ช่วง2-3วันนี้ ผมสวมหัวโขนในฐานะทีมประเมินคุณภาพภายนอกวิทยาลัยชุมชน สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษาสมศ. ในทีมประกอบด้วยรศ.ดร.จรูญ คูณมี อาจารย์ภาณุ อดกลั้น ได้รับการอนุมัติให้มาเยือนจังหวัดเล็กๆซึ่งวางตัวอยู่ท่ามกลางธรรมธาติที่โอบล้อมด้วยภูเขา ผู้นำจังหวัด ประเมินตัวเองว่าไม่มีอะไร ไม่พลุกพล่านไปด้วยยวดยานงานก่อสร้างและแสงสี ในวันหยุดผู้คนในร้านอาหารแทบจะนับคนได้ สถิติตัวเลขรายได้ประชากรอยู่ในลำดับรั้งท้าย

ผมมองว่าจังหวัดหนองบัวลำภูแห่งนี้ ถ้าพัฒนาให้ถูกทิศถูกทางจะจิ๋วแต่แจ๋วที่มีจุดเด่นเรื่องความสงบสุขที่ผู้คนแสวงหา มีต้นทุนธรรมชาติ วัฒนธรรม จารีตประเพณี และภูมิปัญญาพร้อมมูล เป็นพื้นที่พระอาริยะสงฆ์เลือกมาบำเพ็ญธรรม เหมาะที่จะนำร่องเรื่องการสร้างสังคมสันติสุข ไม่ต้องวิ่งไปดูที่ประเทศภูฐานหรอกนะขอรับ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการพึ่งตนเอง การเสริมสร้างสภาพแวดล้อม เรื่องจิตวิวัฒน์ เรื่องจิตวิเวก หรือโมหะจิตควรมาท่องเที่ยวจังหวัดนี้

เราได้พบผู้นำหลายท่าน น.พ.สราวุธ สันตินันตรักษ์ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดฯ ประธานหอการค้า นายกอบต4-5ท่าน ผศ.นพพร โฆสิระโยธิน แม่ละเอียด ปูหลุ่น แม่สิระพร พละกุล และแกนนำประชาคมแห่งนี้อีกหลายสิบท่าน ได้รับฟังเบื้องต้นว่าจะฉายภาพทิศทางจังหวัดนี้ โดยวิทยาลัยชุมชนหนองบัวลำภูเป็นแม่แรงตัวเล็กๆแต่ทรงประสิทธิภาพเชิงรุก

ผมเคยมาตรวจเยี่ยมวิทยาลัยแห่งนี้เมื่อมีการประเมินครั้งแรก มาคราวนี้พบสิ่งมหัศจรรย์มากมาย ทุกอย่างเหมือนพลิกฝ่ามือ พวกเราคุยกันว่าผู้จุดประกายที่สำคัญยิ่งน่าจะเป็นท่านผู้อำนวยการคนใหม่ที่ชื่อ อาจารย์วีระชัย กวีธีรวัฒน์ และทีมงานหนุ่มคนสาวในสำนักงานแห่งนี้ ได้จับมือกันฟื้นฟูศักยภาพของวิทยาลัยให้มีพลังที่จะทำหน้าที่ปิดช่องโหว่ของการเรียนรู้ให้ผู้ด้อยโอกาส เราได้ไปพบรูปแบบการศึกษาหลักสูตรระยะสั้น และระดับอนุปริญญาที่น่าสนใจยิ่ง เช่น

·        ภาคีเครือข่ายระดับชุมชน

วิทยาลัยชุมชนฯได้เชื่อมสะพานกับภูมิปัญญาท้องถิ่นวางแผนเรียนรู้สร้างครูรุ่นเล็กมาสืบทอดงานผลิตเสื้อย้อมสมุนไพรมาตัดเย็บด้วยมือเสร็จสรรพใน3ชั่วโมง ผลิตข้าวฮางที่มีคุณสมบัติเสริมสุขภาพและป้องกันโรคที่แสนอร่อย ทำปุ๋ยชีวภาพ และตั้งเป้าเดินหน้าทำการเกษตรอินทรีย์อย่างเป็นรูปธรรม

·        ภาคีเครือข่ายระดับสถาบันการศึกษา

หลายกลุ่มโรงเรียนได้เข้ามาเป็นภาคีจัดการสอนเสริมในหลักสูตรต่างๆ เอื้ออำนวยสื่อการเรียนการสอน สถานที่ และปัจจัยต่างๆ เราได้พบตำรวจ ศึกษานิเทศก์ นักกฎหมาย มาเป็นครูพิเศษสอนในหลักสูตรดังกล่าว

