วิทยานิพนธ์หากทำให้สนุกต้องทำให้เป็นเรื่องที่ท้าทาย(Challenging) นอกจากเราจะได้งานเขียนเชิงวิชาการ (วิทยา + นิพนธ์) ที่มีคุณภาพแล้ว ยังสามรถตอบโจทย์ที่เราสนใจได้ งานที่ท้าทายทำให้กระบวนการค้นหาข้อมูลเป็นไปด้วยความสนุกสนาน
เมื่อสองสามวันที่ผ่านมา ผมไปพูดคุยกับ นศ.ป.โท สาขาหลักสูตรและการสอน ที่มหาวิทยาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร เกี่ยวกับ "การเริ่มต้นวิทยานิพนธ์แบบสร้างสรรค์"ว่าเราควรจะเริ่มต้นอย่างไร? เพื่อให้งานวิทยานิพนธ์มีคุณภาพสูง ตอบสนองความต้องการการพัฒนาเป้าหมายได้จริงๆ
ก่อนที่จะไปที่กำแพงเพชร ผมนั่งแลกเปลี่ยนกับน้องชายสองคนที่งานสัมมนาโคราช ท่านหนึ่งเรียนจบปริญญาโทในเมืองไทย และมีวิทยานิพนธ์ที่น่าสนใจ อีกท่านจบจากต่างประเทศ คำถามที่ผมถามขึ้นให้น้องทั้งสองช่วยคิดก็คือ หากย้อนกลับไปได้ ในช่วงเรียนปริญญาโท ก่อนจะทำ Thesis เราเริ่มต้นตั้งคำถามอย่างไร?
น้องชายทั้งสองของผมต่างก็บอกเหมือนกันว่า เขามีคำถามในใจว่า "อยากรู้อะไร?" เมื่อความอยากรู้ผุดขึ้นในสมอง ทำให้เขากระสันที่จะค้นหาสิ่งที่อยากรู้ โดยมีกระบวนการที่ตอบสนองการค้นหาคำตอบที่หลากหลาย รวมถึงการรวบรวมข้อมูลที่เป็นระบบ จนกระทั่งได้คำตอบนั้น ...
ทั้งหมดที่น้องชายทั้งสองบอกผม คือ กระบวนการศึกษาวิจัย หากในระดับมหาบัณฑิตก็คือ การทำ Thesis (วิทยานิพนธ์) นั่นเอง
โดยทั่วไปผมมักจะได้ยินคำถามจากนักศึกษาทั้งหลาย รำพึง รำพันรวมถึงถามผมบ่อยๆ
คำถามยอดฮิตคือ
- จะทำหัวข้ออะไรดี ? คำถามนี้ผมตอบแทนไม่ได้จริงๆครับ เพราะความสนใจที่ต่าง รวมถึงองค์ความรู้ ประสบการณ์ บริบททั้งหลายที่ต่างกัน การตั้งคำถามแบบนี้ ดูคล้ายว่างเปล่ามากไปสำหรับนักศึกษา...ไม่ควรตั้งคำถามแบบนี้ครับ
- มีหัวข้ออะไรที่น่าสนใจบ้าง? คำถามแบบนี้น่าสนใจมากขึ้น แต่ก็ยังไม่ใช่คำถามที่จะนำไปสู่การทำ Thesis ที่มีคุณภาพได้
- ผม/ดิฉัน สนใจประเด็นนี้.....คิดว่า....เป็นอย่างไร? พร้อมทั้งอธิบายเหตุผลประกอบ ตรงนี้หละครับ แสดงถึงศักยภาพการเป็นนักคิด นักเรียนรู้เริ่มต้น แสดงถึงการเตรียมความพร้อมที่ดีในการทำ Thesis คุณภาพ
ว่าด้วยความสนใจใคร่รู้ เป็นแรงกระตุ้นให้อยากจะเรียนรู้ อยากจะค้นหาคำตอบ การเรียนรู้แบบนี้มีชีวิตชีวาอย่างยิ่ง

อ้างอิงภาพจาก : http://www.cityvariety.com/cv4/modules/news/index.php?mode=detail&id=1281
ผมยกตัวอย่างให้กับ นักศึกษาที่กำแพงเพชรในวันนั้นว่า
สมมุตินะครับสมมุติ ว่าผมปลื้ม คุณอั้ม เพชราภา ไชยเชื้อ มาก คนอะไรเซ็กซี่ และน่ารักขนาดนี้ และผมก็มีคำถามแทนใจชายหนุ่มและไม่หนุ่มทั่วประเทศว่า
คุณอั้มชอบผู้ชายแบบไหน และมีรสนิยมในการเลือกคู่ครองอย่างไร?
