ผมออกจากหน้าที่ประจำทั้งมวลเมื่อสิ้นเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๕๑ จึงวางแผนเลิกมีเลขานุการ ออกประกาศวิธีติดต่อผม และไม่มอบหมายใครเป็นผู้รับนัด ผมจึงได้เรียนรู้สังคมไทยอีกมิติหนึ่ง คือพฤติกรรมของเหล่าเลขานุการทั้งหลาย
เลขานุการบางคนขยันมาก อี-เมล์ มานัด และผมตอบรับนัดแล้ว เธอก็ยังส่ง แฟ็กซ์ หนังสือเชิญมาอีก และหลังจากนั้นผมยังได้รับจดหมายตัวจริงทางไปรษณีย์อีก ผมคิดว่าเธอทำงานที่ไม่จำเป็นมากเกินไป และหน่วยงานที่มีการทำงานแบบนี้น่าจะลดคนลงให้เหลือหนึ่งในสามได้
บ่อยครั้งที่มีคนขอนัดแบบไม่ประณีต บอกแต่เรื่องที่จะประชุม และบอกว่าใครเป็นผู้ขอนัด แต่ไม่มีประเด็นที่ต้องการปรึกษาหารือ คล้ายๆ นัดประชุมแบบเพียงขอให้ไปประชุม โดยไม่ต้องเตรียมศึกษาเรื่องมาก่อนก็ได้ ผมเคยพบคนนัดมาขอสัมภาษณ์ บอกวัตถุประสงค์ แต่พอส่งคำถาม กลายเป็น “คำถามที่ไม่ตรงกับคำตอบ” เพราะผมเตรียมตอบตามวัตถุประสงค์ที่แจ้งมา อย่างนี้ผมถือว่าเป็นงานที่ด้อยคุณภาพ ผมใช้เวลาไปทำอย่างอื่นมีประโยชน์ต่อบ้านเมืองมากกว่า
ชีวิตแบบนี้ทำให้ผมเห็นความสิ้นเปลืองสูญเปล่าในสังคม จากการใช้เลขานุการแบบไม่ฝึกให้ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล และจากการนัดประชุมแบบไม่เตรียมการณ์ให้การประชุมมีประสิทธิภาพ
เนื่องจากผมต้องการชลอจังหวะชีวิตประจำวันลง ผมจึงสังเกตงานต่างๆ ที่เข้ามาชนตัวผม ว่างานไหนมีการดำเนินการอย่างประณีตเอาใจใส่ และจะก่อคุณประโยชน์ต่อสังคมมาก ผมก็จะรับทำงานนั้น งานไหนทำกันชุ่ยๆ หรือไม่จริงจัง ไม่ประณีต ผมก็จะไม่เข้าไป หรือหลงเข้าไปด้วยความเขลา ก็จะรีบถอยออกมา
เป็นการฝึกชีวิตที่พึ่งตนเอง และชลอความเร็วของจังหวะชีวิตลง หวังใช้เวลาให้แก่ชีวิตที่ประณีต มีเวลาไตร่ตรองมากขึ้น
วิจารณ์ พานิช
๗ ก.ค. ๕๑
ขอบพระคุณมากคะที่ได้ให้แง่มุมการเรียนรู้ในมุมมองของอาจารย์ที่เป็นประโยชน์ ชอบบันทึกนี้มากคะ เราต้องเข้าไปงานที่ประณีตและถอยออกมาสำหรับงานที่ไม่เป็นประโยชน์ ดีมาก ๆ เลยคะแง่คิดนี้ จะนำไปใช้กับตนเองให้มากขึ้น
ขอขอบพระคุณอาจารย์มากค่ะ หนูกำลังฝึกความเข้มแข็งในการปฏิเสธคนอยู่ วันนี้ได้กำลังใจ หัวใจพอง กล้าหาญขึ้นมาในการรู้จักปฏิเสธงานที่ไม่ก่อเกิดพลังสังคม เหนื่อยเปล่า เสียเวลา บางครั้งรู้สึกเอาเราไปเป็นไม้ประดับโต๊ะ วงประชุม ให้โต๊ะหรือวงประชุมเขาดูขลังขึ้นเท่านั้น ขอขอบพระคุณอาจารย์อีกครั้งค่ะ
เอ...ต้องส่งบันทึกนี้ให้ "น้องตา" เลขา อ.โก๋ อ่านไหมคะ และ อ.โก๋ ก็ต้องอ่าน งานประเด็นดีๆ แต่การประสานงานผิดพลาด ก็สร้างความไม่มีประสิทธิภาพได้ค่ะ
อีกทั้งเลขาของหนูก็ควรอ่าน ว่าแล้ว ส่งให้เหล่าเลขาทั้งหลายอ่านดีกว่านะคะ
คิดถึง อ.ค่ะ ประเด็นที่อาจคุยด้วย ก็แทบไม่ต้องถาม เพราะ อ.ตอบมาก่อนเกือบทุกที
สวัสดีค่ะ
หนูเป็นเลขาอ.แหวว มาได้ ๑เดือน กับ ๑๗ วัน
ต้องขอบคุณอ.วิจารณ์ที่เขียนเรื่องนี้ และต้องขอบคุณอ.แหววที่ส่งมาให้อ่าน
อ่านแล้วรู้สึกดีค่ะเลขาที่ดีก็จะทำให้หัวหน้าดูดีได้เหมือนกันนะคะ