นายเกษตร กับ นายศึกษา ช่วยกันทำงานส่งเสริมฯ

ตอนที่ 1 ชาวบ้าน เปรียบเสมือน ไข่แดง

 

   ได้ไปดูเจ้าหน้าที่รัฐและองค์กรเอกชน ช่วยกันทำงานส่งเสริมกับชุมชนโดยใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม บางพื้นที่ก็มีเฉพาะนักส่งเสริม บางพื้นที่ก็ทำงานกันกับสหภาคี และ   บางพื้นที่ก็ชาวบ้านทำกันเอง

   แต่สิ่งที่เห็นก็คือ ทุกคนต่างมีความมุ่งมั่นต่อการทำภาระหน้าที่เพื่อสนับสนุนและพัฒนาความเป็นอยู่และรายได้ของชาวบ้านให้มีชีวิตที่ดีขึ้นตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง

   ชาวบ้านจึงเปรียบเสมือน "ไข่แดง" ที่ทุกคนให้ความสนใจและอยากจะรับเลี้ยงดูแล  มีสิ่งหนึ่งที่ทุกคนช่วยกันทำก็คือ  ศึกษาและสังเกตข้อมูลที่อยู่รอบ ๆ ตัวของชุมชน รู้ข้อมูลตื้นลึกหนาบาง  ของชาวบ้าน  และค้นหาปัญหาเพื่อจะช่วยแก้ไข

   การทำงานดังกล่าวที่ได้ฟังและสังเกตการณ์นั้นได้เห็นถึง วิธีการทำงาน ของนักพัฒนา หรือ นักส่งเสริมฯ ที่ร่วมกันซักถามชุมชนเพื่อสืบค้นข้อมูลว่า...."ตกลงแล้วชุมชนต้องทำอะไร?  ชุมชนต้องพัฒนาอะไรบ้างฯ  และ ชุมชนต้องได้รับการแก้ไขอะไรบ้างเพื่อนำไปสู่การอยู่รอดและความมีรายได้ให้กับตนเองและครอบครัว"

   ข้อสรุปที่เกิดขึ้นก็คือ ปัญหาที่ชุมชนมี และเป็นประเด็นที่จำเป็นต้องพัฒนา  โดยทุกองค์กรจะร่วมกันเรียนรู้เพื่อสร้างความมั่นคงในอาชีพให้กับชาวบ้าน

   ดังนั้น  เทคนิคการทำงานที่เกิดขึ้นก็จะมาจากวิธีการค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับว่า... เจ้าหน้าที่มีวิธีการทำงานอย่างไรเพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงหรือทราบปัญหาของชาวบ้านที่ตรงความต้องการ..."ตกลงแล้วชุมชนแห่งนี้จำเป็นต้องพัฒนาและได้รับการสนับสนุนในประเด็นอะไรบ้าง"  ซึ่งคำตอบที่เกิดขึ้นนั้นพบว่า มีกระบวนการทำงานคือ

     ขั้นที่ 1  ค้นหาศักยภาพหรือจุดดีที่มีอยู่

     ขั้นที่ 2  รวบรวมและประมวลข้อมูลเป็นองค์ความรู้

     ขั้นที่ 3  สร้างแรงจูงใจและโน้มน้าวให้เกิดการทำงานร่วมกัน

     ขั้นที่ 4  เชื่อมโยงและสร้างเครือข่ายการทำงาน

     ขั้นที่ 5  ดำเนินการปฏิบัติร่วมกัน

     ขั้นที่ 6  แลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกัน

     ขั้นที่ 7  สรุปผลที่เกิดขึ้น

                                                 ศิริวรรณ  หวังดี

                                                 2  มีนาคม  2549