นี่เป็น คำถามวิจัย (Research Question)
เมื่อผมชอบ ชื่นชมเธอขนาดนี้ ก็เกิดแรงเร้าให้ค้นหาคำตอบเพื่อให้หายข้องใจ ก่อนที่จะวางแผนทำอะไรต่อไป
ผมต้องออกแบบวิธีการที่ให้ได้มาซึ่งคำตอบคาใจนั้น โดยการสืบค้นข้อมูลผ่านสื่อต่างๆ เช่น Internet หนังสือ สิ่งตีพิมพ์ ไปสอบถามเพื่อนของคุณอั้ม พัชราภา สอบถามญาติสนิท หรืออาจค้นดูเรื่องราวชีวิตของเธอจากแหล่งใดแหล่งหนึ่ง หรือจะทำอย่างไรก็ได้ที่จะได้คำตอบนั้น
ส่วนนี้เป็นวิธีการวิจัย (Research methodology)
เมื่อได้ข้อมูลมามากมาย ก็ต้องมีกระบวนการคัดกรอง สรุป วิเคราะห์ รวมถึงสังเคราะห์ อภิปรายผล จากข้อมูล เราก็จะได้คำตอบว่า คุณอั้ม พัชราภา เธอชอบผู้ชายแบบไหน? และหากเราจะไปนั่งในดวงใจของสาวเซ็กซี่คนนี้ เราต้องปฏิบัติตัวอย่างไร เข้าหาอย่างไร เป็นต้น
กรณีตัวอย่างที่ผมยกมาให้คิดแบบเล่นๆนี้ จากกระบวนการตั้งแต่เริ่มต้นคิดจนจบ ได้มาซึ่งคำตอบ ทั้งหมดเป็นกระบวนการศึกษา วิจัย หากเรานำมาเรียบเรียงกระบวนการนั้นอย่างเป็นระบบ นำมาเขียนให้เห็นภาพรวมของกระบวนการสู่คำตอบ ...เราก็จะได้เอกสารทางวิชาการ รายงานวิจัย หรือ Thesis จากการบูรณาการความคิดจากความรู้ ประสบการณ์ และความสนใจ มีคุณภาพตอบโจทย์วิจัยได้

ที่สำคัญที่สุดงานนั้น มีชีวิตชีวาแน่นอน เพราะแรงผลักในการสนใจใคร่รู้คำตอบนั้น มีตลอดเวลาก่อนหน้านี้ ....
พูดคุยกับ นศ.มาถึงตรงนี้ ผมสังเกตว่าทุกคนในชั้นเรียนวันนั้น ต่างก็มีความหวัง ประเมินจากดวงตาที่เป็นประกายของนักศึกษาปริญญาโทกลุ่มนี้ (หากผมไม่เข้าข้างตัวเองมากนัก) ผมก็พอจะเห็นความหวังที่จะได้เห็นพลังการคิดเริ่มต้นการทำ Thesis ของพวกเขา
ยังไม่พอครับ ไฟปรารถนาที่ลุกโชน ในการบรรยายแลกเปลี่ยนครึ่งวันที่ มรภ.กำแพงเพชร นศ.ได้นัดแนะล่วงหน้าในการเข้าค่ายเพื่อพูดคุยเชิงลึกประเด็นการทำ Thesis สถานที่น่าจะเป็น รีสอร์ทกลางป่าธรรมชาติแห่งหนึ่งไม่ไกลจาก อ.แม่สอด งานนี้เรียกว่าใช้บรรยากาศธรรมชาติ เร้าอารมณ์ให้ นศ. กลั่นความคิดออกมาเป็น หัวข้อ Thesis (วิทยานิพนธ์) กันเลยทีเดียว
หากเมื่อไหร่ผมขึ้นไปช่วยดูหัวข้อให้ นศ.ปริญญาโทกลุ่มนี้อีก...จะนำเรื่องราวต่อเนื่องมาเล่าสู่กันฟังครับ
จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร
๓ ก.ค.๕๑
๐๙.๕๐ น.