·        ภาคีเครือข่ายระดับองค์กรบริหารส่วนท้องถิ่น

ตัวช่วยของวิทยาลัยชุมชนแห่งนี้ มีนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด นายกองค์การบริหารส่วนตำบล หอการค้าฯ และประชาคมทุกภาคส่วนเข้ามาช่วยสร้างความเป็นหลักเป็นฐานให้กับวิทยาลัยชุมชนของเขา ในฐานะกรรมการสภาวิทยาลัย และสภาวิชาการ  ได้ยกที่ดินให้200ไร่ และอุดหนุนงบประมาณก่อสร้างสำนักงานฯ ที่พัก อาคารแสดงสาธิต และพื้นที่จัดเกษตรอินทรีย์ต้นแบบ เราไปดูสถานที่และอาคารแห่งใหม่นี้ ทราบว่าองค์การบริหารส่วนจังหวัดฯได้ให้งบประมาณก่อสร้างเบื้องต้นไป18-19ล้านบาท เร็วๆนี้ชาววชช.คงได้จัดขบวนม๊องเท่าม๊ง..ขึ้นบ้านใหม่อย่างชื่นมื่น

กลไกความตั้งใจดีของผู้บริหารวชช. เป็นกลยุทธเข้าถึงเข้าใจและตั้งใจร่วมกัน ที่จะหนุนเสริมการจัดการศึกษาส่วนท้องถิ่นให้บรรเจิดต่อไป ในฐานะผู้ประเมิน เราได้เปิดอกคุยกันอย่างจะแจ้ง อาจารย์ภานุ อดกลั่น และรศ.ดร.จรูญ คูณมี ได้ทำหน้าที่พิจารณาผลการดำเนินงานทุกแง่ทุกมุม ตรวจดูข้อมูลหลักฐาน ตรวจสอบความรู้ความคิดกับผู้ปฏิบัติงานในทุกกลุ่มงาน เราได้ทำงานตามที่สมศ.ได้มอบหมาย เป็นทั้งศาลสถิตยุติธรรม และศาลไคฟง!

1.   รับฟัง รับรู้ รับข่าวสารทุกข์สุขดิบ รับข้อเสนอ รับพิจารณา

2.   นำชาวคณะไปตรวจเยี่ยม ไปดู ไปเห็น ไปให้กำลังใจ ไปถ่ายรูปร่วมกัน

3.   สังเกตจุดเลื่อมล้ำระดับการศึกษาภายในจังหวัด มีคู่แข่งหรือคู่เคียงและเสียงสะท้อนจากผู้มารับบริการ ว่าเขาคิดและมองเรื่องจุดอ่อนจุดแข็งจุดแฝงของการศึกษาอย่างไร?

4.   ประเมินความรู้สึกนึกคิดของภาคีที่ร่วมมือ เขามองและคิดกับวิทยาลัยชุนชนของเขาอย่างไร

5.   ศึกษาวิธีเรียนรู้ ออกแบบการเรียนรู้ การเชื่อมโยงความรู้ การต่อยอดความรู้ และวิธีบริหารความรู้ว่าเป็นอย่างไร?

6.   พิเคราะห์เกณฑ์ต่างๆที่สมศ.กำหนดไว้ในนโยบาย ว่ามีจุดที่ควรจะปรับปรุงแก้ไขให้ล่อลื่นอย่างไร?

7.   ประเมินโจทย์ชีวิตโจทย์สังคมในสภาพจริง ที่เผชิญกับกระแสเศรษฐกิจผกผัน จะใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น และเทคโนโลยีที่เหมาะสมมาวางแผนกลวิธีฝึกอบรมเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงสไตล์หนองบัวลำภูได้อย่างไร?

8.   เป็นตัวกลางเพื่อสื่อสารระหว่างสมศ.กับวชช. ให้รู้เขารู้เรารู้ปัญหา รู้บทบาทที่จะหนุนเสริมกันให้ตรงประเด็น นั่นก็หมายความว่า ผมคงจะต้องประเมินทั้งสมศ.และประเมินวชช. ไปพร้อมๆกัน

 

การปฏิบัติงานในครั้งนี้ ผมมีสภาพไม่พร้อมไม่แตกต่างวิทยาลัยชุมชนหนองบัวลำภูเท่าใดนัก ..เห็นเชิงประจักษ์ นำมาใคร่ครวญให้จะแจ้ง กลางคืนทำการบ้าน กินยาแก้แพ้ ทำให้ง่วง นั่งหลับ ยังดีที่ได้รับยากำลังใจจากท่านผู้อำนวยการวิทยาลัยชุมชนฯ

 

ก่อนจะลากลับ ท่านวีระชัย กวีธีรวัฒน์ มาขอกอด

เป็นกอดเดียว ที่ได้รับจากจังหวัดหนองบัวลำภู

เป็นกอดเดียว ที่ซาบซึ้งไมตรีจิตที่ต้องจดจำนิรันดร์

 

ถามว่า

ผมเอามาตรฐานไหนไปประเมิน

เอาความรักความปรารถนาดีต่อเพื่อนมนุษย์สิขอรับ

ผลลัพธ์เป็นอย่างไร?

อ้าว!..ก็ได้กอด ไม่ดีกว่าได้กัด รึ!