ใบตอง เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่คนไทยใช้กันมาหลายชั่วอายุคน ใบตองเป็นผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติที่ไม่มีพิษภัย แต่กลับถูกมองว่าสินค้าที่ห่อด้วยใบตองเป็นสินค้าที่ไมได้มาตรฐาน

          บันทึกฉบับนี้  จะขอเล่าถึง ขนมไทยที่ชื่อว่า "ข้าวหมาก"  ซึ่งผู้เขียนสันนิษฐานว่าน่าจะเพี้ยนมาจากคำว่า "ข้าวหมัก" เสียมากกว่า  เพราะส่วนผสมของ  ข้าหมาก ก็คือข้าวเหนียวคลุกเคล้ากับก้อนเชื้อที่เรียกกันว่า  แป้งข้าวหมาก 

 เติมรสชาด  แล้วหมักไว้  2 ถึง 3 วัน  ก็สามารถนำมาทานกันได้แล้ว  เชื่อว่าหลาย ๆ ท่านคงรู้จักและเคยทานกันมาแล้ว  แต่ก็มีอีกหลายท่านที่ รู้จัก  แต่ไม่เคยทาน  หรือบางท่านก็ไม่เคยรู้จักเลยก็มี  ตัวผู้เขียนเอง  ไม่ทาน ข้าวหมาก  เพราะมันมีกลิ่นที่คล้ายคลึงกับ  "น้ำขาว"  หรือ "อุ"  ซึ่งเป็นน้ำเมาที่ผลิตแบบภูมิปัญญาท้องถิ่น  (สรรพสามิตรวิ่งไล่จับมานับไม่ถ้วน)  ในสมัยก่อนวิถีชีวิตชนบท  ขนมหวานต่าง ๆ ก็จะห่อด้วยใบตอง  ข้าวหมากก็เช่นกัน  จะห่อด้วยใบตอง  เมื่อหมักได้ที่  จึงมีกลิ่นที่หอมหวาน โดยมีกลิ่นของใบตอง  เพิ่มบรรยากาศและรสชาด ในการรับประทานเป็นอย่างยิ่ง

 

แต่เมื่อเวลาผ่านไป  ในเมือง ใบตองหายาก  ราคาแพง  ข้าวหมากจึงเปลี่ยนแปลงรูปลักษณ์  ออกไปโดยมีทั้งใส่โฟมแล้วซีนด้วยพลาสติกซีน  หรือบ้างก็ใส่ถุงแพคอย่างดี  ติดตราสินค้า  มีเลขที่  อย.  ดูแล้วก็สะอาดตาน่ากิน  แถมได้รับเลข อย.เสียอีก  นั่นก็เป็นการค้า ค่ะ  หากต้องการการรับรองจาก อย.  สินค้าต้องสะอาด ถูกสุขลักษณะ  หากยังห่อด้วยใบตอง  คงไม่ผ่าน อย.แน่นอน  แต่รสชาดที่ได้  มันก็ย่อมจะแตกต่างกัน  ซึ่งความจริงแล้วใบตอง  เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่คนไทยใช้กันมาหลายชั่วอายุคนใบตองเป็นผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติที่ไม่มีพิษภัย  แต่กลับถูกมองว่าสินค้าที่ห่อด้วยใบตองเป็นสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐาน  ไม่ได้รับการรับรอง  เฮ้อ...  เนี่ยแหละหนาเมืองไทย  ผู้เขียนเคยเข้าไปร้านสะดวกซื้อ ก็เคยเห็น  ข้าวหมากสมัยใหม่  วางขายอยู่ในตู้แช่เย็น  ก็นึกขำ ๆ ดี 

 

นอกจากข้าวหมาก  แล้วจะขอแนะนำขนมอีกชนิด  คนแก่คนเฒ่า  ช้าวบ้านละแวก  บ้านของผู้เขียน  นิยมกินร่วมกับ ข้าวหมาก  ก็คือ  ข้าวเหนียวตัด 

 

เป็นข้าวเหนียวที่นึ่งแล้วราดด้วยหัวกะทิ  โรยด้วยถั่วดำ  หน้าตาหน้ากินอย่างในรูปข้างบนนี้  ข้าวเหนียวตัดที่กินร่วมกับ ข้าวหมาก  จะมีรสชาด  หวานน้อย ๆ  เพราะข้าวหมากจะมีรสหวานจัดกว่า  เมื่อมากินด้วยกันแล้ว  เขาว่า  อร่อยมั่ก ๆ เลยละค่ะ  (เล่าตามที่เขาว่ากันมาเพราะผู้เขียนไม่กิน ข้าวหมาก) 

ทั้งหมดนี้ ก็เป็นอีกหนึ่งภูมิปัญญาไทย  ไม่ว่าจะเป็นการห่อขนมด้วยใบตอง  หรือการกินข้าหมากกับข้าวเหนียวตัดเพื่อให้ได้รสชาดกลมกล่อมอร่อยลงตัว  แต่น่าเสียดาย  ที่นับวัน  ขนมที่ห่อด้วยใบตอง ค่อย ๆ หายไปจากวิถีไทย  ไปทุกที ๆ  คงจะยังพอหาได้ ในต่างจังหวัด  ที่เป็นชนบท  ยังพอมีหลงเหลือให้ได้ทานกันบ้าง  ไม่เชื่อ  ก็มาแถว ๆ  ต.ปากท่า อ.ท่าเรือ จ.อยุธยา ซีคะ จะได้ลองชิมข้าวหมากกับข้าวเหนียวตัดแสน อร่อย  กรุ่นกลิ่นธรรมชาติจากใบตองสด  (ว่าแล้วรีบขับรถไปเลยดีกว่าเนอะ)