การแต่งหน่อเป็นปัจจัยหนึ่งที่สำคัญที่ต่อเนื่องจากการคัดหน่อกล้วย

การผลิตกล้วยไข่ที่กำแพงเพชรกำแพงเพชร ตอนที่ 6 นี้จะขอกล่าวถึงการแต่งหน่อกล้วยไข่ 

 

การผลิตกล้วยไข่ที่กำแพงเพชร ตอนนี้จะขอกล่าวถึงการแต่งหน่อกล้วยไข่ การแต่งหน่อเป็นปัจจัยหนึ่งที่สำคัญที่ต่อเนื่องจากการคัดหน่อกล้วยไข่  หน่อพันธุ์ที่เกษตรกรชาวสวนปลูกนั้นปกติหน่อพันธุ์ที่นำมาปลูกในปีแรก มักจะเรียกว่าหน่อโทน จะไม่ทำการแต่งหน่อ แต่หลังจากปลูกไปแล้วประมาณ 3-4 เดือน ตาที่อยู่ตามบริเวณเหง้าของหน่อพันธุ์ (หน่อปลูก ) นั้นก็จะทยอยแตกหน่อใหม่ซึ่งมักจะเรียกกันว่าหน่อตาม ออกมาเรื่อยๆจนมากเกินความจำเป็นหน่อเหล่านี้จะใช้น้ำและอาหารที่สะสมอยู่ในหน่อปลูก เพื่อการเจริญเติบโตเป็นลำต้นใหม่ต่อไป ถ้าหากไม่มีการตัดแต่งหรือขุดทำลายก็จะแย่งน้ำและอาหารจากหน่อปลูกได้ ซึ่งจะส่งผลกกระทบต่อผลผลิต ทำให้กล้วยผลเล็ก จำนวนหวีต่อเครือน้อยลง

 

 

            คุณวิเชียร แย้มมาก ได้เล่าให้ฟังว่าโดยทั่วไปแล้วหน่อที่เกิดขึ้นมาไม่ได้ระยะเวลาที่เหมาะสม คือมักจะเกิดขึ้นมาก่อน เดือน เมษายน- พฤษภาคม ไม่สามารถจะใช้เป็นหน่อพันธุ์ได้ หน่อพวกนี้ชาวสวนกล้วยไข่จะต้องทิ้งหมด โดยการเฉือนติดดิน และถ้าเจริญขึ้นมาอีกก็จะทำการเฉือนทั้งเรื่อยไป

 

 

             แต่ชาวสวนบางราย จะคัดเลือกหน่อตามไว้อยู่ในสภาพที่พอเหมาะ โดยจะควบคุมการเจริญเติบโต เพื่อเตรียมไว้เป็นต้นที่จะให้ผลต่อเนื่องจากต้นแม่ กรณีต้นแม่ถูกลมพัดหักล้มหรือถูกตัดเครือกล้วยไปแล้ว ซึ่งมักจะเรียกว่า พี่เลี้ยงน้อง ซึ่งมีคุณวิเชียร แย้มมาก (ปราชญ์ชาวบ้านสาขากล้วยไข่ ) ได้ปลูกกล้วยแบบนี้เป็นประจำ

 

 

            อีกกรณีหนึ่ง หน่อตามที่จะปล่อยไว้ให้ตกเครือได้แก่หน่อที่เกิดขึ้นหลังจากตัดเครือต้นแม่ไปแล้วภายใน 4-6 เดือน ดังนั้น ชาวสวนกล้วยไข่จะทำการคัดเลือกหน่อตามที่เกิดขึ้นในช่วงเดือน พฤศจิกายน – ธันวาคม โดยคัดไว้เพียง 2 หน่อ ที่อยู่ตรงข้ามกับต้นแม่ โดยจะทำการคัดเลือกหน่อที่มีรากลึก โคนต้นอวบใหญ่ ส่วนหน่อที่เหลือจากเลือก จะถูกตัดทิ้งหมด และบำรุงรักษาหน่อที่คัดเลือกไว้นี้ไปเรื่อยๆในลักษณะเดียวกันกับหน่อที่ปลูกครั้งแรก จนกระทั้งตกเครือและตัดเครือ

 

 

วิธีการแต่งหน่อกล้วยไข่

             อุปกรณ์ที่ใช้ในการแต่งหน่อ คือ มีดยาวปลายขอ หรือชาวสวนเรียกว่า มีดขอ การปาดหรือการแต่งหน่อทุกครั้ง จะให้รอยปาดเฉียงตัดขวางลำต้น การปาดครั้งแรกรอยปาดจะอยู่สูงกว่าโคนต้นประมาณ 4-5 นิ้ว และรอยปาดจะเอียงทำมุมประมาณ 45 องศา กับลำต้นหลังจากนั้นอีกประมาณ 20-30 วัน จะมีการปาดหน่อครั้งที่ 2 ให้ทิศทางการปาดครั้งใหม่อยู่ตรงข้าวกับรอยเฉือนครั้งแรก และให้เฉือนมุมล่างสุดอยู่สูงจากมุมบนของรอยปาดครั้งแรก 4-5 นิ้ว และจะทำการแต่งหน่อ ครั้งที่ 3 หลังจากแต่งครั้งแรกประมาณ 20-30 วัน โดยเฉือนไปในทิศทางตรงข้ามรอยปาดครั้งที่ 2 และรอยเฉือนมุมล่างสุด อยู่สูงจากรอยปาดครั้งที่ 2 ประมาณ 4-5 นิ้ว

 

 

การเตรียมหน่อพันธุ์กล้วยไข่ไว้ปลูกในฤดูต่อไป

 

          หน่อที่ชาวสวนจะใช้เป็นหน่อพันธุ์ในปีต่อไปนั้น จะต้องได้รับการแต่งหน่อไม่เกิน 3 ครั้ง ถ้าแต่งเกิน 3 ครั้ง ชาวสวนจะตัดหน่อนั้นทิ้งไม่เอามาทำพันธุ์ เพราะอายุแก่เกินไป ถ้าหากนำไปปลูก กล้วยไข่จะตกเครือในช่วงฤดูร้อน คือประมาณเดือน มีนาคม- เมษายน หากมีกำหนดจะทำการปลูกในช่วงเดือนสิงหาคม ก็จะต้องเป็นหน่อที่เกิดมาประมาณ เดือนพฤษภาคม – มิถุนายน

           จากที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น การแต่งหน่อกล้วยไข่และ การคัดเลือกหน่อกล้วยไข่ ที่จะนำไปปลูกนั้น จึงมีความจำเป็นที่จะต้องศึกษาและมีความเข้าใจพอสมควร มิฉะนั้นการตัดสินใจปลูกกล้วยไข่ อาจจะไม่ประสบผลสำเร็จตามที่คาดคิดไว้ก็ได้ครับ

แหล่งข้อมูล;คุณวิเชียร แย้มมาก หมู่8 บ้านศรีวิไล ต.มหาชัย อ.ไทรงาม จ. กำแพงเพชร