บ้านนักวิชาการเกษตรระดับ 7 ว สร้างทางเลือกเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้เพื่อชุมชนที่ร้อยเอ็ด

-
ตื่นเช้า-หลังเลิกงาน คุณปราโมทย์ กาญจนรัชต์ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตร ระดับ 7 ว.ฝ่ายส่งเสริมและพัฒนาการผลิต สำนักงานเกษตรจังหวัดร้อยเอ็ด ต้องทำงานก่อนและหลังเลิกงาน ชาวบ้านรู้จัก “ที่นี่คือเกษตรทางเลือก”
คุณปราโมทย์ กาญจนรัชต์ เปิดเผยว่า ตนเองเป็นชาวอำเภอกุมภวาปี จ.อุดรธานี คุณพ่อเป็นครู มีแต่ลูกสาว จึงไปขอพรจากพระไสย์ ที่จังหวัดหนองคายจึงได้ตนเองลูกชายเดียว “ชื่อเล่นคือเถรหลายคนเรียกว่าเถร บ้านเกิ้ง” หรือป๋าหงอกมาเรียกตอนหลังเมื่อผมมีสีขาว จบจากวิทยาลัยเกษตรกรรมอุดรธานี ระดับ ปวช.เกษตรกรรม เข้าศึกษาต่อที่วิทยาลัยเกษตรกรรมกาฬสินธุ์ จบระดับ ปว.ส.เกษตรกรรม บรรจุเป็นเกษตรตำบล ที่สำนักงานเกษตรอำเภอธวัชบุรี จ.ร้อยเอ็ด เป็นเกษตรตำบลบึงนคร ธงธานี สร้างผลงานด้านการประกวดหมู่บ้านดีเด่น พร้อมการศึกษาต่อ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ได้ วทบ.ส่งเสริมการเกษตร เกรดเฉลี่ยน้อย เรียนต่อระดับปริญญาโทไม่ได้ จึงเข้าศึกษาต่อที่ วิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ เกรดระดับ 3 ขึ้น จึงเข้าสอบเพื่อศึกษาต่อระดับปริญญาโท มหาวิทยาลัยขอนแก่น รุ่นนี้จบ 13 คน คือจบพร้อมกันทุกคน ไม่ติดแม้แต่คนเดียว
คุณปราโมทย์ เล่าให้ฟังว่า จากเกษตรตำบล เป็นผู้ช่วยเกษตรอำเภอศรีสมเด็จ และขึ้นเป็นนักวิชาการเกษตร ศูนย์ป้องกันและกำจัดศัตรูพืช จ.สุรินทร์และ จ.สกลนคร ศูนย์ฯถูกยุบเป็นฝ่ายป้องกันฯกลับมาที่ สำนักงานเกษตรจังหวัดร้อยเอ็ด ปัจจุบัน อยู่ที่ฝ่ายส่งเสริมและพัฒนาการผลิต ทำงานที่เกี่ยวข้องคืองานส่งเสริมการเกษตร การป้องกันกำจัดศัตรูพืช โดยกระบวนการโรงเรียนเกษตรกร ในพระราชดำริ การส่งเสริมการปลูกพืชโดยวิธีผสมผสาน การเกษตรอินทรีย์ เป็นนักวิชาการส่งเสริมการเกษตร ที่คิดแปลกชอบคิดนอกกรอบ คือประเภทน้ำเชี่ยวชอบขวางเรือ แต่ในหัวใจคือเกษตรกร และรักสายเลือดเขียวขาวเหลือง คือชาวเกษตร(AGGIE)