นนทบุรี
พี่ ขจิต ฝอยทอง
ที่ มรภ.กำแพงเพชร อาจมีกิจกรรม การพูดคุย ประเด็น "วิทยานิพนธ์คุณภาพ" แต่ผมไม่ทราบเวลาแน่นอน นักศึกษาจะติดต่อวันเวลาอีกครั้งครับ
ทำเรื่องยากให้ง่าย และทำเรื่องง่ายให้ง่ายมากขึ้น
แบบนี้ดีกว่าครับผม
ขอบคุณครับ
มีวิญญาณของการเป็นครูที่ดีคือให้แรงบันดาลใจลูกศิษย์นะคะ เยี่ยมค่ะ
ขอบคุณอาจารย์ยุวนุช คุณนายดอกเตอร์ มากครับ อาจารย์ก็เป็นแรงบันดาลใจของผมครับ
:)
สวัสดีค่ะคุณเอก
นำเข้าสู่บทเรียนได้ยอดเยี่ยมแบบนี้ กระบวนการศึกษาวิจัยของ นศ.ป.โทก็เริ่มต้นด้วยความเข้าใจไปครึ่งหนึ่งแล้วล่ะค่ะ
เปรียบเทียบแบบกระตุกความสนใจ ทั้งหนุ่มๆสาวๆเลย
ขอบคุณค่ะ
พี่ว่าเด็กๆ นักศึกษากลุ่มนี้ของน้องรับความรู้ที่ผมบรรยาย และเข้าถึงได้อย่างง่ายมากเลยล่ะครับผม ยินดีด้วยครับกับสายตาที่เป็นประกายแห่งการเข้าใจเหล่านั้น
แต่พี่ก็ไม่แปลกใจเลยครับกับหัวข้อบันทึกนี้...มันน่าอ่านดีแท้ ...ที่แน่ๆ ผมช่างเปรียบเทียบได้เห็นภาพพจน์จริงๆ เยี่ยมครับเยี่ยม
แน่ใจนะครับ..ว่า
สมมุติ
.....
ผมชอบงานวิจัยที่เขียนนำเสนอด้วยรูปแบบสารคดี หรืออย่างน้อยถ้าติดระบบ ก็ขอให้มีอิสระในการใช้ภาษาที่มีชีวิตชีวา อ่านไหลรื่น ไม่กระด้างห้วน - บางก็น่าจะดี
ผมเห็นบางเรื่อง สกว..ก็ออกมาในทำนองนี้ ..อ่านเพลิน ราวกับอ่านหนังสือบันเทิงคดีไปเลย
....
โชคดีกับชีวิต..นะครับ
สวัสดีค่ะ คุณจตุพร
มียุทธศาสตร์ที่ดีในการนำเสนอ โดยใช้จุดสนใจ ความอยากกระตุ้นการศึกษาและนำมาซึ่งการปฎิบัติ ทำให้เกิดการเรียนรู้
อยากอ่านวิทยานิพนธ์ว่าคุณอั้มชอบผู้ชายแบบไหนค่ะถ้ามีใครทำเรื่องนี้จริงรบกวนขออ่านด้วยค่ะ
ขอบคุณค่ะ
ดีจ้ะ น้องเอก
เห็นชื่อ blog แล้วต้องเข้ามา อิอิ เผื่อจะชอบหนิง พัชราถา มั้งอ่ะ
ตอนนี้พี่เองก็กำลังหาเรื่อง ( อิอิ ) กำลังจะส่ง 3 บทแรกค่ะ
ทำให้รู้สึกว่า อยากให้ วันนึงมี 50 ชม. ก๊ากกกกกกกก
อื๋อ...เข้าใจยกตัวอย่างนะ
แต่ถ้าจะทำวิจัยเรื่องนี้จริง ๆน่าสนใจ ผมว่าลูกทีมคงเยอะมากเลียที่เดียว
อ.ขจิต คนหนึ่งละที่ไม่พลาดแน่ ๆ
ผมเองก็ว่าจะไปลองสมัครเป็นลูกทีมด้วยนะ อะฮ้า !!!
