ลีลาในการพาย

"ขึ้นโขนชิงธง" การแข่งขันเรือยาว ของชาวหลังสวน  มีเอกลักษณ์โดดเด่น ต้นฉบับ หนึ่งเดียวในสยาม ที่มีตัดสินผลแพ้หรือชนะ โดยการ ขึ้นโขนชิงธงเพื่อชิงธงชัย ซึ่งเป็นการผสมผสานทั้งศาสตร์ และศิลปะของเกมกีฬา ทีมฝีพายต้องมีความพร้อมพาเรือให้นำหน้าคู่แข่ง นายท้ายต้องคัดท้ายให้หัวเรือตรงกับธงชัย นายหัวเรือต้องขึ้นโขน(ไต่บนโขนเรือ) และต้องคว้าธงชัยให้ได้ จึงจะเป็นผู้ชนะ ซึ่งเอกลักษณ์ดังกล่าวได้รับการยกย่องให้เป็น Unseen Thailand

การแข่งขันเรือยาว "ขึ้นโขนชิงธง" เป็นการแข่งขันเรือยาวขนาด 32 ฝีพาย แบ่งการแข่งขันออกเป็นประเภทฝีพายนักเรียน ฝีพายผู้นำท้องถิ่น ฝีพายท้องถิ่นจังหวัดชุมพร และประเภททั่วไป
การแข่งขันเรือยาวทุกประเภท ได้รับพระมหากรุณาธิคุณพระราชทานโล่รางวัล ถ้วยรางวัล จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ ตลอดทั้งพระบรมวงศานุวงศ์

งานแห่พระแข่งเรือ "ขึ้นโขนชิงธง" เป็นงานประเพณีเก่าแก่ของ อำเภอหลังสวน ซึ่งมีมานานกว่า 100 ปี จัดขึ้นในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 หรือประมาณ เดือนตุลาคม ของทุกปี โดยมีความเชื่อว่า เป็นวันที่พระพุทธเจ้า ได้เสด็จกลับมา จากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ลงมาสู่ เมืองสังกัสสะ ในชมพูทวีป พุทธศาสนิกชน จึงเดินทางไปรับเสด็จ ซึ่งการเดินทางที่สะดวก ในสมัยนั้นคือทางน้ำ จึงมีโอกาส ได้พบปะสังสรรค์ ซึ่งกันและกัน และต่อมาเกิดเป็น ประเพณีแห่พระแข่งเรือ
กิจกรรมที่สำคัญคือ การแห่เรือพระ จากวัดต่างๆ ที่ได้รับการตกแต่ง อย่างสวยงาม และการแข่งขันเรือยาว ขึ้นโขนชิงธง ในแม่น้ำหลังสวน ชิงโล่ และถ้วยพระราชทาน ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว