ซึ่งไม่ได้หมายเพียงว่า ไม่มีการผิงไฟเท่านั้น

อุ่นกายอุ่นใจ เป็นความสุขในขั้นพื้นฐานที่พวกเรา มวลมนุษย์ที่ยังยินดีต่อสิ่งเร้าต่างต้องการ

หนาวกายต้องห่มผ้า หากผ้าบางก็ต้องผิงไฟ

หากแต่หนาวใจต้องห่มใจด้วยไอรัก หรือเปล่าหนอ อันนี้คนที่เคยแต่หนาวใจไร้ประสบการณ์เช่นผม ไม่อาจตอบได้ครับ

ในระหว่างที่เดินทำงานในหมู่บ้านชนบทของประเทศเพื่อนบ้าน ในฤดูหนาวนี้

ผมหยุดบรรจงถ่ายภาพกองเถ้าที่มีตั่งนั่งเล็กๆ วางอยู่รอบๆ บ้านผมที่แม่แตง เรียกว่า ก้อม(ออกเสียงสั้น) ทางลาวเรียกตั่งครับ

 

 

ผมนึกย้อนกลับไปถึงยามค่ำคืน ที่ผู้คนนั่งล้อมวงผิงไฟกันหนาว พูดคุยกันไป แต่ไม่รู้ว่าคุยเรื่องอะไร(คงไม่ใช่เรื่องหุ้นตก หรือเรื่องดาราคลิปหลุด)

วันนี้ตั้งใจจะเขียนบันทึกทักทายมวลมิตร ก่อนที่จะปลีกวิเวกในหงสาอีกกว่าสัปดาห์ ผมนั่งมองภาพนี้อีกครั้ง แล้วนึกย้อนไปยังวันคืนหน้าหนาวเมื่อคราวยังเด็ก ชุมชนชนบทบ้านเราก็เป็นแบบนี้

 

ค่ำคืนของฤดูหนาว เราจะลงข่วงผิงไฟกันเป็นจุดๆ ผู้คนจากบ้านใต้บ้านเหนือมานั่งล้อมวงรอบกองไฟ แม่บ้านนั่งแกะเม็ดมะขามเปรี้ยวปั้นไว้กิน ส่วนเม็ดมะขามก็โยนเข้ากองขี้เถ้าร้อนๆ พอสุกเด็กก็แบ่งกันเคี้ยวอวดความแข็งแรงของฟันกัน บ้างก็มีมันเทศ มันมู้ มาเผาแบ่งกันกิน ส่วนพ่อบ้านมักจะนั่งจักตอกเป็นส่วนใหญ่

 

ในวงผิงไฟ ต่างพูดคุยกันถึงเรื่องราวมากมาย เรื่องการทำมาหากิน แหล่งเห็ด แหล่งปลา เรื่องพันธุ์ข้าวเรื่องการปลูกการฝัง ฮีตเก่าครองเดิม เด็กๆ ต่างได้ซึมซับเรื่องราวที่ถือได้ว่าเป็นการถ่ายทอดภูมิปัญญา จากอีกรุ่นสู่รุ่น ผมเองก็เป็นแฟนเรื่องเล่ารอบกองไฟตังยงคนหนึ่ง โดยเฉพาะคืนที่มีการคุยกันเรื่องดวงดาวชี้ชวนให้เด็กหัดดู “ดาวธงนำหน้า ดาวม้าลากดาวไถ” จนหน้าแข้งแตกลายไปโรงเรียนทุกหน้าหนาว

 

การผิงไฟ นอกจากให้ความอบอุ่นทางกายแล้ว ยังถือเป็นปฏิสัมพันธ์ ของชุมชนชนบท มีการถ่ายทอดภูมิปัญญาจากคนรุ่นปู่สู่รุ่นหลาน มีการเยี่ยมยามถามไถ่ของพี่น้องบ้านใกล้

 

เดี๋ยวนี้พอมีโทรทัศน์ออกอากาศละครชิงรักหักสวาทมาดึงดูดความสนใจ

หนุ่มสาวต้องรีบหลับรีบตื่นไปทำงานในเมืองในโรงงาน และกลับบ้านด้วยความเหน็ดเหนื่อย

มีบ้านก่อปิดประตูหน้าต่างกันลมหนาว

แถวที่บ้านก็ไม่มีการผิงไฟ ไม่ว่าฤดูหนาว หรือฤดูไหน พอหัวค่ำก็ปิดประตูอยู่บ้านใครบ้านมัน

 

ซึ่งไม่ได้หมายเพียงว่า ไม่มีการผิงไฟเท่านั้น

หากแต่ สิ่งที่ขาดหายไป มีมากกว่านั้น

พี่น้องบ้านเหนือ บ้านใต้ไม่ได้ไปมาหาสู่

เด็กน้อยห่างเหินจากผู้ใหญ่ ภูมิปัญญาขาดการถ่ายทอด

 

หรือนี่เป็นกระแส เป็นพลวัตรของสังคม ที่ต้องปล่อยให้เป็นไป

คนคิดมากอย่างผม คงคิดมากไปเอง

แต่ว่าไออุ่น และสายใยสัมพันธ์ ยังคงเป็นที่หวยหาของทุกสรรพสัตว์ในหล้าใช่ไหม

ดังเช่นสองเผ่าพงศ์ในภาพข้างใต้นี่อย่างไรเล่าครับ

 

 

ผมเห็นเขาซบไออุ่นกันที่บ้านนาไม้ยมเมืองหงสา สปป. ลาวครับ

เก็บภาพเขามาฝากด้วยความอิจฉาเล็กๆ ตามประสาคนขาดความอบอุ่นทางใจ

ที่รุ่งเช้าต้องเดินทางไปอยู่กับเจ้าสองตัวในภาพนี้อีกคราวครับ