เป็นที่ทราบกันดีว่า นกหลายชนิดสามารถบินอพยพ "ข้ามทวีป" ได้คราวละหลายๆ วัน เช่น 7-8 วัน ฯลฯ ได้โดยไม่ต้องหลับต้องนอน ส่วนสมองคนเราหลับแบบ "หลับนก" ไม่ได้ ทว่า... "หลับใน" ได้ ทำให้คนที่อดนอนมีความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ ความจำถดถอยไปหลายวัน หรือความสามารถในการทำงานต่ำลง

...

เป็นที่ทราบกันดีว่า นกหลายชนิดสามารถบินอพยพ "ข้ามทวีป" ได้คราวละหลายๆ วัน เช่น 7-8 วัน ฯลฯ ได้โดยไม่ต้องหลับต้องนอน ส่วนสมองคนเราหลับแบบ "หลับนก" ไม่ได้ ทว่า... "หลับใน" ได้ ทำให้คนที่อดนอนมีความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ ความจำถดถอยไปหลายวัน หรือความสามารถในการทำงานต่ำลง

วันนี้มีผลการศึกษาที่ช่วยอธิบายกลไกของการ "หลับใน" มาฝากครับ

...

ท่านศาสตราจารย์ไมเคิล ชี (Professor Michael Chee) และคณะ แห่งมหาวิทยาลัยสิงคโปร์ ทำการศึกษาวิจัยร่วมกับคณะนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยดุค สหรัฐฯ

การศึกษานี้ทำโดยให้อาสาสมัครกลุ่มหนึ่งอดนอน ให้ดูภาพอักษรตัวเล็กตัวใหญ่ (H, S, h, s) สลับกันอย่างรวดเร็ว และให้อาสาสมัครกดปุ่มว่า เป็นตัวอักษรชนิดใด ใหญ่หรือเล็ก พร้อมกับการตรวจสมองด้วยเครื่องตรวจ MRI (เครื่องตรวจสนามแม่เหล็ก-คลื่นวิทยุ)

...

ผลการศึกษาพบว่า สมองคนที่อดนอนจะออกอาการ "วูบ" หรือ "หลับใน" เป็นพักๆ สลับกับช่วงที่สมองทำงานปกติ

ช่วงที่สมองคนเรา "วูบ" นั้น สมองส่วนควบคุมการมองเห็น (higher visual areas) จะทำงานช้าลง และหยุดการทำงานเป็นพักๆ

...

อาจารย์ดอกเตอร์คลิฟฟอร์ด ซาเพอร์ แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สหรัฐฯ ให้ความเห็นว่า เปรียบคล้ายกับไฟฟ้าที่มีช่วงไฟตก หรือไฟดับเป็นพักๆ (intermittent power failure)

สมองคนเราไม่มีความสามารถในการ "หลับนก" แบบสัตว์ตระกูลนกหลายชนิดที่ต้องอพยพบินข้ามทวีป ซึ่งนกบางกลุ่มอาจต้องบินติดต่อกัน 7-8 วัน โดยไม่ได้หลับไม่ได้นอนเลย

...

สมองนกสามารถบินแบบ "ความเร็วคงที่" ได้คล้ายๆ รถบางคันที่มีระบบ "ครูปคอนโทรล (cruise control)" ซึ่งเพียงแต่ตั้งความเร็วไว้ จับพวงมาลัยให้ดี และอย่าเผลอหลับใน เพียงเท่านี้ก็จะขับขี่ทางไกลได้อย่าง

เมื่อนกใช้ระบบ "นำร่อง" หรือบินด้วยความเร็วคงที่แล้ว สมองนกจะ "สลับ" กันทำงานเป็นส่วนๆ เช่น การบินช่วงแรกสมองซีกซ้ายจะทำงาน สมองซีกขวาจะหลับ ช่วงต่อไปสมองซีกซ้ายจะหลับ สมองซีกขวาจะทำงาน ฯลฯ

...

นกจึงหลับไปด้วย เกาะเสาไฟฟ้าไปด้วยได้ โดยไม่ค่อยมีปัญหาตกลงจากคานที่เกาะ

สมองคนเราไม่เหมือนนก... แม้จะมีการทำงานของเซลล์สมองกลุ่มต่างๆ สลับกันอย่างรวดเร็ว ทว่า... สมองส่วนหนึ่งไม่อาจจะทำงานแทนส่วนอื่นๆ ได้ 100% แบบสมองนก

...

คนที่อดนอนจึงมีแนวโน้มจะ "วูบ" ช่วงสั้นๆ (microsleep) ก่อนเป็นพักๆ ช่วงนี้การมองเห็นจะขาดหายเป็นช่วงๆ

เมื่อภาวะอดนอนสะสมมากพอ... ช่วงวูบจะนานขึ้น และเกิดภาวะ "หลับใน" ตามมา ซึ่งช่วงนี้อาจเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย

...

เรียนเสนอให้พวกเราหันมานอนให้พอทุกวัน... ถ้าอดนอนให้นอนชดเชยในคืนถัดไปทันที เพื่อไม่ให้เกิดหนี้การนอนสะสม ซึ่งเปรียบเสมือนหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ทางการเงิน (NPL / nonperforming loan) ที่อาจเป็นอันตรายต่อชีวิตได้ในที่สุด

ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

...

หมายเหตุ                                            

  • ถ้าตัวอักษรเล็กเกิน > เรียนเสนอให้เพิ่มขนาดที่ view > text size > เพิ่มขนาด
  • หรืออ่านที่ OKnation blog > [ Click - Click ]

ข่าวประกาศ                                        

  • ถ้าไม่มีเหตุผิดพลาดทางเทคนิค...
  • ผู้เขียนขอลาไปทำบุญที่พม่าในช่วงวันที่ 28 พฤษภาคม 2551 - 8 มิถุนายน 2551.
  • ช่วงนั้นคงจะเข้ามาเขียนบล็อก หรือตอบข้อคิดเห็นของพวกเราไม่ได้ครับ ขออภัย
  • ขอกราบอนุโมทนาในกุศลเจตนาของชาวไทย และชาวโลกที่มีส่วนช่วยชาวพม่ายามยากครับ... สาธุ สาธุ สาธุ

ที่มา                                                  

  • Thank BBC > No sleep 'renders brain erratic' > [ Click ] > May 20, 2008. // source > J of Neuroscience.
  • ข้อมูลและการอ้างอิงในบล็อก "บ้านสุขภาพ" เป็นไปเพื่อส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรค ไม่ใช่รักษาโรค
  • ท่านที่มีโรคประจำตัว หรือมีความเสี่ยงต่อโรคสูง... ควรปรึกษาหมอ พยาบาล เภสัชกร หรืออนามัยที่ดูแลท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้
  • ขอขอบคุณอาจารย์ณรงค์ ม่วงตานี + อาจารย์เบนซ์ iT ศูนย์มะเร็งลำปาง > สนับสนุนเทคนิค iT.
  • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ > 21พฤษภาคม 2551.