ในอดีตการต้มเหล้าหรือหมักเหล้า จะทำกันในช่วงเทศกาลต่างๆ เพื่อเตรียมไว้รับแขกที่มาเยือนหรือเอาไว้ฉลองกันเองในครอบครัวจึงทำให้วิธี การทำสรถ.(สุราท้องถิ่น)มีความพิถีพิถัน......แต่ต่อมาหลังๆนี่เริ่มมีธุรกิจเข้ามาเกี่ยวข้อง ทำให้หัวใจของผู้ประกอบการบางท่าน (บางท่านนะครับ) เสียสมดุลทางความคิด มีการนำเอายาฆ่าหญ้าหรือยาฆ่าแมลง มาเป็นส่วนผสม ตามความเชื่อ(บ้าๆ)ว่ายิ่งเหล้าแรงยิ่งดี....ผลเสียจึงเกิดแก่ผู้บริโภค...
" ตะวาคึกคัก
วันนี้นั่งหมอง
(เมื่อวาน)
ไปกิ๋นเหล้าดอง สุนยาฆ่าหญ้า
(ผสม)
เกยกิ๋นของดี ม่วนใจ๋ถ้วนหน้า
(เคยกิน)(สุขใจ)
พอมีก๋านก๊า คนแปร...
" (การค้า)
เมื่อวานดื่มกินสนุกสนานแต่พอวันนี้เมาค้างไม่สบายเพราะเหล้าผสมยาฆ่าหญ้า(เงินทองทำให้คนเปลี่ยนไป)
เวลาเปลี่ยน......ใจคนเปลี่ยน.....ช่างกระไร........ใจหนอใจคน...........ฯลฯ
ช่างเหลือเกินซะจริงๆ
แต่ว่าความเห็นแก่ตัวนี่ไม่เคยเปลี่ยนเลยนะ...
ในยุคสมัยก่อนๆ โน้น ผู้เฒ่าผู้แก่เคยเล่าว่าหนุ่มสาวเวลาเกี้ยวพาราสี ก็จะมี ค่าวก้อม(กลอนสั้น) มาพูดจาหยอกล้อ กัน โต้ตอบกันเหมือนเพลง อีแซว หรือลำตัด ของทางภาคกลาง......
หนุ่มเกี้ยว : น้องสาวหมู่นี่ อยู่ตี้ตางไหน (กลุ่มนี้)(ที่ทาง)
เป๋นดีไค่ไป มอบส่องห้องห้าง (อยากจะไป)(แอบมอง)
สาวๆบ้านอยู่แถวไหนพี่อยากจะไปแอบซุ่มโป่งข้างห้อง
สาวแก้ : บ้านน้องแต้ บ่ไก๋ป๋างจ๊าง (แท้,จริง)(ไม่ไกลปางช้าง)
อมฮอลล์เตียวตาง หื้อสองเม็ดเสี้ยง (เดินทาง)(ให้้)(หมด)
บ้านน้องเหรออยู่ไม่ไกลจากปางช้างหรอกเดินทางใช้เวลาประมาณว่า อมฮออลล์ต่อเนื่องกันสองเม็ดพอฮอลล์หมดก็ใกล้ถึงแล้วล่ะ...
ขอขยายความคำว่าอมฮอลล์เดินทางซักนิดนึงครับ แถวๆชนบทสมัยก่อน เวลาบอกระยะทางก็จะบอกตามหลักกิโลเมตร ของทางหลวง นั่นเหละครับ แต่ส่วนที่เป็นทางที่แยกออกมาจากทางหลวง มันกะระยะกันยาก ก็เลยนานาจิตตังครับ ที่ผมได้ยินมาก็คือถ้าเราถามชาวบ้านว่าว่า ไปหมู่บ้านข้างหน้าอีกไกลมั้ย แล้วชาวบ้านตอบว่า " สองกิโล อมฮอลล ์" ก็หมายถึงว่า เดินไปจนสุดทางหลวงนี่สองกิโลเมตร พอพ้นเขตทางหลวง แล้วให้อมฮอลล์ อีกหนึ่งเม็ด ห้ามเอาลิ้นดุน ถ้าฮอลล์ละลายหมดเมื่อไหร่ ตดบ่าตันหายเหม็น (ไม่อยากแปลครับอันนี้แหะๆ) ก็จะถึงแล้ว ฮอลล์สมัยก่อนเนื้อจะแน่นมาก เม็ดนึง อมเป็นชั่วโมงยังไม่หมด แต่สมัยนี้ ดูเม็ดมันจะกลวงๆยังไงก็ไม่ทราบได้ เม็ดนึงไม่ถึงสิบนาที...... อย่าเครียดครับ สคบ.ไปดูหนุ่มสาวเกี้ยวกันต่อดีกว่าครับ....
