จากบันทึกการเดินทาง ของ นักศึกษา สสสส.๑ สถาบันพระปกเกล้า

ที่เชียงแสน จ.เชียงราย

เช้าที่เงียบสงบของเมืองเล็กๆริมโขง...ผมได้มีโอกาสทำบุญตักบาตร และเดินตลาดยามเช้า อากาศที่นี่หนาวเย็นพอทำให้เสื้อกันหนาวตัวโตๆทำหน้าที่ได้อย่างสมบูรณ์

ช่วงเช้าของวัน คณะ นศ.สสสส.๑ ต่างรีบตื่นเพื่อรับประทานอาหารเช้าที่โรงแรมฝั่งเชียงแสน ก่อนที่พวกเราจะเร่งรีบเดินทางไปยัง ท่าเรือบั๊ค อำเภอเชียงของ เราจะขึ้นเรือที่นั่น จุดหมายปลายทางนั้นเพียงชั่วข้ามโขง

วันนี้เรามีกิจกรรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันที่ “เมืองห้วยทราย” แขวงบ่อแก้ว ประเทศ สปป.ลาว ความสดชื่นของอากาศยามเช้า และกิจกรรมที่น่าตื่นเต้นเล็กๆ คือการได้นั่งเรือข้ามโขง แม้ว่าการนั่งเรือข้ามโขงครั้งนี้จะใช้ช่วงเวลาสั้นๆ แต่พวกเรายังตื่นเต้นกันอยู่ดี เมื่อเรือถูกผลักออกจากฝั่งหมายถึงว่าเราอยู่ในเขตประเทศลาวในทันที เพราะการแบ่งเขตแดนประเทศใช้ ร่องน้ำลึกในการแบ่ง และร่องน้ำลึกค่อนมายังประเทศไทย หมายถึงว่าเขตแดนน้องลาวจึงใกล้บ้านเรามากขึ้น

เมืองห้วยทราย เป็นเมืองเล็กๆ ที่เงียบสงบ ตั้งอยู่เลียบแม่น้ำโขงที่ยิ่งใหญ่ คดโค้งสวยงาม มีฉากภูเขาลดหลั่นสลับกับสายน้ำดูรุ่มรวยธรรมชาติ วิถีของคนที่นี่ ก็ยึดอาชีพเกษตรกรเช่นเดียวกับชนบทเมืองไทย วิถีชีวิตที่เรียบง่าย บุคลิกที่อ่อนน้อม คำจำนรรจาที่อ่อนหวานของคนท้องถิ่น ทำให้ พี่ไทย น้องลาว ผูกมิตรกันได้อย่างกลมกลืน...

กลุ่มท้อนเงินเมืองห้วยทราย  กล่มออมทรัพย์เพื่อการพึ่งตนเอง มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ชาวบ้านที่นี่รู้จักการประหยัด การออมเงินไว้เป็นทุนเพื่อประกอบอาชีพ การพัฒนาด้วยการพึ่งตนเองจึงเป้นคำตอบที่ยั่งยืนก่อนที่จะมีรัฐยื่นมือเข้ามาช่วย เป็นภาระกิจสำคัญของ  “สหพันธ์แม่หญิงลาวเมืองห้วยทราย”

กลุ่มท้อนเงินเมืองห้วยทรายจัดตั้งขึ้นเมื่อปี ๒๐๐๖ มีจำนวน ๕ หมู่บ้านที่เข้าร่วมคือ บ้านน้ำคำ บ้านพิกุลทอง บ้านตีนทาก บ้านห้วยม่อน และบ้านหนองทราย กระบวนการที่น่าสนใจอย่างยิ่งสำหรับการพัฒนาที่ยั่งยืนนอกจากการมุ่งเน้นการพึ่งตนเองแล้ว สิ่งสำคัญที่สุด คือการเรียนรู้ตนเอง การคิด วางแผน รวมถึงการร่วมกันพัฒนา ล้วนเกิดจากการวิเคราะห์ตนเอง ค้นพบตัวตน หายุทธศาสตร์ในการพัฒนาที่สอดคล้องกับศักยภาพของตน เป็น “กองทุนที่ทุกคนเป็นเจ้าของร่วมกัน”

การจัดตั้งกลุ่มท้อนเงินเมืองห้วยทราย เริ่มมาจากสหพันธ์แม่หญิงห้วยทรายได้รับเชิญให้เข้าร่วมงานแลกเปลี่ยนประสบการณ์กลุ่มท้อนเงินที่แขวงกำแพงนครเวียงจันทร์  และเป็นแนวคิดหนึ่งที่เป็นทางเลือกในการแก้ไขปัญหาของชุมชน หลังจากนั้นก็ได้มาเปิดเวทีพูดคุย ระดมความคิดกันยังชุมชน  ได้ความเห็นที่เป็นมติร่วมกันว่าสนใจ “จัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์” หรือ ที่เรียกว่า “กลุ่มท้อนเงิน” น่าจะเป็นการจัดการการเงินระดับชุมชน เพื่อแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจชุมชนที่เป็นอยู่ได้  กระบวนการต่อไปคือ การเรียนรู้การทำบัญชี การบริหารจัดการต่างๆ รวมถึงการเปิดรับสมาชิกกลุ่มท้อนเงิน...

