วันนี้ คุณสายัณห์  ปิกวงศ์ และผม ได้ร่วมสังเกตการณ์ การจัดกระบวนการฝึกอบรมเกษตรกรสมาชิกสหกรณ์การเกษตรพรานกระต่าย อำเภอพรานกระต่าย เรื่อง "การทำการเกษตรปลอดภัยจากสารพิษ"  ณ ห้องประชุมสหกรณ์การเกษตรพรานกระต่ายจำกัด 

          ในการจัดการอบรมครั้งนี้  เพื่อขยายผลการทำการเกษตรปลอดภัยจากสารพิษ ให้ขยายตัวไปสู่เกษตรกร ที่เป็นสมาชิกของสหกรณ์ให้มากยิ่งขึ้น รูปแบบการอบรมเป็นดังนี้ครับ

  • ภาคเช้า    เป็นการบรรยายทางวิชาการ และประสบการณ์ในการใช้เชื้อรากำจัดแมลง และการใช้สมุนไพรป้องกันกำจัดเชื้อรา (โรคพืช)   ในภาคเช้า ยังเน้นกระบวนการถ่ายทอดโดยนักส่งเสริมการเกษตร 
  • ภาคบ่าย   เป็นการเปลี่ยนรูปแบบการถ่ายทอดแบบเดิม เป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประสบการณ์ในการทำการเกษตรที่ไม่ใช้สารเคมี  โดยคุณรัตติยา  ขวัญคำ นักส่งเสริมการเกษตรเป็นคุณอำนวย และมีคนเล่าคือ คุณสมหมาย  พลอาจ  ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 1 ตำบลคุยบ้านโอง  อำเภอพรานกระต่าย  เกษตรกรที่ได้ลงมือทำการเกษตร คือปลูกข้าวโดยไม่ใช้สารเคมี (รายละเอียดจะนำเสนอต่อไป)  และสาธิตการผลิตสารสกัดชีวภาพสูตรเร่งการเจริญเติบโต  และสูตรเร่งผล ที่คุณสมหมาย ได้ทดลองผลิตและใช้ได้ผลมาแล้ว

          ในภาคเช้าที่ดำเนินการถ่ายทอดโดยเจ้าหน้าที่   กับช่วงบ่ายที่ให้เกษตรกรที่มีประสบการณ์จริงมาเล่า  ผู้มารับการอบรมให้ความสนใจ และมีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น รวมทั้งสอบถามรายละเอียดมากกว่างช่วงเช้า   ในตอนบ่ายเกษตรกรให้ความสนใจมาก ซักถาม จดสูตร และเคล็ดลับ(เทคนิค) ต่างๆ  และคนเล่าก็ค่อยๆ บอกสูตรเด็ดๆ เพื่อแลกเปลี่ยน

          วันนี้ ทีมงานเราหวังว่าทีมนักส่งเสริมการเกษตรของอำเภอพรานกระต่าย  คงได้เรียนรู้ถึงกระบวนการจัดการความรู้อีกรูปแบบหนึ่งอย่างไม่รู้ตัว (ค่อยๆ แจ่มชัดขึ้นไปอีกระดับหนึ่ง) คือ

  • การใช้ "คนเล่า" คน หรือเกษตรกรที่มีประสบการณ์ มีความรู้ที่ได้ทดลองทำ นำมาถ่ายทอดให้แก่เพื่อนเกษตรกร 
  • และคงได้เรียนรู้แล้วว่าวิธีนี้ เกษตรกรให้ความสนใจ และมีแนวโน้มว่าจะนำความรู้กลับไปใช้จริง
  • คงเห็นจุดอ่อนของการทำงานเดิม คือขาดการบันทึกความรู้และประสบการณ์ไว้ เพื่อขยายผล
  • การจัดการความรู้  ต้องทำจึงจะรู้ และสามารถนำมาพัฒนาการทำงานส่งเสริมฯ ได้จริง

บันทึกมาเพื่อการ ลปรร. ครับ

วีรยุทธ  สมป่าสัก