและแสวงหาเครือข่ายที่มีอุดมการณ์เดียวกัน เป็นบทที่เรียนรู้ในครั้งนี้
ขอบคุณมากค่ะอาจารย์