เราต้องเลี้ยงผึ้ง จนกว่าผึ้งจะเลี้ยงเรา

    วันนี้ได้ฤกษ์เป็นปฐม คือฤกษ์ (อย่าอ่านออกเสียงว่าเลิกเด็ดขาด) อยากจะเขียน จึงขอเปิดตัวอย่างเป็นทางการสำหรับ กลุ่มผู้เลี้ยงผึ้งภาคเหนือตอนล่างแห่งประเทศไทย ซึ่งสำนักงานกำลังก่อสร้างอยู่ที่ อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก (อยู่ที่เดียวกับศูนย์ฯผึ้งพิษณุโลก) กลุ่มฯนี้เกิดจากการรวมตัวกันเพื่อซื้อน้ำตาลราคาถูก สำหรับเลี้ยงผึ้งในฤดูขาดแคลนอาหาร (ไม่ใช่เอามาทำน้ำผึ้งอย่างเด็ดขาด..ขอบอก)  มีการประชุมกันครั้งแรกในเดือนกันยายน 2546 ประกอบด้วยสมาชิกสามัญ ที่เป็นเกษตรกรผู้เลี้ยงผึ้ง 9 จังหวัด คือ  พิษณุโลก พิจิตร อุตรดิตถ์ สุโขทัย เพชรบูรณ์ กำแพงเพชร ตาก อุทัยธานี นครสวรรค์ (ปัจจุบันจังหวัดที่ยังไม่เข้ามาเป็นสมาชิก คือ ตาก สุโขทัย นครสวรรค์) ส่วนจังหวัดที่อยู่นอกเขต ก็สามารถสมัครเป็นสมาชิกได้ แต่เป็นสมาชิกสมทบ (ซึ่งต้องให้มีสิทธิ์มีเสียงเหมือนกับสมาชิกสามัญทุกประการ) ซึ่งสมาชิกสมทบปัจจุบัน ได้แก่ จังหวัดชัยนาท และ สุพรรณบุรี ฯลฯ  สำหรับผู้ที่ประสานงานให้เกิดกลุ่มฯ คือ คุณสุรวิทย์ รักษ์วิศิษฏ์กุล เจ้าหน้าที่ศูนย์ฯ และ คุณพนม พรมมี ผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพเกษตรกรจังหวัดพิษณุโลก (ผึ้ง) ถนนพิษณุโลก-หล่มสัก อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก 65130โทรศัพท์ 0-5531-1253 โทรสาร 0-5531-2063  ประธานกลุ่มฯปัจจุบันคือ นายเสวก พ่วงปาน เลขากลุ่มฯ คือ นายจเรศักดิ์ ศรีวงศ์ ปัจจุบันมีสมาชิกเป็นกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงผึ้งประมาณ 100 ราย

    เดือนพฤศจิกายน 2546 ทางกลุ่มฯ ได้เรียนเชิญ อาจารย์สมลักษณ์ วงศ์สมาโนดน์ อาจารย์ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร เข้าร่วมประชุมด้วย และได้เรียนเชิญเป็นที่ปรึกษากลุ่มฯ โดยได้ทำหนังสืออย่างเป็นทางการ ที่ กษ ๑๐๑๘๑๓/๐๔๒  ลงวันที่ ๑๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๖  ขอให้มหาวิทยาลัยนเรศวร จัดส่งผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับการเลี้ยงผึ้ง เพื่อเป็นที่ปรึกษาด้านวิชาการชีววิทยาของผึ้ง การจัดการและการคัดเลือกพันธุ์ผึ้ง การป้องกันกำจัดไรศัตรูผึ้ง รวมถึงการบริหารจัดการกลุ่มฯ   ซึ่งทางมหาวิทยาลัยนเรศวรได้ทำหนังสือตอบรับ ที่ ศธ ๐๕๒๗.๐๑/๒๔๐๘ ลงวันที่ ๓๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๘  ลงนามโดย ผศ.สุระพล ภานุไพศาล รองอธิการบดีฝ่ายส่งเสริมกิจการมหาวิทยาลัย ปฏิบัติราชการแทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยนเรศวร จัดส่งผู้เชี่ยวชาญด้านการเลี้ยงผึ้ง คือ นายสมลักษณ์ วงศ์สมาโนดน์ ให้เป็นที่ปรึกษากลุ่มตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา

    การประชุมกลุ่มช่วงแรกเป็นการร่างระเบียบและข้อบังคับของกลุ่มฯ ต่อมาเป็นเรื่องการรับซื้อน้ำผึ้งจากดอกสาบเสือ พอถึงช่วงฤดูเก็บเกี่ยวน้ำผึ้งจากดอกลำไย ในเดือนมีนาคม 2548 เกิดภาวะน้ำผึ้งล้นตลาด เพราะน้ำผึ้งของปีก่อนที่ส่งออกไปถูกตีกลับมา มีการทุ่มน้ำผึ้งเข้าตลาด และมีน้ำผึ้งจากจีนทะลักเข้ามาเนื่องจากการเปิดเสรีทางการค้า ทางสมาชิกผู้เลี้ยงผึ้งมีความหวันไหวในข่าวลือต่างๆ รีบขายน้ำผึ้งในมือออกไป ทำให้สถานการณ์เลวร้ายลงไป ผลผลิตน้ำผึ้งราคาตกต่ำอย่างที่ไม่เคยเป็น เกษตรกรผู้เลี้ยงผึ้งหลายคนยังเก็บน้ำผึ้งอยู่ในมือ สถานการณ์เหล่านี่ทำให้การดำเนินการของกลุ่มฯ เกิดปัญหาและภาวะระส่ำระสาย (เป็นความจริงเพียงด้านเดียว แต่วิเคราะห์เจาะลึกแล้ว ยังมีประเด็นอื่น ๆ ที่ผู้เลี้ยงผึ้งยังไม่เข้าใจสถานการณ์ที่แท้จริง ซึ่งจะได้นำเสนอต่อไป)

    ในการประชุมกลุ่มฯ เดือนเมษายน 2548 ประธานกลุ่มขอลาออกจากการเป็นประธาน ด้วยเหตุผลส่วนตัว สมาชิกส่วนหนึ่งได้มาปรึกษาให้อาจารย์สมลักษณ์ ให้ช่วยแก้สถานการณ์  ได้มีการติดต่ออาจารย์พิชัย คงพิทักษ์ จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (ผึ้งตัวที่ 2) มาเป็นเจ้าภาพร่วมกับอาจารย์สมลักษณ์ (ผึ้งตัวที่ 3) จัดประชุมทางวิชาการ ในวันที่ 27 พฤษภาคม 2547 ณ ห้อง Main Conference ศูนย์ฝึกอบรมและควมคุมระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์มหาวิทยาลัยนเรศวร  เรื่องการเลี้ยงผึ้งมืออาชีพ ซึ่งในงานนี้ได้เรียนเชิญ รศ.ดร.สมนึก บุญเกิด (ผึ้งตัวที่ 1) มาร่วมให้ความรู้เรื่องสถานการณ์น้ำผึ้งด้วย และในตอนท้ายได้เลือกตั้งประธานคนใหม่ ซึ่งได้คนเดิม คือ นายเสวก พ่วงปาน (สมัยที่ 3) โดยไม่มีคู่แข่ง