ต่อจากบันทึกที่แล้วเกี่ยวกับการแต่งเครื่องแบบคิวโดะ... ยังเหลือเรื่องผูกโอบิไว้เรื่องนึง ตามความเข้าใจเราแต่ก่อนก็รู้สึกแค่ว่า "โอบิ" ก็คือผ้าเส้นแข็งๆยาวๆมาพันๆให้มันเป็นเข็มขัด ง่ายๆ ไม่น่ามีอะไรมาก... แต่ปรากฏว่า "ผิด" ค่ะ... คนญี่ปุ่นนี่ชอบซ่อนอะไรล้ำลึกไว้กับสิ่งที่ดูเหมือนง่ายๆเสมอ (ใหม่เองตอนนั่งค้นวิธีการแต่งเครื่องแบบคิวโดะแล้ว ยังแอบอึ้งเองว่า..."โห... อะไรเนี่ยะ.. ทำไมคำอธิบายมันเยอะอย่างนี้..." อ่านไปอ่านมา... เออ แฮะ น่าสนใจดี เลยขอเปิดเป็นบันทึกแยกต่างหากมาอย่างที่เห็นนี่แหล่ะค่ะ)
>> ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับโอบิ
1. ทุกส่วนของแผ่นผ้ายาวๆที่เอามาพันเป็นโอบินี่มีชื่อเรียก!! ส่วนที่เป็นปลายข้างนึงที่ใช้เป็นจุดเริ่มต้นของการพันผ้าให้พับครึ่งระยะความยาวประมาณ 30 ซม. ปลายข้างนี้จะเรียกว่า "เทะ" ส่วนปลายอีกข้างหนึ่งที่ปล่อยไว้เฉยๆ จะเรียกว่า "ทะเระ" ด้านที่เป็น "เทะ" พอพับแล้วให้เอาด้านที่เป็นสันไว้ด้านล่าง ส่วนที่เป็นสันนี่จะเรียกว่า "วะ"
2. คนที่อาศัยอยู่ในแถบคันโต (โซนทางโตเกียวและปริมณฑล) จะพันจากขวาไปซ้าย (ดังรูปขวา) ส่วนคนที่อาศับอยู่ในแถบคันไซ (โซนทางด้านโอซาก้า เกียวโต และระแวกใกล้เคียง) จะพันโอบิจากซ้ายไปขวา (ดังรูปซ้าย) พันด้านไหนก็ได้ไม่ผิด แล้วแต่ถนัด
ถ้าชำนาญแล้ว พันไปเรื่อยๆ กะระยะของตัวเองได้ว่าความยาวโอบิประมาณไหนจะพอเหมาะก็ให้ใช้ ระยะของตัวเองได้ ไม่จำเป็นต้องเป็น 30 ซม.เป๊ะๆ เอาแค่ให้พันโอบิได้แน่นหนา ไม่หลุดออกมาก็เป็นใช้ได้
>>ตำแหน่งในการพันโอบิ
คนเขียนเล่นง่ายๆ.... ดูรูปกันเลย... รูปซ้ายเป็นของผู้ชาย รูปขวาเป็นของผู้หญิง กะให้อยู่ประมาณระหว่างสะโพกบนกับเอวจะพอดีๆ ถ้าพันสูงเกินไปมันจะอึดอัดช่วงท้อง แล้วจะหายใจลำบากหน่อย แต่ถ้าพันต่ำไปเนี่ยะ... จะมีโอกาสหลุดได้ง่ายๆ
>>วิธีการพันโอบิ
