วันนี้ คุณสายัณห์ ปิกวงศ์ และผม ได้ร่วมสังเกตการณ์ การจัดกระบวนการฝึกอบรมเกษตรกรสมาชิกสหกรณ์การเกษตรพรานกระต่าย อำเภอพรานกระต่าย เรื่อง "การทำการเกษตรปลอดภัยจากสารพิษ" ณ ห้องประชุมสหกรณ์การเกษตรพรานกระต่ายจำกัด
ในการจัดการอบรมครั้งนี้ เพื่อขยายผลการทำการเกษตรปลอดภัยจากสารพิษ ให้ขยายตัวไปสู่เกษตรกร ที่เป็นสมาชิกของสหกรณ์ให้มากยิ่งขึ้น รูปแบบการอบรมเป็นดังนี้ครับ
- ภาคเช้า เป็นการบรรยายทางวิชาการ และประสบการณ์ในการใช้เชื้อรากำจัดแมลง และการใช้สมุนไพรป้องกันกำจัดเชื้อรา (โรคพืช) ในภาคเช้า ยังเน้นกระบวนการถ่ายทอดโดยนักส่งเสริมการเกษตร
- ภาคบ่าย เป็นการเปลี่ยนรูปแบบการถ่ายทอดแบบเดิม เป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประสบการณ์ในการทำการเกษตรที่ไม่ใช้สารเคมี โดยคุณรัตติยา ขวัญคำ นักส่งเสริมการเกษตรเป็นคุณอำนวย และมีคนเล่าคือ คุณสมหมาย พลอาจ ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 1 ตำบลคุยบ้านโอง อำเภอพรานกระต่าย เกษตรกรที่ได้ลงมือทำการเกษตร คือปลูกข้าวโดยไม่ใช้สารเคมี (รายละเอียดจะนำเสนอต่อไป) และสาธิตการผลิตสารสกัดชีวภาพสูตรเร่งการเจริญเติบโต และสูตรเร่งผล ที่คุณสมหมาย ได้ทดลองผลิตและใช้ได้ผลมาแล้ว
ในภาคเช้าที่ดำเนินการถ่ายทอดโดยเจ้าหน้าที่ กับช่วงบ่ายที่ให้เกษตรกรที่มีประสบการณ์จริงมาเล่า ผู้มารับการอบรมให้ความสนใจ และมีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น รวมทั้งสอบถามรายละเอียดมากกว่างช่วงเช้า ในตอนบ่ายเกษตรกรให้ความสนใจมาก ซักถาม จดสูตร และเคล็ดลับ(เทคนิค) ต่างๆ และคนเล่าก็ค่อยๆ บอกสูตรเด็ดๆ เพื่อแลกเปลี่ยน
วันนี้ ทีมงานเราหวังว่าทีมนักส่งเสริมการเกษตรของอำเภอพรานกระต่าย คงได้เรียนรู้ถึงกระบวนการจัดการความรู้อีกรูปแบบหนึ่งอย่างไม่รู้ตัว (ค่อยๆ แจ่มชัดขึ้นไปอีกระดับหนึ่ง) คือ
-
การใช้ "คนเล่า" คน หรือเกษตรกรที่มีประสบการณ์ มีความรู้ที่ได้ทดลองทำ นำมาถ่ายทอดให้แก่เพื่อนเกษตรกร
-
และคงได้เรียนรู้แล้วว่าวิธีนี้ เกษตรกรให้ความสนใจ และมีแนวโน้มว่าจะนำความรู้กลับไปใช้จริง
-
คงเห็นจุดอ่อนของการทำงานเดิม คือขาดการบันทึกความรู้และประสบการณ์ไว้ เพื่อขยายผล
-
การจัดการความรู้ ต้องทำจึงจะรู้ และสามารถนำมาพัฒนาการทำงานส่งเสริมฯ ได้จริง
บันทึกมาเพื่อการ ลปรร. ครับ
วีรยุทธ สมป่าสัก
