ชื่อเรื่อง การพัฒนากิจกรรมการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน

และการพัฒนาเจตคติต่อวิชาวิทยาศาสตร์ด้วยวิธีสอนแบบโครงงาน

วิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ปีการศึกษา 2549

ประเภทของการวิจัย การวิจัยเชิงปฏิบัติการ

ผู้วิจัย นางพิศมัย พานโฮม

ปีการศึกษา 2549

บทคัดย่อ

รายงานการวิจัย เรื่อง การพัฒนากิจกรรมการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และการพัฒนาเจตคติต่อวิชาวิทยาศาสตร์ด้วยวิธีสอนแบบโครงงานวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีวัตถุประสงค์ดังนี้

1. เพื่อพัฒนากิจกรรมการจัดการเรียนรู้ด้วยวิธีสอนแบบโครงงานวิทยาศาสตร์ของนักเรียน

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

2. เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้วยวิธีสอนแบบโครงงานวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

3. เพื่อพัฒนาเจตคติต่อวิชาวิทยาศาสตร์ด้วยวิธีสอนแบบโครงงานวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

ดำเนินการโดยใช้นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 กลุ่มเน้นคณิต – ภาษา โรงเรียน

เตรียมอุดมศึกษา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสกลนคร เขต 2

จำนวน 38 คน กลุ่มตัวอย่างที่ได้มาจากการสุ่มแบบแบ่งกลุ่ม(Cluster Random Sampling)

เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย แบ่งออกเป็น 3 ประเภทดังนี้ 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ จำนวน 12 แผนการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วย วิตามิน การถนอมอาหาร สารพิษในอาหาร ลักษณะโครงสร้างของผิวหนัง การบำรุงรักษากระดูกและการพัฒนาโครงสร้างและท่าทางของร่างกาย กำลังของกล้ามเนื้อ ยาสมุนไพร ยาปฏิชีวนะ อะไหล่ยืดชีวิต

การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมทางโครโมโซมร่างกาย การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมทางโครโมโซมเพศ หมู่เลือดของมนุษย์ 2) เครื่องมือที่ใช้ในการสะท้อนผลการทดลอง ได้แก่

แบบสังเกตพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครู แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนของผู้เรียน แบบสอบถามความคิดเห็นของผู้ทำโครงงานวิทยาศาสตร์ แบบประเมินการทำเค้าโครงของโครงงานวิทยาศาสตร์ แบบประเมินส่วนประกอบของรายงานโครงงานวิทยาศาสตร์ แบบประเมินการเขียนรายงานโครงงานวิทยาศาสตร์ แบบประเมินแผงโครงงานวิทยาศาสตร์ แบบประเมิน การนำเสนอด้วยวาจา แบบประเมินความสามารถในการนำเสนอโครงงานวิทยาศาสตร์ ชุดฝึก แบบทดสอบท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบท้ายวงจร แบบประเมินเจตคติท้ายแผน แบบประเมินเจตคติท้ายวงจร 3) เครื่องมือที่ใช้ในการวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ได้แก่ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ แบบประเมินเจตคติต่อวิชาวิทยาศาสตร์

การวิจัยครั้งนี้ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีขั้นตอนการปฏิบัติ 4 ขั้นตอนคือ

ขั้นกำหนดแผนการปฏิบัติการ ขั้นปฏิบัติการ ขั้นสังเกต และขั้นสะท้อนผลการปฏิบัติ นำข้อมูลที่ได้จากการปฏิบัติในวงจรวิเคราะห์และใช้ปรับแผนการปฏิบัติในวงจรต่อไป และการวิจัยประกอบด้วย 4 วงจร วงจรที่ 1 ประกอบด้วย วิตามิน การถนอมอาหาร สารพิษในอาหาร วงจรที่ 2 ประกอบด้วย ลักษณะโครงสร้างของผิวหนัง การบำรุงรักษากระดูกและการพัฒนาโครงร่างและท่าทางของร่างกาย กำลังของกล้ามเนื้อ วงจรที่ 3 ประกอบด้วย ยาสมุนไพร ยาปฏิชีวนะ อะไหล่ยืดชีวิต วงจรที่ 4 ประกอบด้วย การถ่ายทอดลักษณะพันธุกรรมทางโครโมโซมร่างกาย การถ่ายทอดลักษณะพันธุกรรมทางโครโมโซมเพศ หมู่เลือดของมนุษย์

ผลการดำเนินการวิจัย พบว่า

1. กิจกรรมการเรียนรู้ตามแผนการจัดการเรียนรู้ด้วยวิธีสอนแแบบโครงงาน

วิทยาศาสตร์ โดยภาพรวมผู้วิจัยจะมอบหมายงานให้ผู้เรียนแต่ละกลุ่มทำหน้าที่ มอบหมายงานความรับผิดชอบการทำงานกลุ่มหมุนเวียนกันไปโดยหน้าที่ไม่ซ้ำกันในแต่ละแผนการจัดการเรียนรู้ ทำให้ผู้เรียนให้ความสนใจ และความร่วมมือภายในกลุ่ม พัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ พัฒนาทักษะกระบวนการคิดวิเคราะห์ พัฒนาทักษะกระบวนการคิดแก้ปัญหา