หนุ่มเกี้ยว : เจ็บแข้งขาห้าน ขึ้นบ้านบ่ไหว (กะเผลก)
ขอนั่งจามไอ กะล่างบ้านหล้า (ใต้ถุน)
พี่เจ็บขาขึ้นไปบนบ้านไม่ไหวขอนั่งใต้ถุนบ้านได้มั้ย....
สาวแก้ : นั่งเต๊อะนั่งเต๊อะ บ่าใจ่ตี้ไผ (นั่งเถอะ)(ไม่ใช่)(ที่ใคร)
ข้างตี๋นขั้นใด ฮ่อมนอนหมาโก้ง (บันได)(หมาลายด่าง)
นั่งเถอะนั่งเถอะไม่ใช่ที่ของใครหรอก ข้างๆบันไดเป็นที่นอนของเจ้าด่างมัน.....
หนุ่มเกี้ยว : รถถีบขี้เหมี้ยง ปั่นมาแอ่วสาว (จักรยาน)(สนิม)(เที่ยว)
ตกห้วยน้ำงาว เตี่ยวกะหรัดโซ่ (เป็นอาการกางเกงติดโซ่รถ)
ปั่นรถจักรยานเก่าๆเป็นสนิม มาเที่ยวหาสาวเจ้า แต่จักรยานตกห้วยแม่น้ำงาว เพราะขากางเกงติดโซ่
สาวแก้ : นั่งง้มโก๊ะโง๊ะ ยาโป๊ะหัวแม่ตี๋น (นั่งก้มหน้า)(หัวแม่เท้า)
รถปิ้นจะลิ่ิ่น ยังลู่แมนหน้า..ยังลู่แมนหน้า (ตีลังกา)(ยังมาเสนอหน้า)
มานั่งซึมอยู่ทำไม รถล้มแถมหัวแม่็เท้าก็เจ็บ แล้วยังมาเสนอหน้าอีก......
แวะมาเยือนค่ะ ฮอลล์สมัยนี้ 30 นาทีก็ละลายแล้วล่ะ
สวัสดีครับคุณนัทธ์
ผมก็อยากเผยแพร่ภาษา ล้านนา ครับเลยเขียนบึนทึกนี้ขึ้นมา
ดีใจและ ขอบคุณที่มาเยือนครับ
รพี
ตอนนี้พี่อ่านภาษาได้ดีขึ้นแล้วพอเข้าใจคำต่างๆง่ายขึ้น แวะมาพักสายตา พี่กลับจากตลาดนัด KMมีรูปมาฝากด้วยนะ
ไม่รู้ว่าน้องรพีเคยคุยกับใครบ้าง จากซ้าย พี่ครูอ้อย ครูตุ๊กแก พี่ น้องขจิต และนายช่างใหญ่ เบื้องหลังคือบูธโรงเรียนบ้านสระกระโจม ของพี่เอง
โรงเรียนอุตรดิตถ์แวะมาเยี่ยมเยือนครับคุณกวีข้างถนน
ชอบขนบประเพณีทางเหนือมากๆครับเวลาเลือกเรียนเลยมาเป็นลูกช้าง
ขอบคุณครับสำหรับสิ่งดีๆที่นำมาให้ได้ศึกษาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน
สวัสดีครับครูนงเยาว์
ผมได้ไปเยี่ยมเยียนพูดคุยกับทุกท่านแล้วครับ(ในบันทึก)
หวังว่าจะมีโอกาสได้เจอตัวจริงซักวันครับ
ด้วยความเคารพ
รพี
สวัสดีครับ พี่รพี
สวัสดีครับคุณโต
ยินดีที่มาเยือนครับ ผมเขียนบันทึกไปตามช่วงของความรู้สึก และอยากให้คนรู้จักภาษาเหนือด้วยครับ
