บ้านป่าบง แหล่งรวมผลิตภัณฑ์จักสาน

บ้านป่าบงเป็นหมู่บ้านหนึ่งของตำบลป่าบง  อำเภอสารภี  จังหวัดเชียงใหม่  และตามคำบอกเล่าของชาวป่าบง  ในอดีตหมู่บ้านอุดมสมบูรณ์ไปด้วยป่าไม้ไผ่  ซึ่งคนพื้นเมืองเรียกไม้นี้ว่า “ไม้บง” จึงเรียกตำบลนี้ว่า “ตำบลป่าบง” ต่อมาได้ยกฐานะเป็นนิติบุคคล เป็นหน่วยงานบริหารราชการส่วนท้องถิ่น เมื่อวันที่  23  กุมภาพันธ์ 2540  เรียกว่า “องค์การบริหารส่วนตำบลป่าบง

  • ตำบลป่าบงไม่ปรากฏหลักฐานที่แน่ชัด  เชื่อว่าตำบลป่าบงตั้งพร้อมกับเมื่อมีการตั้งอำเภอสารภีในปี พ.ศ.  2434 (ร.ศ. 109) ซึ่งเดิมชื่อว่า “อำเภอยางเนิ้ง” มาจากภาษาพื้นเมือง 2 คำ  คือคำว่า “ยาง” ซึ่งหมายถึง  ต้นยาง และคำว่า “เนิ้ง” ซึ่งหมายถึง “โน้มเอน”  จึงเรียกชื่ออำเภอตามสภาพ “ยางเนิ้ง” ที่เด่นชัด

  • เดิมทีหมู่บ้านในตำบลป่าบง และหมู่บ้านใกล้เคียงเต็มไปด้วยไม่ไผ่  ชาวบ้านในละแวกนั้น จึงได้นำไม้ไผ่ที่มีอยู่ในท้องถิ่นของตนเองมาจักสานเป็นกระบุง  ตะกร้า แล้วนำไปขายยังหมู่บ้านอื่น

  • ผู้ที่ริเริ่มการค้าผลิตภัณฑ์จักสานอย่างจริงจังเป็นคนแรก คือ นายถา  นารินทร์  อดีตกำนันตำบลป่าบง ซึ่งสืบทอดการผลิตและการค้าขายผลิตภัณฑ์จักสานมาจากบิดา  เมื่อสมัยหนุ่ม  นายถา  เคยช่วยบิดาของตนทำการค้าขายงานจักสาน  พอแต่งงานแยกครอบครัวออกไปแล้ว  ก็ได้ดำเนินกิจการเยี่ยงบิดา  โดยทำทั้งการผลิตและการจำหน่าย  ในขณะเดียวกันก็ประกอบอาชีพเกษตรกรรมไปด้วย  พอเสร็จจากการทำนาแล้ว  จะพากันหาบงาน  จักสานไปเร่ขายตามหมู่บ้านต่าง ๆ ในท้องถิ่นอื่น

  • ต่อมาเมื่อประมาณปี  พ.ศ.  2505  เริ่มมีพ่อค้าจากในเมืองนำเอากระบุง ตะกร้าเป็นชุดจำนวนชุดละ  3 ใบ  มีขนาดใหญ่ลดหลั่นกันไปจากใหญ่ไปหาเล็ก สามารถวางซ้อนกันได้  ไปให้คนในหมู่บ้านป่าบงดูเพื่อเป็นตัวอย่างในการสั่งผลิตจำนวนมาก  การที่มีคนมาว่าจ้างให้ผลิตเช่นนีเป็นแรงกระตุ้นให้ชาวบ้านมีกำลังใจ และมองเห็นช่องทางการหารายได้เพิ่ม  มีจำนวนชาวบ้านที่หันมาประกอบอาชีพนี้มากขึ้น  จนเป็นที่รู้จักโดยทั่วไป

  • ผู้อาวุโสในหมู่บ้านต่างก็กล่าวถึงชีวิตที่ผูกพันกับอดีตว่าไม้ไผ่มีความเกี่ยวพันกับวิถีชีวิตของชาวบ้านตำบลป่าบง อำเภอสารภี  มาหลายชั่วอายุคน จนกลายเป็นวัฒนธรรมอย่างหนึ่งของคนในหมู่บ้าน สมัยที่เทคโนโลยียังไม่เจริญ เครื่องมือเครื่องใช้เกือบทุกอย่างล้วนแต่จักสานจากไม้ไผ่แทบทั้งสิ้น ในยามว่างจากทำไร่ไถนา ผู้เฒ่าผู้แก่สมัยนั้นเหลาตอก  สานกระด้ง  กระบุง และตะกร้าไว้ใช้เอง บรรดาลูกหลานได้รับการถ่ายทอดภูมิปัญญาด้านจักสานสืบต่อกันมา จากอดีตที่ทำไว้ใช้เองในแต่ละครัวเรือน ต่อมามีการทำเพื่อขายในชุมชน หรือนำไปแลกสิ่งของต่างบ้าน

  • ปัจจุบันบ้านป่างบงมีการรวมกลุ่มของผู้ประกอบอาชีพจักสาน เช่น กลุ่มจักสานเพื่อการผลิตบ้านป่าบงหลวง  กิจการถวัลย์ไม้ไผ่จักสาน  กลุ่มบ้านไม้ไผ่  และมีการพัฒนาผลิตผลิตภัณฑ์หลากหลายรูปแบบ ขอเชิญแวะชมได้นะครับ

  • เก็บตกจากการลงพื้นที่เก็บข้อมูลเพื่อการวิจัย เมื่อปี  2550