คุณค่าในตนเองมาจากใจที่สงบ

           วันนี้ 2 มิย 51 สถาบันฯ ได้จัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาจิตตปัญญาเนื่องมาจากในงานประชุม National Forum ท่านอาจารย์นพ.ยงยุทธ วงศ์ภิรมย์ศานต์ได้บรรยายไว้ และพอลล่าได้เข้าร่วม work shop ที่วังน้ำเขียวจึงนำเอากิจกรรมที่ได้เรียนรู้มาประยุกต์ใช้ในองค์กร

          พอลล่าและทีมงานที่เข้มแข็ง เริ่มจากสามเหลี่ยมเขยื้อนจิตตปัญญาได้แก่ ตนเอง ทีม และองค์กร เราเริ่มจากการพัฒนาตนเองก่อน น้องณัฐได้อ่านบทความของอาจารย์ยงยุทธ เล่าให้ฟังเรื่องเชาวน์ปัญญา(เป็นปัญญาที่เราใช้ในการเรียนวิชาต่างๆ) และจิตตปัญญาหมายถึงการใช้ปัญญาเพื่อพัฒนาจิตใจให้สูงขึ้น สงบและมีสติ เป็นปัญญาที่ใช้ควบคุมดูแลจิตใจตนเองให้เราเป็นคนดี มีเมตตา ทำงานอย่างมีความรับผิดชอบ อาจารย์อาภากรได้อธิบายเพิ่มเติมเรื่องสุขภาวะ หมายถึงความสุขที่เป็นองค์รวมกาย ใจ อารมณ์ สังคมและจิตวิญญาณ  

หลังจากนั้น น้องก้อย เริ่มกิจกรรม การพัฒนาตนเองซึ่งมีกระบวนการสำคัญคือการให้รู้คุณค่าในตนเอง มีเครื่องมือที่จะสร้างคุณค่าในตนเอง โดยให้สำรวจว่าคุณค่าในตนเองคืออะไร?? วิธีการสำรวจคือให้นึกถึงบุคคลที่ตนเองเคารพผูกพันมาสามคน คนหนึ่งเป็นคนอยู่ในครอบครัว คนที่สองเป็นเพื่อนหรือเพื่อนในที่ทำงาน คนที่สามเป็นบุคคลสาธารณะ พอท่านนึกหน้าออกแล้ว ให้นึกถึงทีละคนว่าลักษณะของท่านเป็นอย่างไร เราให้นึกโดยใช้ความเงียบสงบ เวลามีความเงียบและความสงบจะช่วยให้ท่านคิดและจินตนาการได้ดีขึ้น

          หลังจากแต่ละคนนึกได้แล้ว ในกิจกรรมนี้เราจะให้จับกลุ่มพูดคุยกันกลุ่มละสี่ห้าคน บอกเล่าลักษณะเหล่านั้นซึ่งกันและกัน เอาลักษณะเหล่านั้นมาพิจารณาร่วมกัน จนได้คุณลักษณะร่วม และให้แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนมาเล่าหนึ่งคน จนครบทุกกลุ่ม เราจะได้คุณลักษณะร่วมออกมามากมายจากการนำเสนอความเห็นของกลุ่มทั้งห้ากลุ่ม เช่น คนที่เป็นต้นแบบจะมีความรัก ความเมตตา ความเสียสละ ความอดทน กล้าพูดกล้าทำ คิดบวก เป็นคนดี การปลูกฝังให้ผู้อื่นเป็นคนดี ให้กำลังใจ ให้โอกาส ช่วยเหลือ ซื่อสัตย์ เป็นแบบอย่าง ให้อภัย เป็นต้น

เราสรุปให้เห็นว่าคุณลักษณะที่ดีเหล่านั้น มาจากจิตของคนเรา  ขอให้อยู่ในความเงียบสงบ เราเรียนรู้มา ส่วนใหญ่ก็เริ่มต้นจากพ่อแม่ของเรา ครูบาอาจารย์ที่เราใกล้ชิด หัวหน้างานที่เรามีความผูกพันมากๆ 

          ขั้นต่อไปเราตั้งคำถามว่า ทำไมคุณลักษณะเหล่านี้ไม่สามารถเป็นได้ทุกที่ ทุกคน และทุกเวลา อย่างคุณแม่เรา ถึงท่านจะรักเมตตา แต่บางครั้งท่านก็โกรธเหมือนกัน  หรือเพื่อนที่เรารักผูกพัน กับบางคนเขาก็อาจจะทนไม่ไหว  บางที่ บางคน บางเวลา เราไม่สามารถที่จะรักษาคุณลักษณะเหล่านี้ไว้ได้ ตอบได้ว่าถ้าจิตใจเรามีความเครียด ความโกรธ ความน้อยใจ ความวุ่นวาย  การมีอารมณ์หรือไม่สงบ สิ่งเหล่านี้จะไม่สามารถทำให้เราสร้างหรือแผ่คุณค่าในตนเองออกมาได้ 

“คุณค่าในตนเองนี้เกิดมาจากจิตใจที่มีความสงบ ปลอดจากความเครียด ความโกรธ ความน้อยใจ ความวิตกกังวล เป็นต้น  ตัวนี้เราเรียกว่า value of value (คุณค่าที่อยู่ภายในคุณค่า)  เป็นตัวที่ถ้าเรามีแล้วจะสร้างคุณค่าอื่นขึ้นมา  ถ้าคนเราจิตใจสงบเสียอย่าง การที่จะมีความรักความเมตตาช่วยเหลือเกื้อกูลกันมันไม่ยาก  แต่ถ้าเรามีความโกรธความเครียดความน้อยใจ สิ่งเหล่านี้จะไม่ออกมาเลย”  (ตัดตอนมาจาก คำบรรยายของนพ.ยงยุทธ วงศ์ภิรมย์ศานต์)

หลังจากนั้น เราทดลองให้ทุกคนอยู่กับลมหายใจเข้า ออก ลองนั่งสมาธิสัก 2 – 3 นาที นำพาโดยเสียงเพลง “ดั่งดอกไม้บาน” เบาๆ มีบางคนสงบ บางคนก็ไม่สงบ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ เราจึงได้กำหนดวันที่จะแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันต่อไปอีกวันจันทร์หน้าค่ะ โดยเรามีเป้าหมายเรื่องของการพัฒนาทีมงานและองค์กร ต่อไป