การประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้สู่การมีส่วนร่วม

เมื่อวานนี้ ( 1 ส.ค.2551) ผมได้เชิญประชุมเพื่อกำหนดรูปแบบและวิธีการในการจัดประชุมสภานักเรียน ในวันที่ 21 - 22 ส.ค. 2551

ผู้เข้าประชุมมาจาก 3 ภาคส่วน ผมเลยใช้ชื่อว่าการประชุมแบบ “ไตรภาคี” ส่วนแรก คือ ทางเขตพื้นที่การศึกษา มีผมและเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบ ส่วนที่สอง คือ คุณครูผู้สอน และ ส่วนที่สาม คือ ตัวแทนนักเรียน

โจทย์ของผม คือ ทำอย่างไรให้การประชุมครั้งนี้เป็นบรรยากาศของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และการมีส่วนร่วม โดยทั่วถึงอย่างเสมอภาค ซึ่งสิ่งที่ผมต้องการ คือ ให้ทุกคนใจกว้าง ยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น โดยไม่จำกัดความถูกต้องอยู่ที่ตนเอง

ผมเริ่มที่ตัวเองก่อนครับ โดยบอกว่าในการประชุมครั้งนี้ผมต้องการการมีส่วนร่วมของผู้เข้าประชุมทุกคน ผมเองจะเป็นเพียงผู้รับฟังคนหนึ่ง โดยที่เป้าหมายที่ผมต้องการ คือ ทำอย่างไรจึงจะจัดกิจกรรมให้นักเรียนที่เข้าประชุม มีความรู้ ทักษะ และ เจตคติ ที่ถูกต้อง เกี่ยวกับการจัดตั้งสภานักเรียนในโรงเรียน

ครั้งแรกผมใช้วิธีการ “ระดมสมอง” ก่อนครับ ผมให้ผู้เข้าประชุมแต่ละท่านนำเสนอความคิดของตัวเองว่าควรมีกิจกรรมใดบ้าง โดยไม่มีการตัดสินว่าถูกหรือผิด และทุกความคิดเห็นผมรวบรวมไว้หมด

ต่อจากนั้น จึงนำแนวคิดที่ได้มาจัดกลุ่มและจัดลงตารางอบรมตามที่ได้ผมกำหนดไว้ 2 วัน 1 คืน ในขั้นตอนนี้ ผมให้สมาชิกทุกคนช่วยกันคิด ช่วยกันมีส่วนร่วม ซึ่งจะเป็นบรรยากาศของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างเต็มที่

เมื่อได้ตารางกิจกรรมครบ 2 วันแล้ว ต่อไปเป็นขั้นกำหนด “วิทยากร” หรือ “เจ้าภาพ” ประจำแต่ละกิจกรรม ซึ่งตอนนี้ก็มีการ “สงวนท่าที” กันเล็กน้อย เนื่องจากผู้เข้าประชุมทุกท่านมีความรู้ความสามารถที่จะเป็นวิทยากรได้ทุกคน เลยไม่มีใครกล้าเสนอตัวเอง และผมเองก็ไม่นำเสนอใคร ก็มีคุณครูท่านหนึ่ง เสนอให้ผมเป็นวิทยากร ผมก็บอกปัดไป บอกว่าผมไม่ถนัด และบอกว่าวิทยากรก็อยู่ที่พวกเรานี่แหละ ทุกคนเป็นวิทยากรได้หมด ก็เลยมีคุณครูท่านหนึ่งเสนอตัวเองเป็นวิทยากรในกิจกรรมหนึ่ง และเสนอชื่อคนอื่น ในกิจกรรมอื่น หลังจากนั้นก็ได้รายชื่อวิทยากรแต่ละกิจกรรมจนครบ รวมทั้งตัวแทนนักเรียนก็ได้รับผิดชอบกิจกรรมที่ถนัด

เมื่อได้กิจกรรมและวิทยากรครบแล้ว ผู้เข้าประชุมก็ได้เสนอสิ่งที่ต้องการให้ทางเขตช่วยเหลือและสนับสนุน ผมก็ตอบรับทุกอย่างครับ

ผมประเมินผลการประชุมในครั้งนี้ว่าบรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่วางไว้ครับ โดยเฉพาะสิ่งที่ผมต้องการมากที่สุด คือ ให้ผู้เข้าประชุมทุกคนมีความพอใจจากการประชุมครั้งนี้ ซึ่งจากการสังเกตดูสีหน้าสีตาแต่ละคนก็พอไปได้ครับ

ผมขออนุญาตสรุปหลักการประชุมของผม ดังนี้ ครับ

1. หลักการมีส่วนร่วม ผมจะเน้นให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น โดยทุกความคิดเห็นจะได้รับการรับฟัง โดยไม่คำนึงถึงว่าเป็นความคิดของใคร

2. หลักการยอมรับ ผมจะยอมรับความคิดเห็นของทุกคนอย่างเท่าเทียมกันครับ และพยายามจะไม่ให้ใครคนใดคนหนึ่ง “ผูกขาดความคิด” หรือ “ผูกขาดความถูกต้อง” เมื่อมีการขัดแย้ง ผมจะพยายามประนีประนอมหาทางออกแบบชนะทั้งคู่ครับ