กระบวนการเรียนรู้ด้วยตนเองของกลุ่มฯ ผ่านการ เรียนรู้ผ่านการปฏิบัติ ถอดบทเรียนความผิดพลาดซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทำให้กลุ่มท้อนเงินเข้มแข็งขึ้นเป็นลำดับ ปัจจุบันกลุ่มท้อนเงินเมืองห้วยทรายได้ขยายกองทุนไปยังบ้านต่างๆในเขตเทศบาล ๑๑ หมู่บ้าน มีสมาชิก ๙๙๘ คน มีเงินท้อน ๑๘๖,๙๒๗,๐๐๐ กีบ   โดยคิดอัตราดอกเบี้ยการกู้ยืม อัตราร้อยละ ๑  หากกู้ไปไม่ถึงเดือนก็จะไม่คิดดอกเบี้ย  หากเกินหนึ่งเดือนไปแล้วทางกลุ่มฯจะคิดตามระยะเวลาการกู้ยืม หรือขึ้นอยู่กับคณะกรรมการบ้านเป็นคนกำหนด

สิ่งที่ได้เรียนรู้ในการแลกเปลี่ยนกับกลุ่มท้อนเงินเมืองห้วยทราย คือ

         ๑.        กระบวนการค้นหาตนเอง  การวิเคราะห์ปัญหา รวมถึงการค้นหาทางเลือกในการแก้ไขปัญหา โดยชุมชนเป็นคนคิด-ทำ- และประเมินผล

        ๒.        กระบวนการเรียนรู้ ผ่านการปฏิบัติจริง ของกลุ่มท้อนเงินและชุมชนเมืองห้วยทราย

        ๓.        กระบวนการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงในการแก้ไขปัญหาและหาทางเลือกด้วยตนเอง

        ๔.        ความเปิดเผย และการไว้วางใจซึ่งกันและกัน เพราะการจัดการเรื่อง “เงิน” จำเป็นต้องอาศัยความน่าเชื่อถือ และความเชื่อมั่นคณะกรรมการในระดับสูง

        ๕.        กิจกรรมช่วยร้อยรัดจิตใจคนเข้าด้วยกัน ทำให้ชุมชนมีความเอื้ออาทร เกื้อกูล เห็นอกเห็นใจกัน  เกิดความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน

         ๖.        เป็นต้นแบบ “สวัสดิการภาคประชาชน” การพึ่งตนเองอย่างเป็นธรรมชาติ สร้างวินัยในการใช้จ่าย และการพึ่งตนเองได้อย่างยั่งยืน

 

"ในโอกาสอันสง่าราศีนี้" พลเอกเอกชัย ศรีวิลาศ และตัวแทน นศ. สสสส.๑ ถ่ายรูปกับ เจ้าแขวงเมืองบ่อแก้ว พร้อมกับท่านนางนวลใหญ่ อุ่นนิยม ประธานสหพันธ์แม่หญิงเมืองลาว

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ในเวทีการแลกเปลี่ยนกับ นศ. สสสส.๑ เราได้เห็นถึงการพยายามนำเสนอกระบวนการที่กลุ่มท้อนเงินได้ทำมาแล้ว และมีการเติมเต็มจากกลุ่ม นศ.  รวมถึงการมอบกำลังใจระหว่างกันฉันท์พี่น้อง  อย่างน้อยในภาวะที่บ้านเมืองของเรากำลังขัดแย้งกันด้วยผลประโยชน์ที่ไม่ลงตัว อีกภาพหนึ่งเราก็ได้เห็นกลุ่มชุมชนเล็กๆที่ประเทศ สปป.ลาว ริมฝั่งโขง ห่างกันกับประเทศเราเพียงแค่ฝั่งน้ำ พวกเขากำลังสร้างกิจกรรมเล็กๆ ร้อยรัดช่วยเหลือซึ่งกันและกัน จากสิ่งที่มีอยู่และแบ่งปัน เพื่อความอยู่ดีมีสุขให้เสมอกัน

ขอขอบคุณ กลุ่มท้อนเงินเมืองห้วยทราย และ ท่านนางนวลใหญ่ อุ่นนิยม ประธานสหพันธ์ แม่หญิงลาวเมืองห้วยทราย สำหรับการแลกเปลี่ยนประสบการณ์เวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับ นศ. เสริมสร้างสังคมสันติสุข รุ่นที่ ๑ สถาบันพระปกเกล้า

 

 Dscf2838   Dscf2837 
บรรยากาศที่เมืองห้วยทราย  

 

ขอบคุณข้อมูลบางส่วนจาก :  http://www.codi.or.th/

 

การศึกษาดูงาน กรณีศึกษา ภาคเหนือ เชียงราย - สิบสองปันนา

หลักสูตรประกาศนียบัตรชั้นสูง "การเสริมสร้างสังคมสันติสุข" รุ่นที่ ๑ สถาบันพระปกเกล้า

วันพฤหัสบดีที่ ๑๘ - วันจันทร์ที่ ๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๑

 

 

จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร

๕ ม.ค.๕๒

นนทบุรี

 

 

 

Get this widget | Track details | eSnips Social DNA