โคลงดั้นวิวิธมาลี

ไคซ่าร์เสียวแสบท้อง             โดยแทง
บงบัดบรูตุสเอง                     ออกล้าง
เงี้ยวในอกอุ่นแวง                 ไวขบ
คือนิทานนี้อ้าง                      อาจเห็น

บรูตุสประกาศก้อง                กรุงโรม
ไคซ่าร์ถะเย้อถะยานเป็น        ปิ่นไท้
ความดีดั่งไฟโหม                 หายดับ..ไปแฮ
บรูตุสดีด้วยได้                     ดุจใจ

โดย อัศนี พลจันทร (นายผี)
สยามสมัย 32 วันที่ 22 ธค. 90

คำไขอธิบายโคลง

อภิธานศัพท์

โดยแทง=โดยการแทง อย่าหลงเป็น โดนแทง
บง ภาษาเขมร=มอง
บัด=บัดนั้น บัดนี้ ทันใดนั้น ทันใดนี้
ออกล้าง=ออกมาฆ่าล้าง
เงี้ยว=งู เช่นงูเงี้ยวเขี้ยวขอ ; เขี้ยว=ขอ (ขอและเขี้ยวมันโค้งๆเหมือนกัน)
แวง=แว้ง แวงไวขบ แว้งขบกัดด้วยความไว
ปิ่นไท้=เจ้าผู้ปกครอง
ดุจใจ=ดั่งใจ

ไคซ่าร์ (Caesar) (ยอดขุนพลแห่งพวกโรมที่ทำความดี ความรุ่งโรจน์ไว้ให้กรุงโรมไม่น้อย)ถูกแทงที่ท้องบาดเจ็บ เหลียวมาดูก็เห็นว่าผู้แทงนั้นคือบรูตุส (Brutus) นั่นเอง งูในอ้อมอกของตนที่แว้งกัดเอาอย่างว่องไวทันที  เป็นนิทานที่อาจอ้างให้เห็นได้ บรูตุส คุยลั่นเมืองว่าไคซ่าร์มีความถะเย้อถะยาน (ambition) อยากจะเป็นกษัตริย์ความดีของไคซ่าร์ที่รุ่งโรจน์เหมือนไฟลุกอยู่ ก็หายดับไป ส่วนบรูตุสกลายเป็นคนดีถูกใจคนหลายคนเท่านั้น (A.)


โคลงบทนี้ แต่งขึ้นเพื่อเสียดสี การรัฐประหารเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2490 โดยยกเหตุการณ์ ของจูเลียต ซีซ่าร์ มาเปรียบเทียบ (B.)


จูเลียส ซีซาร์ (Julius Caesar) เป็นนายพลที่ยิ่งใหญ่ของโรมัน และเป็นผู้ยิ่งใหญ่คนหนึ่งในประวัติศาสตร์ เขาเกิดในโรมเมื่อ 100 ปีก่อนคริสตศักราช อ่านประวัติ ซีซ่าร์ เพิ่มเติมได้ที่
http://www.livius.org/caa-can/caesar/caesar00.html


มาคุส บรูตุส (Marcus Junius Brutus Caepio) เป็นเพื่อนของ จูเลียส ซีซาร์ ต่อมาก็หักหลังเพื่อนลอบแทงข้างหลังจูเลียส ซีซาร์ ถึงแก่ความตายกลางสภา กระทั่งเกิดสำนวนที่ว่า "แทงข้างหลัง" อ่านประวัติเพิ่มเติมได้ที่ มาคุส บรูตุส
http://www.livius.org/bn-bz/brutus/brutus02.html




ประเด็นข้อสงสัย

ทำใมคุณ อัศนี พลจันทร จึงได้เอ่ย นาม ซีซ่าร์ (Caesar) ว่า ไคซ่าร์ ทั้งๆที่ บริบทของโคลงในขณะนั้นคือ


ไคซ่าร์เสียวแสบท้อง

ซึ่งสามารถเล่นสัมผัสอักษร (เสียง สอ เสือ) ได้ว่า

ซีซ่าร์เสียวแสบท้อง

ซึ่งการเล่นสัมผัสอักษรเช่นนี้ ย่อมเป็นสิ่งที่ นายผี น่าจะรู้ดีว่าด้วยเรื่อง เรื่องเคล็ดกลอน



ข้อสันนิษฐาน

คำว่า Julius Caesar อ่าน ตามสำเนียงทางละติน ว่า ยูลิอูส คาเอซาร์ หากลองออกเสียง เร็วๆ ก็จะเพี้ยนเป็น จูเลียส ไคซ่าร์ ได้ จึงไม่น่าแปลกถ้าหากนายผีจะใช้ว่า ไคซ่าร์/คาเอซาร์ ตามสำเนียง ละติน



กรณีนี้คล้ายกรณีการอ่านออกเสียงชื่อของ Niccolo Machiavelli สำเนียงไทย

อาจารย์ธนเชษฐ วิสัยจร ผู้แปลหนังสือ เจ็ดพลังอำนาจสู่ความสำเร็จ   แสดงทรรศนะไว้ว่า ชื่อ Niccolo Machiavelli ควรอ่านออกเสียงว่า นิโก๊ โหละ มาคิอา เว้ หลิ

ซึ่งคนไทยออกเสียง  ชื่อ Niccolo Machiavelli  ว่า

นิโก๊ โหล่ มาเคีย เว้ หลิ

หรือแม้กระทั่งออกเสียงว่า นิโคโล แม็คเคียว เวลลี  ก็มี


สรุป

การที่นายผี  เอ่ย นาม ซีซาร์ (Caesar) ว่า ไคซ่าร์ ทั้งๆที่  สามารถเล่นสัมผัสอักษร (เสียงสอ เสือ) ได้ว่า

"ซีซ่าร์เสียวแสบท้อง"



เป็นเพราะ นายผี เลือกที่จะออกเสียง Caesar ตามสำเนียง ละติน ถึงแม้นว่าการออกเสียง Caesar ว่า ไคซ่าร์ จะทำให้เกิดความไพเราะ น้อยกว่าการอ่านออกเสียงว่า ซีซาร์ ก็ตาม



อ้างอิง

(A.) วิมล พลจันทร.รำฤกถึงนายผีจากป้าลม. กรุงเทพฯ : ทะเลหญ้า, 2533. หน้าที่ 35-36

(B.) การรัฐประหารเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2490 . [cited 27 March 2008]. Available from: URL; http://www.geocities.com/pbanomyong/articles_th/sarakadee15.html