สอนการใช้ภาษาไทยด้วยการ์ตูน

            การสื่อสารด้วยการพูด ในสังคมวัยรุ่นทุกวันนี้   มีแนวโน้มที่จะพูดจาหยาบคายมากขึ้นทุกวัน   เคยว่ากล่าวตักเตือน  แต่ก็ไม่เป็นผลนัก  ลองสอบถามว่าทำไมถึงชอบพูดจาหยาบคาย  ก็ได้รับคำตอบพอ ให้สรุปรวมๆ  ได้ว่า

-          ภาษาหยาบ ๆ         ใช้เพื่อให้เข้ากับเพื่อนได้  เพื่อนทั้งกลุ่มนิยมพูดหยาบๆกัน

-          ภาษาหยาบ ๆ          แสดงความสนิทสนมถึงสัมพันธภาพที่ลึกซึ้ง และเป็นกันเอง

-          ภาษาหยาบ ๆ         แสดงถึงการมีอำนาจต่อรอง  ทำให้เพื่อน ๆ เกรงกลัว

-          ภาษาหยาบ ๆ         สร้างอารมณ์ขันได้ดีกว่า

-          ภาษาหยาบ ๆ         แสดงถึงความจริงใจ

-          ภาษาหยาบ ๆ         แสดงถึงความเป็นธรรมชาติ

            คำตอบของวัยรุ่น  ทำให้คิดไปถึงการพูดจาภาษาชาวบ้าน เช่น พูดว่า  ผัวฉัน...   เมียคุณ..  อันเป็นวาทกรรมที่ต้องการแสดงถึงบริบทของสภาพสังคม  ที่มึความแตกต่างจาก   คำว่า  สามีฉัน  หรือ   หรือ  ภริยาท่าน    

            มีคำถามว่า  แล้วภาษาหยาบ ๆ  ที่ใช้กันมากๆในหมู่วัยรุ่นปัจจุบันนี้เป็นภาษาระดับใด  มีที่มาจากไหน  ทำไมนิยมใช้กันมากมายในหมู่วัยรุ่นอย่างที่ไม่เคยมีเคยเป็น..ในยุคก่อนๆ

            มุมมองที่ว่า...ภาษาหยาบ ๆ ได้รับอิทธิพลมาจากครอบครัว   และสังคม ที่นิยมใช้สื่อสารกันในแต่ละวัน  จนเป็นเรื่องปกติธรรมดา    ถ้าเป็นเช่นนั้นจริงอีกไม่นาน ภาษาหยาบ ๆ  อาจจะกลายเป็น  วาทศิลป์    ( ศิลปะในการใช้ถ้อยคําสํานวนโวหารให้ประทับใจ )  เราคงจะตะขิดตะขวงใจไม่น้อย   ถ้าจะให้พูดว่าภาษาไทย  เป็นภาษาที่แสดงออกถึงความเป็นชาติวัและวัฒนธรรมอันสูงส่ง 

            ทำอย่างไรจึงจะช่วยลดการพูดคำหยาบของคนรุ่นใหม่ได้ ....  

ทั้งบ้านและโรงเรียนก็คงจะช่วยได้ระดับหนึ่งเท่านั้น

            การมีจิตสำนึกในตัวผู้พูดและการยอมรับของคนสังคมน่าจะเป็นตัวแปรที่สำคัญในการจะช่วยลดการพูดจาหยาบคายได้

            คงต้องใช้ความพยายามที่จะแก้ไขเด็กๆที่พูดจาหยาบคาย...ด้วยการสอนหลักการใช้ภาษาไทยให้ถูกต้อง...นอกจากจะแทรกภาษาพูด ( ภาษาปาก ) ภาษาเขียน ( ภาษาวิชาการ )  ยังต้องแทรก  ภาษาหยาบ ๆ ที่ไม่ควรใช้เข้าไปด้วย  เพื่อเป็นการเปรียบเทียบให้นักเรียนเข้าใจถึงระดับภาษา   อาจทำให้ให้นักเรียนคิดได้บ้างว่า  ชีวิต ในแต่ละวันของตนสื่อสารด้วยภาษาชนิดใด    แล้วคิดวิเคราะห์ว่า ในแต่ละสังคม มีความเหมาะสมกับระดับภาษาชนิดใด