งานวิจัยนี้เป็นเรื่องที่ท้าท่ยน่าดู
ผลของการศึกษาน่าจะเป็นเรื่องที่มีคุณค่า (อิอิ)
ทั้งหนุ่มและ(ไม่)หนุ่ม คงขอผลการศึกษาไปใช้
ยกตัวอย่างได้เห็นภาพเลยค่ะ...
ขอยกนิ้วให้
พี่นก NU 11
ทำเรื่องง่าย ให้ง่ายมากขึ้นครับ หากเราคุยเรื่อง "วิจัย" ทุกคนก็ปฏิเสธด้วยสายตาแล้ว แต่หากพลิกความคิด ทำให้สนุก ทำให้กระบวนการเรียนรู้น่าสนในมากขึ้นกว่าเดิม
ผมต้องขอบคุณครับ เสียงโทรศัพท์เป็นกำลังใจให้ผมเสมอมา อบอุ่นครับ ต้องฝากขอบพระคุณพี่อดิศักดิ์ด้วยครับ ไปกำแพงเพชรครั้งนี้ ไม่มีโอกาสไปเยี่ยมเลย
สวัสดีค่ะคุณเอก
เข้าใจยกตัวอย่างนะคะ ..รู้นะว่าคิดอะไรอยู่...สมมุติจริง หรือสมมุติหลอกค่ะ แต่ได้ผลทั้งนักเรียน และเพื่อนๆที่นี่นะคะ เก่งจัง.. :)
พี่แอนLioness_ann ครับ
นักศึกษาไม่ค่อยเด็กครับ ส่วนใหญ่ก็อายุมากกว่าผมครับ ข้อดีของ นศ.ก็คือ มีประสบการณ์ที่มากมาย หลากหลาย เพียงแต่ ช่วยกันคิด KM ในตัวตน เอาความรู้ออกมาโดยกระบวนการที่เหมาะสมครับ
บางทีการกระตุกต่อมคิดแบบนี้ เหมาะสมกับการเรียนรู้ที่"เร้า"ความสนใจครับ แลกเปลี่ยนสนุกสนานดี ครับผม
ครับ...อาจารย์เอก
อยากบอกว่าผมก็ชอบอั้มเหมือนกันครับ...
... โดน คุณเอก โดน ... คุณแผ่นดิน พูดแทนแล้ว .:). แน่ใจนะครับ..ว่าสมมุติ
... ตั้งแต่ติดตามผลงานมา 1 ปี ... จะแปลกใจมากกว่าหากคุณเอกชอบอั้ม อภิชาติ :)
- - ชื่นชม ค่ะ ชื่นชม .. คุณเอกเดินทางบ่อย รักษาสุขภาพเด้อ ..
... สงสัยอย่างค่ะ .. เคย เห็นที่แม่สอดมีมรภ. กำแพงเพชรด้วย ไม่แน่ใจว่าวิทยาเขตย่อย?คะ ...
... อย่างที่บอกนะคะคุณเอก หากไม่ได้เข้ามาทักทาย .. ก็ยังเช่นเคย ... เพราะ บันทึก popular อย่างนี้ เข้าถึงยากมากๆ ค่ะ ..
สวัสดียามดึกค่ะ คุณเอก
เข้าใจตั้งหัวข้อวิจัยนะค่ะ อิอิ อย่างนี้ชอบค่ะ ทำไปยิ้มไป
สวัสดีครับ เป็นการนำเสนอที่ดีมาก...
นึกว่าผมชอบอยู่คนเดียว อิอิ
สะดุดตากับการตั้งชื่อบันทึกเลยแวะมาอ่านค่ะ
อ่านแล้วทำให้อมยิ้ม เพลินดีค่ะ
เปรียบเทียบได้ลงตัวจริงๆค่ะ
ขอบคุณมากมาย