การวัดความเจริญ จาก GDP ตอบเพียง 1 มิติ

บันทึกนี้ได้แรงบันดาลใจมาจาก มาประเมินกันดีกว่า ของพี่ธนพันธ์และสิ่งที่ได้ดูมาเมื่อ 1 สัปดาห์ก่อน คือได้ดูรายการชีพจรโลก เรื่อง ดัชนีชี้วัดความสุข (Gross national happiness GNH)

มีคนบอกว่า การวัดความเจริญ จาก GDP ตอบเพียง 1 มิติ คือมิติด้านการใช้จ่าย/การเงิน/รายได้ แต่ขาดมิติทางสังคม ที่สำคัญไม่ยิ่งหย่อนกันครับ เช่น

หากสามี-ภรรยาหย่ากัน GDP จะเพิ่มเนื่องจาก มีการแยกหน่วยรายได้ออกมาจาก 1 เป็น 2

หากกินข้าวที่บ้านกับครอบครัว เทียบกับ กินข้าวร้านอาหาร ปรากฏว่า กินข้างนอก GDP เพิ่ม

หากกวาดบ้านเอง ได้ GDP น้อย ต้องจ้างคนมากวาดบ้าน เป็นต้น

ประเทศภูฏาน นำโดยพระมหากษัตริย์ องค์ก่อน คิดว่า "ถึงประเทศเราจะจน แต่ว่าหากประชาชนอยู่กันมีความสุข ถือว่าเราอุดมสมบูรณ์"

เป็นที่มาของ GNH เป็นการวัดในหลาย domain คือ ด้านความโปร่งใสของรัฐ ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านความสุขของครอบครัว เป็นต้น มีคำถามเป็นร้อยข้อ รัฐบาลภูฏาน สำรวจทุกบ้าน นั่งถามกันเป็นวัน

ผลที่ว่า จะถูกนำมาวิเคราะห์ว่า domain ไหนอ่อน เพศไหน อายุไหนอ่อน ด้านใด ก็จะทุ่มงบประมาณของประเทศไปที่นั่ง "เพื่อสร้างความสุข"

ที่เขียนมาทั้งหมดบอกว่า การวัดขึ้นกับเจตนารมณ์ ว่าวัดไปทำอะไร เครื่องมือ ดีพอหรือไม่ แล้ว คนวัดใช้เครื่องมือเป็นหรือไม่ (คนวัดต้องเข้าใจเจตนารมณ์ของการวัด) ปัจจุบัน กลุ่ม EU และสหรัฐ เชิญ ตัวแทนรัฐบาลภูฏานที่ GDP ต่ำมาก ไปเล่าเรื่อง GNH เยี่ยมจริงๆครับ