             การสอนให้นักเรียนตระหนักถึง  ความสำคัญของการใช้ภาษาให้ถูกต้อง  เป็นสิ่งที่จะละเลยไม่ได้    สำนวนที่ว่า “สำเนียงส่อภาษา  กิริยาส่อสกุล” ยังใช้เพื่อสอนการพูดการมีมารยาทในสังคม ได้เป็นอย่างดี   หากเราร่วมกันคิดสำนวนใหม่ๆ เพื่อโน้มน้าวจิตใจสอนวัยรุ่นให้ตระหนักถึงวัฒนธรรมการใช้ภาษา  รักและหวงแหนภาษาประจำชาติ  ด้วยการส่งเสริมการใช้ให้ถูกต้อง  ถ้อยคำสำนวนประกอบสื่อ จะเป็นการกระตุ้นเตือนให้เด็กๆได้คิด ก่อนใช้ภาษาผิด ๆ ได้  เช่น

“ใช้ภาษาได้อย่างเหมาะสม    ก็จะอยู่ในสังคมอย่างมีความสุข ”

“พูดหยาบ ๆ  จนเป็นนิสัย  อาจเจอภัยร้ายโดยไม่คาดคิด”

“ พูดหยาบเป็นนิจ  ญาติมิตรห่างเหิน ”

“พูดหยาบ  ทำชีวิตหยาบ  สร้างตราบาปให้วงศ์ตระกูล ”

“ พูดหยาบไม่ดี  เสื่อมราศี  ไร้เสน่ห์”

“พูดหยาบเป็นอาจิณ   จะถูกหมิ่นจากสังคม”

“ใช้ภาษาหยาบคาย   ทำลายเกียรติ  ทำลายตระกูล ”

ถ้อยคำดังกล่าว  คิดไว้  เขียนไว้   เพื่อเตือนสติเด็กๆ ที่คุ้นชินกับคำหยาบให้เข้าใจและใช้เตือนสติตนเองได้บ้าง  เคยนำสำนวนที่ใช้สอนไปเป็นกิจกรรมบูรณาการกับชุมนุม “คนรักการ์ตูน ”   พบว่าถ้อยคำเหล่านี้เป็นน่าสนใจยิ่งขึ้น  จากการใช้การ์ตูนเป็นสื่อ  ผลพลอยได้ที่ตามมาก็คือ   มีอาสาสมัครมาแสดงฝีมือในเขียนโปสเตอร์การ์ตูนเพิ่มขึ้นหลายต่อหลายคน   เพื่อนๆที่วาดการ์ตูนไม่เก่งก็ช่วยระดมสมองคิดถ้อยคำเป็นคำขวัญประกอบการ์ตูน

              ก็ได้แต่คาดหวังว่าการ์ตูนสวยๆ  จะส่งผลให้สำนวนเตือนสติมีความแจ่มชัดในสมอง  และลดการพูดจาหยาบคายในหมู่วัยรุ่นได้บ้าง   

            วิธีการรณรงค์ด้วยโปสเตอร์การ์ตูน   สามารถนำไปใช้โน้มน้าวจิตใจ ให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้านอื่น ๆ ได้อีกด้วย  เช่น  การแต่งกายให้ถูกระเบียบ   การมีวินัย  การสร้างนิสัยให้มีจิตสารธารณะ ฯลฯ

            วันนี้ลองใช้การ์ตูนเป็นผู้ช่วยสอนและเสริมสร้างนิสัยดูนะคะ   การ์ตูนที่มาจากฝีมือของแต่ละคนในห้องเรียน   เป็นผลงานที่ผู้เรียนภูมิใจประกอบกับสิ่งที่ครูต้องการเสริมสร้างให้  ย่อมส่งผลไปยังผู้เรียน  ให้เป็นคนเก่ง  เป็นคนดี  และมีความสุขตามมา.