มีคนถามผมว่า คิดทำเรื่องนั้นเรื่องนี้ได้อย่างไร    ผมมักตอบว่า "เทวดาบอก" ซึ่งน่าจะเป็นความจริง     คือเรื่องเหล่านั้นในที่สุดแล้วได้รับการพิสูจน์ว่ามันดี หรือยิ่งใหญ่เกินกว่าที่ผมจะเป็นผู้คิดมันออกมา   

         ตอนหลังๆ ผมได้พบว่า ฝรั่งเขาเรียกสิ่งนี้ว่า inner voice    เสียงจากภายในนี้จะมากระซิบบอกเมื่อเราต้องเผชิญทางเลือกเชิงจริยธรรมเชิงผลประโยชน์ตนกับผลประโยชน์ส่วนรวม     หรือเมื่อเราอยู่ในภาวะสับสนหรือมีแรงบีบคั้น     ผมคิดว่าคนทุกคนได้รับเสียงกระซิบจากภายในนี้     แต่หลายคนอาจจะไม่ได้ยินหรือไม่เอาใจใส่    หรือจิตใจอาจว้าวุ่นเสียจนรับสัญญาณนี้ไม่ได้  
 
         ผมโชคดี ที่รับสัญญาณนี้ได้ชัด    และยิ่งนับวันก็ยิ่งมีความมั่นใจว่าเป็นเสียงกระซิบจากเทวดาอารักษ์คุ้มครอง     เป็นเสียงบอก ทั้งที่บอกให้ทำ และบอกไม่ให้ทำ หรือให้ทำอย่างระมัดระวัง     บอกว่าต้องหรือควรระมัดระวังอะไรบ้าง     ผมไม่ทราบว่าการที่ผมมีเทวดาคอยบอก และผมได้รับสัญญาณนี้ชัดเป็นผลจากการฝึกฝนตนเองอย่างไรบ้าง     ผมเดาว่าผมเป็นคนที่ฝึกสมาธิอยู่ตลอดเวลา  แต่ไม่ใช่ฝึกแบบนั่งหลับตายุบหนอพองหนออย่างที่เขาปฏิบัติๆ กัน    วิธีนั้นผมทำไม่เป็น และไม่เคยปฏิบัติ    ไม่ทราบว่าผมตีความตนเองถูกหรือผิด

         เสียงกระซิบที่ว่าไม่ใช่การมีหูทิพย์ตาทิพย์นะครับ    มันไม่ชัดอย่างนั้น    แต่มันบอกแนวทางหรือความเชื่ออะไรบางอย่างที่ช่วยให้เมื่อปฏิบัติ ใช้อิทธิบาทไปในทางนั้นแล้ว ชีวิตมันดีอย่างไม่น่าเชื่อ    และ "ชีวิตดี" ของผมก็คงจะไม่ใช่สิ่งที่คนทั่วไปปรารถนา    เพราะมันไม่ได้ยิ่งใหญ่อะไรเลยตามมาตรฐานสังคม    และคนทั่วไปก็คงไม่ได้เห็นคุณค่าของการกระทำตามเสียงกระซิบนั้น     แต่ถ้าไม่มีเสียงกระซิบ ผมก็คงจะไม่มั่นใจตัวเองที่จะเดินตามแนวทางนั้น    คนที่ไม่เชื่อว่ามีเทวดา อาจเรียกว่า "เสียงกระซิบแห่งศรัทธา" ก็น่าจะได้ 

วิจารณ์ พานิช
๑๗ ก.พ. ๕๑
ทอแสงโขงเจียมรีสอร์ท