คุณปราโมทย์ กล่าวต่อไปว่า บ้านพักที่บ้านเลขที่ 292 หมู่ที่ 3 บ้านหนองแก ต.เหนือเมือง อ.เมืองร้อยเอ็ด ห่างจากสำนักงานเกษตรจังหวัดร้อยเอ็ด อ.ธวัชบุรี ประมาณ 5 กิโลเมตร ตนเองเป็นคนที่ชอบทำงานหนักเพราะงานหนัก “ไม่เคนฆ่าคน” เป็นนิสัยคือ “ไม่ฆ่าน้องไม่ฟ้องนาย ไม่ขายเพื่อน และเป็นคนไม่บ้าอำนาจ ไม่ขาดสังคม ไม่ข่มผู้น้อย ไม่คอยจับผิด” ชีวิตราชการที่มาจากบ้านนอก ต้องทำงานเพื่อเกษตรกร ชาวนา บ้านพักอาศัยมี ประมาณ 400 ตารางวา พักอาศัย 2 คน บ้านหนึ่งหลัง ลูกไปเรียนหนังสือระดับปริญญาตรีและปริญญาโท ส่วนคนโตทำงานมีอาชีพที่มั่นคงทั้งหมด พื้นที่ว่างเปล่าจัดให้เป็นแปลงศึกษาเพื่อการเรียนรู้ ด้านการเกษตรทางเลือกคือ “เลือกอะไรก็ได้” ตามใจเกษตรกร มีกำนันทองพันธุ์ สาสีเสาร์ ต.เหนือเมืองให้การสนับสนุน
ในแปลงไม่มีการจัดรูป ปลูกทุกอย่างที่กินได้ ทั้งพืชสมุนไพร ป้องกันกำจัดแมลง เช่น ต้นหนอนตายหยาก ตะไคร้หอม บอระเพ็ด ขิง ข่า ตะไคร้ มะนาว มะกรูด มะงั่ว มะนาวยักษ์ เผือก มัน ขุดบ่อเลี้ยงปลา แปลงปลูกผักสวนครัว ผักบุ้งจีน มะระ หอม โหระพา ต้นแมงรัก กระเจี๊ยบ ให้เป็นสวนป่าขนาดย่อม แต่เป็น “สวนป่าที่เป็น ซุปเปอร์มาเก็ต”หาได้ทุกอย่างที่ต้องการที่มีอยู่ในครัว เครื่องแกง เครื่องต้มยำ เครื่องผัดเผ็ด ผัดเปรี้ยวหวาน ข้อสำคัญคือต้องปลอดภัยจากสารพิษ เพราะที่นี่คือ “พืชอินทรีย์” แหล่งเรียนรู้การเกษตรชีวภาพ เกษตรกรหรือบุคคลทั่วไปสามารถเข้าออกเพื่อการทำน้ำหมักชีวภาพได้ พืชผักเศษอาหาร นำมาสกัดเพื่อทำน้ำสกัดชีวภาพ ใช้จุลินทรีย์ชีวภาพ ใช้สารสะเดาเพื่อป้องกันกำจักแมลง รอบบ้านเป็นแหล่งอาหารพร้อมแหล่งเรียนรู้ไปด้วย ท่านกำนันทองพันธุ์ สาสีเสาร์ ให้การสนับสนุนกากน้ำตาลเพื่อการผลิตนำหมักชีวภาพ แหล่งเรียนรู้เกษตรกรภายในหมู่บ้าน
คุณปราโมทย์ กาญจนรัชต์ เล่าให้ฟังว่า ในบ้านมีโรงเพาะเห็ดขอนขาว เห็ดเปาฮื้อ เห็ดนางฟ้า เห็ดนางรม เกษตรกรต้องสร้างทางเลือกให้ตนเอง เรียกว่า เลือกที่ตนเองคิดได้ เลือกที่ตนเองเห็นมา เลือกในสิ่งที่เป็นไปได้ พืชในท้องถิ่น มีประโยชน์ เจริญเติบโตง่าย เพราะพืชผักเหล่านั้นอยู่ในพื้นที่ภาคอีสานมายาวนาน มีการปรับตัวอย่างเหมาะสม งานเกษตรทางเลือกคือเลือกสิ่งที่เป็นไปได้ และตนเองมีความสุข

ทางด้านกำนันทองพันธุ์ สาสีเสาร์ กำนันแหนบทองคำ ปี 2550 ต.เหนือเมือง กล่าวว่า ภาคการเกษตร ต้องดำเนินการให้เหมาะสมกับตนเอง ไม่คิดไม่ทำเกินกำลังตัวเอง นำแนวพระราชดำริ “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” คือ พอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกันต้องมีคุณธรรม นำหลักวิชาการใช้อย่างเหมาะสม ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ได้พระราชทานต่อพสกนิกร น้อมนำมาเป็นแนวทางในการดำรงชีวิตอย่างพอเพียง ตำบลเหนือเมือง 23 หมู่บ้าน ได้ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยการประสานงานกับนักวิชาการส่งเสริมการเกษตร พัฒนากร ทั้งในระบบราชการ และนอกระบบราชการ ตำบลเหนือเมือง มีข้าราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มาพักอาศัยในพื้นที่มากต่างออกมา แนะนำเกษตรกร บางคนมาเป็นที่ปรึกษากำนัน

พื้นที่เกษตรทางเลือก ของคุณปราโมทย์ กาญจนรัชต์ อยู่ในแหล่งชุมชนเปิดกว้างสำหรับทุกๆคน หากต้องการศึกษาดูงาน เยี่ยมชม บอกกำนันได้ บ้านใกล้เรือนเคียงห่างกันประมาณ 200 เมตร หรือตรงไปที่บ้านคุณปราโมทย์ หรือโทร.085-0029349 ยินดีต้อนรับ

วัชรินทร์ เขจรวงศ์
เคยเจอพี่แก่ครั้งหนึ่งในช่วงทำโครงการข้าวหอมมะลิ5จว.อีสาน..พี่แก่เป็นคนจริงจังดีนะ..ถ้าระบบราชการเรามีคนอย่างพี่แกเยอะ..เห็นประโยชน์ของประชาชนเป็นหลักมากกว่าประโยชน์เข้า..กระเป๋าใครๆ..แต่อย่างว่ายุคปัจจุบันเป็นยุคที่ประเทศเรารับเอาตำราต่างประเทศมาใช้แบบไม่แปลง...เขาสอนมายังไงก็ยกมาทั้งหมด(เป็นมานานแล้วมั้ง)เราไม่ยอมเปลี่ยนแปลงกันจริงๆ...แล้วคนกลุ่มนี้ก็เติบโตในระบบราชการ..เราถึงอยู่กันได้แค่นี้ไง..คนเก่งก็เลยเอาชาวบ้านเป็นที่ตั้งเป็นจุดยืน..มากกว่ายศตำแหน่ง..ขอวิเคราะห์และชื่นชมนะครับ..ทำต่อไปนะอย่างน้อยพวกเราหลายๆคนเป็นเด็กรุ่นใหม่ๆก็จะเอาเป็นแบบอย่าง....จ.วิเคราะห์นโยบายฯ5
ขอบคุณแทนคุณปราโมทย์ด้วยครับ
สู้ๆนะพ่อ
ดังใหญ่แล้วนะค่ะคุณพ่อ