ขอบคุณที่มาเยือนครับ
รพี
มาผ่อกำเมืองบ้านเฮา
สวัสดีครับครูโย่ง
ตอนนี้สุขภาพผมดีขึ้นมากครับ(ทั้งกายและใจ)
ขอบคุณที่มาเยือนครับ
รพี
ม่วน..แต๊ๆ...ได้ความฮู้..ความกึ๊ด..และแนวตาง
สวัสดีครับคุณ thassana
ยินดีครับ ผมบ่ได้เฮียนก๋านเขียน ค่าว บ้านเฮาครับ แต่ชอบอ่าน ก็เลยลองดู
ขอบคุณที่มาเยือนครับ
รพี
สรีสวัสดีครับ ครูพิสูจน์
ผมยังมีความตั้งใจ เหมือนเดิม คืออยากจะไปกราบฝากตัวเป็นศิษย์ของครูครับ
ด้วยความเคารพครับ
รพี
+ มาหาเพราะว่าคิดถึง...
+ คิดถึงจึงมาหา...
+ สบายดีอยู่ไหม...รักษาสุขภาพกายและใจด้วย
+ เป้นห่วงค่ะ
สวัสดีครับแม่น้องแอมแปร์
ช่วงนี้ภาระกิจหนาแน่นมากครับเลยไม่ค่อยได้เข้ามา ร่างกายดีขึ้นเยอะแล้วครับ
ขอบคุณที่เป็นห่วงเป็นใยครับ
รพี
อิอิ น่าอนุรักษ์ไว้ค่ะ ค่าวจีบสาว นึกถึงคุณยายค่ะ ท่านชอบเล่าค่าวเป็นคติสอน น่าเสียดายครูเอจำไม่ได้ค่ะ แต่จะลองไปถามคนเฒ่าคนแก่ดูค่ะ
ขอบคุณ...ที่ทำให้ระลึกค่ะ
สวัสดีครับครูเอ
ผมเขียนภาษาล้านนาและคำแปลง่ายๆครับและก็อยากให้หายเครียดกัน ตอนนี้ประเทศไทยกำลังบอบช้ำ
จิตใจคนก็พลอยย่ำแย่ไปด้วยครับ มาช่วยกัน
ยินดีที่มาเยือนครับ
รพี
ครูเออยากรบกวน คุณรพี ช่วยรวบรวมเป็นความรู้ได้ไหมค่ะ อยากเอาไปสอนเด็กๆค่ะ ครูเออยากอนุรักษไว้ค่ะ
ขอบคุณค่ะ
สวัสดีครับครูเอ
ครูเอ ลองตั้งหัวเรื่องมานะครับแล้วผมจะลองเขียนตาม บางค่าว ที่เป็นภาษาเหนือจริงๆ บางคำผมก็แปลไม่ออกเหมือนกันครับ ผมเลยเขียนโดยใช้คำท้องตลาดทั่วไปถ้าเป็นค่าวก้อมนี่แต่งง่าย เพราะเป็นบทเดียว ผมกล้าที่จะเขียน ให้ครูไปสอนเด็กได้ครับ......... แต่ค่าวที่มีคำต่อเนื่องเป็นเรื่องยาว ก็จะต้องใช้เวลาศึกษาเรื่องการ สร้างคำสัมผัสนอก-ในจะได้ไม่ผิดเพี้ยน จากต้นร่างครับ
ยินดีครับ
รพี
เอาหัวเรื่องเกี่ยวกับค่าวให้คติสอนใจ สั้นๆ คล้ายๆสุภาษิต ก็ได้ค่ะ
ขอบคุณค่ะ
สวัสดีครับครูเอ
เดี๋ยวจะส่งไปให้ครับ( ขอนั่งเทียนซักพักครับแหะๆ)
ยินดีครับ
รพี