และส่งเสริมเทคนิคการจัดนิทรรศการ และนำเสนอผลงาน และมีผลการพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ตามวงจรปฏิบัติการ ดังต่อไปนี้

1.1 วงจรปฏิบัติการที่ 1 ผลการจัดการเรียนรู้ ดังรายละเอียดต่อไปนี้

1.1.1 ผู้เรียนมีค่าเฉลี่ยของคะแนนทดสอบท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ 1, 2 และ 3

มีค่าเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละ 76.32 ต่ำกว่าเกณฑ์ความรอบรู้ที่กำหนดคือร้อยละ 80 และจำนวนนักเรียนที่มีคะแนนผ่านเกณฑ์ความรอบรู้ที่กำหนดร้อยละ 65.79 ต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้คือ ร้อยละ 80

1.1.2 ผู้เรียนมีค่าเฉลี่ยของคะแนนทดสอบท้ายวงจรที่ 1 มีค่าเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละ

75.00 ต่ำกว่าเกณฑ์ความรอบรู้ที่กำหนดไว้คือร้อยละ 80 และจำนวนนักเรียนที่มีคะแนนผ่านเกณฑ์ความรอบรู้ที่กำหนดร้อยละ 50 ต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้คือร้อยละ 80

1.1.3 ผู้เรียนมีค่าเฉลี่ยระดับความคิดเห็นของการประเมินเจตคติต่อวิชา

วิทยาศาสตร์ท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1, 2 และ 3 อยู่ในระดับ ปานกลาง ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนดคือ ระดับดี ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์การประเมินร้อยละ 57.89 ต่ำกว่าเกณฑ์ประเมินคือร้อยละ 100

1.1.4 ผู้เรียนมีค่าเฉลี่ยระดับความคิดเห็นของการประเมินเจตคติต่อวิชาวิทยาศาสตร์ท้ายวงจรอยู่ใน ระดับดี เป็นไปตามเกณฑ์กำหนดคือ ระดับดี ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์การประเมินร้อยละ 60.53 ต่ำกว่าเกณฑ์ประเมินคือร้อยละ 100

1.1.5 ผู้เรียนมีคะแนนเฉลี่ยของคะแนนระหว่างเรียนที่จัดการเรียนรู้ด้วยวิธีสอนแบบโครงงานวิทยาศาสตร์ท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1เฉลี่ยร้อยละ 72.37 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนดคือร้อยละ 80.00 ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 26.32 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนดคือ ร้อยละ 80

1.1.6ผู้เรียนมีคะแนนเฉลี่ยของคะแนนระหว่างเรียนที่จัดการเรียนรู้ด้วยวิธีสอน

แบบโครงงานวิทยาศาสตร์ท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 เฉลี่ยร้อยละ 75.07 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนดคือร้อยละ 80.00 ร้อยละ จำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 34.21 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนด

คือ ร้อยละ 80

1.1.7 ผู้เรียนคะแนนเฉลี่ยของคะแนนระหว่างเรียนที่จัดการเรียนรู้ด้วยวิธีสอนแบบโครงงานวิทยาศาสตร์ท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 เฉลี่ยร้อยละ 76.91 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนด

คือร้อยละ 80.00 ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 42.11 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนดคือ ร้อยละ 80

1.2 วงจรปฏิบัติการที่ 2 ผลการจัดการเรียนรู้ ดังรายละเอียดต่อไปนี้

1.2.1 ผู้เรียนมีค่าเฉลี่ยของคะแนนทดสอบท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4, 5 และ 6 มีค่าเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละ 80.88 ผ่านเกณฑ์ความรอบรู้ที่กำหนดไว้ร้อยละ 80 และจำนวนนักเรียน

ที่มีคะแนนผ่านเกณฑ์ความรอบรู้ที่กำหนดร้อยละ 81.57 สูงกว่าเกณฑ์กำหนดไว้ร้อยละ 80.00

1.2.2 ผู้เรียนมีค่าเฉลี่ยของคะแนนทดสอบท้ายวงจรที่ 2 มีค่าเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละ

85.26 สูงกว่าเกณฑ์ความรอบรู้ที่กำหนดไว้ร้อยละ 80 และจำนวนผู้เรียนที่มีคะแนนผ่านเกณฑ์ความรอบรู้ที่กำหนดร้อยละ 84.21 สูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้

1.2.3 ผู้เรียนมีค่าเฉลี่ยระดับความคิดเห็นของการประเมินเจตคติต่อวิชาวิทยาศาสตร์ท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4, 5, และ 6 อยู่ในระดับ ดี เท่ากับเกณฑ์กำหนดคือ ระดับดี ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์การประเมินร้อยละ 84.21 ต่ำกว่าเกณฑ์ประเมินคือ ร้อยละ 100

