ชื่อของ คน สัตว์ สิ่งของทุกอย่างมากมายนับไม่ถ้วน เป็นสิ่งที่กำหนดขึ้นเพื่อง่ายต่อการเรียกขานและเข้าใจเท่านั้น จริงแล้วสิ่งไม่มีชีวิตและมีชีวิตถ้าแบ่งชื่อเรียกตามกระบวนการทำงานจะแบ่งได้เพียงสองชื่อคือ

  • กระบวนการทางกายคือ รูป
  • กระบวนการทางจิตคือ นาม

ทั้งสองกระบวนการจะทำงานสอดประสานเป็นหนึ่งเดียวทำให้สิ่งมีชีวิตคงมีชีวิตอยู่ได้ ถ้าขาดการประสานกันแล้วชีวิตก็จะดับไปตามธรรมชาติ ส่วนกระบวนการทางจิต (นาม) ยังแบ่งเป็นสี่กระบวนการย่อย คือ 

  • กระบวนการเกี่ยวกับ รู้จัก (วิญญาณ)
  • กระบวนการเกี่ยวกับ รู้จำ (สัญญา)
  • กระบวนการเกี่ยวกับ รู้สึก (เวทนา)
  • กระบวนการเกี่ยวกับ รู้คิด (สังขาร)

 กระบวนการ รูป นาม+สี่กระบวนการย่อย รวมเรียกว่า ขันธ์ห้าที่เรารู้จักกันนั่นเอง ถ้าพิจารณาเจ้าสิ่งของต่างๆที่พบเห็น ไม่ว่ามีชีวิต หรือไม่มีชีวิตจะมีคุณสมบัติที่เหมือนกันดังนี้

  1. เกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไปตามเวลา
  2. เกิดจากเหตุและปัจจัยอื่น
  3. ไร้ตัวตนที่เป็นแก่นเป็นแกน ไร้การควบคุมให้คงอยู่
  4. ไม่เป็นตัวตนของใคร ไม่อยู่ในอำนาจของใคร
  5. เป็นทุกข์ทางกาย ทางใจ และทุกข์จากความแปรปรวน เช่น เกิดสุขเนื่องจากทุกข์ลดลง
  6. จะถูกทำลายให้สิ้นไป เมื่อกระทำการใดๆขัดกับกฏธรรมชาติ

คงพอจะเห็นแล้วว่าทุกสิ่งล้วนเป็นสมมุติ เป็นเพียงที่อาศัยชั่วครั้งชั่วคราว ไม่ควรยึดติดหรือผูกตรึงตัวเองกับสิ่งหนึ่งสิ่งใดแม้แต่ตัวตนของเราเอง การแบ่งเขาแบ่งเราจะหมดไป ทุกอย่างคือสิ่งเดียวกัน อาศัยซึ่งกันและกันตามเหตุและปัจจัย ประกอบกันอยู่ตามธรรมชาติไม่นานก็เสื่อมไปตามธรรมชาติ(เวลา)ครับ...