โอ้.... มันช่างมีหลายวิธีนัก... (ดูรูปประกอบ) จริงๆผูกเป็นอยู่ไม่กี่แบบ แต่จะพูดให้ถูกคือว่า... ไม่จำเป็นต้องผูกได้หลายแบบหรอก เอาแบบเดียวให้แม่นๆ ผูกแล้วไม่หลุดก็เพียงพอแล้ว ที่สำคัญ เวลาใส่เครื่องแบบคิวโดะแล้วเนี่ยะ โอบินี่จะอยู่ใต้ฮากามะ มองไม่เห็น ผูกไม่ต้องสวยมากก็ได้ เอาให้แน่นไว้ก่อนจะดี
วิธีผูกที่ง่ายและใช้ได้บ่อยๆก็คือแบบอันกลางแถวที่สอง... เรียกวิธีการผูกแบบนี้ว่า 横一文字 (โยโกะ อิจิ โมจิ) หรือเลขหนึ่งแบบแนวนอนนี่เอง (อักษรคันจิที่หมายถึงเลขหนึ่งเค้าเขียนแบบนี้ 一 เหมือนเป็นเส้นขีดตามแนวนอนเส้นเดียว... หน้าตาโอบิก็ออกมาหน้าตาประมาณเลขหนึ่งอย่างนี้นี่เอง)
วิธีการผูกก็เหมือนในรูปด้านบน (เอ... วิธีนี่ท่าจะง่ายจริงๆ เพราะว่าไม่เห็นต้องมีการพับครึ่งโอบิให้เป็น "เทะ" อย่างที่กล่าวไปข้างต้นเลยนี่นา... ) ก็นี่แหล่ะค่ะ พับชายด้านนึงห้อยเอาไว้ด้านหน้า แล้วก็พันชายอีกด้านนึงรอบเอว เอาให้แน่นๆ ประมาณ 2 รอบ พอมันวนมาถึงด้านหน้าครบรอบที่ 2 แล้วก็เอาชายที่ห้อยอยู่พับขึ้นมา แล้วก็สอดปลายกลับลงไปห้อยต่อ ดึงให้มันแน่นๆ แล้วก็พับๆๆๆชายที่เหลือ ซ้ายทีขวาทีผ่านหน้าสะดือเราจนปลายมันหมด (หน้าตาจะคล้ายๆเป็นรูปริบบิ้น.. คนชอบห่อของขวัญคงนึกภาพตามได้ไม่ยาก) จากนั้นก็เอาชายที่ห้อยอยู่พันตลบขึ้นมาแล้วก็สอดปลายกลับลงไป ดึงให้แน่นๆอีกทีเป็นอันเสร็จ ถ้าชายมันยังห้อยอยู่ยาวๆก็ปล่อยมันไปได้ค่ะ เพราะยังไงก็อยู่ใต้ฮากามะ มองไม่เห็นอยู่ดี พอพันได้รูปอย่างที่ต้องการก็เอามือหมุนโอบิ (ซ้ายไปขวา) เอาส่วนที่เป็นโบว์ไปไว้ด้านหลัง ก็เป็นอันเสร็จ
จากนั้นก็ใส่ฮากามะทับโอบิที่ผูกไว้นี่ ก็จะแต่งตัวได้เสร็จสมบูรณ์ค่ะ
อย่าลืมว่าโอบินอกจากจะช่วยรัด "กิอิ" หรือเสื้อที่ใส่ให้เข้าที่เข้าทางแล้ว ยังเป็นเหมือนโครงที่เอาไว้ให้ "ฮากามะ" เกาะด้วย ดังนั้น ถ้าผูกโอบิไม่ดี ฮากามะอาจจะหลุดได้นะคะ ^^
สวัสดีค่ะอ. ขจิต ฝอยทอง
อาจารย์ช่างคิดมากๆเลยค่ะ... คิดว่าน่าจะใกล้เคียงนะเนี่ยะ.. แต่คงต้องถามผู้มีประสบการณ์ตรง ^^
ไว้ถึงช่วงหน้าร้อนที่นี่เค้าจะเอาชุดกิโมโนหน้าร้อน (ยูกะตะ) ออกมาใส่.. ถึงตอนนั้นจะมีหน้าตาโอบิแปลกๆมาให้เห็นกันเยอะเลยค่ะ ไว้จะเก็บมาฝากนะคะ :)
เปั้้ั้้่ยน้เด้