1.2.4ผู้เรียนมีค่าเฉลี่ยระดับความคิดเห็นของการประเมินเจตคติต่อวิชา

วิทยาศาสตร์ท้ายวงจรอยู่ใน ระดับดี เป็นไปตามเกณฑ์กำหนดคือ ระดับดี ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์การประเมินร้อยละ 86.84 ต่ำกว่าเกณฑ์ประเมินคือร้อยละ 100

1.2.5 ผู้เรียนมีคะแนนเฉลี่ยของคะแนนระหว่างเรียนที่จัดการเรียนรู้ด้วยวิธีสอน

แบบโครงงานวิทยาศาสตร์ท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 เฉลี่ยร้อยละ 77.92 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนด

คือร้อยละ 80.00 ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 47.74 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนดคือ ร้อยละ 80

1.2.6 ผู้เรียนมีคะแนนเฉลี่ยของคะแนนระหว่างเรียนที่จัดการเรียนรู้ด้วยวิธีสอนแบบโครงงานวิทยาศาสตร์ท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5 เฉลี่ยร้อยละ 78.10 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนด คือร้อยละ 80.00 ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 52.63 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนดคือ ร้อยละ 80

1.2.7ผู้เรียนมีคะแนนเฉลี่ยของคะแนนระหว่างเรียนที่จัดการเรียนรู้ด้วยวิธีสอนแบบโครงงานวิทยาศาสตร์ท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 เฉลี่ยร้อยละ 78.68 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนด คือร้อยละ 80.00 ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 57.89 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนดคือ ร้อยละ 80

1.3 วงจรปฏิบัติการที่ 3 ผลการจัดการเรียนรู้ ดังรายละเอียดต่อไปนี้

1.3.1 ผู้เรียนมีค่าเฉลี่ยของคะแนนทดสอบท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ ที่ 7, 8 และ 9 มีค่าเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละ 87.02 สูงกว่าเกณฑ์ความรอบรู้ที่กำหนดไว้ร้อยละ 80 และจำนวนนักเรียนที่มีคะแนนผ่านเกณฑ์ความรอบรู้ที่กำหนดร้อยละ 86.84 สูงกว่าเกณฑ์กำหนดไว้

ร้อยละ 80

1.3.2 ผู้เรียนมีค่าเฉลี่ยของคะแนนทดสอบท้ายวงจรที่ 3 มีค่าเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละ 87.37 สูงกว่าเกณฑ์ความรอบรู้ที่กำหนดไว้ร้อยละ 80 และจำนวนผู้เรียนที่มีคะแนนผ่านเกณฑ์ความรอบรู้ที่กำหนดร้อยละ 86.84 สูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ร้อยละ 80

1.3.3ผู้เรียนมีค่าเฉลี่ยระดับความคิดเห็นของการประเมินเจตคติต่อวิชาวิทยาศาสตร์ท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7, 8 และ 9 อยู่ในระดับ ดี เป็นไปตามเกณฑ์กำหนด คือ ระดับดี ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์การประเมินร้อยละ 100 เป็นไปตามเกณฑ์ประเมิน คือ ร้อยละ 100

1.3.4 ผู้เรียนมีค่าเฉลี่ยระดับความคิดเห็นของการประเมินเจตคติต่อวิชาวิทยาศาสตร์ท้ายวงจรอยู่ใน ระดับดี เป็นไปตามเกณฑ์กำหนดคือ ระดับดี ร้อยละจำนวนคน ที่ผ่านเกณฑ์การประเมินร้อยละ 100เป็นไปตามเกณฑ์ประเมินคือ ร้อยละ 100

1.3.5 ผู้เรียนมีคะแนนเฉลี่ยของคะแนนระหว่างเรียนที่จัดการเรียนรู้ด้วยวิธีสอนแบบโครงงานวิทยาศาสตร์ท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7 เฉลี่ยร้อยละ 79.41 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนด คือร้อยละ 80.00 ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 68.42 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนดคือ ร้อยละ 80

1.3.6 ผู้เรียนมีคะแนนเฉลี่ยของคะแนนระหว่างเรียนที่จัดการเรียนรู้ด้วยวิธีสอนแบบโครงงานวิทยาศาสตร์ท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 เฉลี่ยร้อยละ 80.92 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนดคือร้อยละ 80.00 ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 76.32 ต่ำกว่าเกณฑ์กำหนดคือ ร้อยละ 80

1.3.7 ผู้เรียนมีคะแนนเฉลี่ยของคะแนนระหว่างเรียนที่จัดการเรียนรู้ด้วยวิธีสอนแบบโครงงานวิทยาศาสตร์ท้ายแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 9 เฉลี่ยร้อยละ 82.50 สูงกว่าเกณฑ์กำหนดคือร้อยละ 80.00 ร้อยละจำนวนคนที่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 84.20 สูงกว่าเกณฑ์กำหนดคือร้อยละ 80