ย่างก้าว KM (การจัดการความรู้) ของศูนย์ส่งเสริมการเกษตรที่สูง จังหวัดกาญจนบุรี
22 กรกฎาคม 2551 ผมนายมนัส เสียงก้อง ได้เดินทางไปร่วมด้วยช่วยกันจัดกระบวนการเรื่อง KM ของศูนย์ส่งเสริมการเกษตรที่สูง จังหวัดกาญจนบุรี ก็ยังมีผู้ใฝ่รู้ คือ คุณวีรพงษ์ ฉ่ำมาก จากศูนย์บริหารศัตรูพืชจังหวัดสุพรรณบุรี ไปร่วมสังเกตการณ์ด้วย เพราะอยากรู้ เรื่อง KM กะเขาบ้าง ตอนแรกกะว่าจะเริ่มบ่ายวันที่ 22 กรกฎาคม 51 พอดีติดขัดเรื่องการเดินทาง ไปถึงศูนย์ส่งเสริมการเกษตรที่สูง จังหวัดกาญจนบุรี ก็ปาเข้าไปสี่โมงเย็นแล้ว จึงเลื่อนไปเป็นวันต่อไป
เช้าวันที่ 23 กรกฎาคม 2551 เราเริ่มกันก็ตรงเวลาดี 8.30 น. ก็เริ่มพูดคุยกัน ก่อนอื่นก็เริ่มที่การเล่าสู่กันฟังก่อนว่า เจ้าตัววิสัยทัศน์เนี่ยมันเป็นยังงัย แล้วเราจะกำหนดมันขึ้นมาได้อย่างไร พอรู้ที่มาที่ไปของวิสัยทัศน์แล้ว เราก็มาลองช่วยกันวิเคราะห์หาจุดอ่อนจุดแข็งของศูนย์ส่งเสริมการเกษตรที่สูง จังหวัดกาญจนบุรี กันดูไม่ว่าจะเป็นเรื่องคน รถยนต์ องค์ความรู้ และอีกหลายๆ เรื่อง แล้วก็ลองประเมินตนเองดูว่า เราพร้อมที่จะทำงานได้แค่ไหน หลังจากนั้นก็ช่วยกันกำหนดวิสัยทัศน์ของศูนย์กัน ก็วิเคราะห์จากบทบาทภาระหน้าที่จากเกษตรกรเป้าหมาย จากความพร้อมของศูนย์ฯ ก็ได้วิสัยทัศน์ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนในศูนย์ร่วมกันสร้างขึ้นมา ได้ความว่า ศูนย์ส่งเสริมการเกษตรที่สูง จังหวัดกาญจนบุรี จะเป็นศูนย์กลางในการให้ความรู้ด้านการผลิตการเกษตรให้สอดคล้องกับพื้นที่ เพื่อให้เกษตรกรมีการผลิตเพื่อบริโภค และจำหน่ายเพื่อเพิ่มรายได้ สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่าง
ยั่งยืน
พอได้วิสัยทัศน์มาแล้ว ก็ได้ลองทำ Road Map หรือแผนที่นำทางเพื่อจะเดินไปสู่วิสัยทัศน์ที่ตั้งไว้ ก็ได้ผลงานออกมาเป็นอย่างดี ฝีมือของทุกคนช่วยกันทำ พอถึงภาคบ่ายก็เข้าเรื่องการจัดการความรู้ หรือ KMกัน ผมก็เล่าสู่กันฟังว่า KM มันคืออะไร โดยใช้วิชาความรู้ที่ได้รับการถ่ายทอดจากครูบาอาจารย์เล่าให้ฟังว่าKM ก็คือ เครื่องมือในการทำงานให้สำเร็จอย่างหนึ่ง โดยให้ความสำคัญถึงความรู้ โดยเฉพาะความรู้ที่ซ่อนเร้นในตัวบุคคล ถ้าเรานำมาใช้ประโยชน์ได้ มันจะช่วยได้มากในการทำงานให้สำเร็จ และKM ก็เป็นการทำอย่างมีเป้าหมาย โดยยกตัวอย่างโมเดลปลาทูว่า มันต้องมีหัวปลา ก็คือ เป้าหมายในการทำ ว่าจะทำ KM ไปเพื่ออะไร ทำไปทำไม ซึ่งเราเรียกมันว่า KV มีชื่อเต็ม ๆ ว่า Knowledge Vision ซึ่งเราก็ได้ร่วมกันทำและหาหัวปลากันตั้งแต่เมื่อเช้า ก็คือ วิสัยทัศน์ของศูนย์ว่าเราจะทำงานไปเพื่ออะไร มีจุดหมายอย่างไร ซึ่งเมื่อขัดเกลาภาษาเรียบร้อยแล้ว ก็ได้ KV ของศูนย์ส่งเสริมการเกษตรที่สูง จังหวัดกาญจนบุรีว่า จะทำ KM เพื่อพัฒนาการถ่ายทอดความรู้ด้านการเกษตร เมื่อเรามีเป้าหมายแล้วก็มาดูว่า จะจัดการมันอย่างไร ก็มีการทำแนวทางในการบรรลุให้ลองคิดกันดูว่า คนเราถ้าจะทำการถ่ายทอดความรู้ด้านการเกษตรให้สำเร็จ หรือให้ได้ดีนั้น มันต้องทำอะไรเป็นบ้าง อันแรกก็ต้องมีความรู้ด้านการเกษตรล่ะ อันที่สองก็ต้องมีความสามารถในการถ่ายทอดความรู้ ก็ให้ไปลองประเมินกันดูว่า เรามีอะไรอยู่แล้วบ้าง เราขาดอะไรไปบ้าง ในสองเรื่องนั้น ถ้ามีแล้วก็ต้องทำแลกเปลี่ยนให้ทุกคนรู้ ถ้าไม่มีก็คงจะต้องหามาจากภายนอก แล้วมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน อันนี้อยู่ขั้นตอนของการแลกเปลี่ยนหรือ KS เต็ม ๆ ว่า Knowledge Sharing เป็นตัวปลา
เราก็ค่อย ๆ ทำไป แลกเปลี่ยนจัดการความรู้ไปเรื่อย ๆ เพื่อให้ไปถึงหัวปลา คือ พัฒนาการถ่ายทอดความรู้ด้านการเกษตร พอได้องค์ความรู้เรื่องต่าง ๆ ที่เกิดจากการแลกเปลี่ยนแล้วก็บันทึกจัดเก็บเผยแพร่ตามช่องทางต่าง ๆ เช่น เวปของศูนย์ฯ เอง อันนี้ก็เป็นของ KA เต็ม ๆ ว่า Knowledge Assets ก็เป็นส่วนหางปลาทูที่จะเป็นคลังความรู้ช่วยในการพัฒนาการส่งเสริมการเกษตรที่สูงของศูนย์ส่งเสริมการเกษตรที่สูง จังหวัดกาญจนบุรี ได้เป็นอย่างดีและยังสามารถแบ่งปันให้หน่วยงานอื่น เอาไปใช้ประโยชน์ได้เป็นอย่างดี มาถึงขั้นนี้คงจะเป็นที่เข้าใจว่า KM คืออะไรแล้วล่ะ อย่าลืมว่า KM เป็นเพียงเครื่องมือในการทำงาน KM ไม่ใช่งานที่ต้องทำเพิ่ม แต่ช่วยทำให้งานสำเร็จ ต่อไปศูนย์ส่งเสริมการเกษตรที่สูง จังหวัดกาญจนบุรี คงจะได้ก้าวต่อไป ในเรื่อง KM ได้เป็นอย่างดี ขอให้สำเร็จ สำเร็จ
