ชุมชนท้องถิ่นถูกทำให้อ่อนแอ ตกเป็นเหยื่อ เราเป็นผู้มีโอกาส ไปทำงานอาชีพ ทำงานราชการ เป็นนักการเมือง มีเงิน มีอำนาจล้วนชั่วคราว ทำไมไม่มาพัฒนาบ้านที่เกิด ที่อยู่ จะก่อผลระยะยาวถึงยามแก่ชรา สืบทอดถึงลูกหลาน มีความสัมพันธ์อย่างจริงใจและอบอุ่น สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนท้องถิ่น จะเป็นกลไก ผนึกพลังชุมชนกับ อปท. พัฒนาชุมชนท้องถิ่นด้วยภาคประชาชนเอง
(ร่าง) ผังหลักสูตร     สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนท้องถิ่น (สพท.)   ประจำปี 2551   สมพงษ์  ร่างวันที่  18 ก.พ. 2551

เหตุจูงใจ:

ชุมชนท้องถิ่นถูกทำให้อ่อนแอ ตกเป็นเหยื่อ   เราเป็นผู้มีโอกาส ไปทำงานอาชีพ ทำงานราชการ  เป็นนักการเมือง มีเงิน มีอำนาจล้วนชั่วคราว ทำไมไม่มาพัฒนาบ้านที่เกิด ที่อยู่  จะก่อผลระยะยาวถึงยามแก่ชรา สืบทอดถึงลูกหลาน  มีความสัมพันธ์อย่างจริงใจและอบอุ่น   สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนท้องถิ่น  จะเป็นกลไก ผนึกพลังชุมชนกับ อปท. พัฒนาชุมชนท้องถิ่นด้วยภาคประชาชนเอง

วิเคราะห์สภาพชุมชนท้องถิ่น:

ชุมชนเผชิญปัญหาวิกฤต  การแย่งชิงทรัพยากรสิ่งแวดล้อม  ความยากจน  รากเหง้าถูกทำลาย  ตกเป็นผู้พึ่งพา   ประชาชนยังไม่ได้เข้าร่วมกับ อปท      องค์กรปกครองท้องถิ่นถูกดึงอำนาจกลับ  วัตถุประสงค์ – สร้างองค์ความรู้ใหม่  นำมาสู่การเปลี่ยนแปลงทะลุกรอบ      

พื้นที่เป้าหมาย:  ตำบล  หมู่บ้าน ที่มีศักยภาพ  เป็น “พื้นที่คานงัด”  ที่จะสร้างผลสะเทือนสู่แนวทางพัฒนาใหม่ของชุมชนท้องถิ่น  ปี 2551 พื้นที่แกนนำ 30  ขยายผล 100

  <h2 style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">

วิธีการ:

วิเคราะห์ภาพรวม เลือกจับประเด็นที่จะเป็นจุดเปลี่ยน   ค้นหาแนวทางใหม่พร้อมกัน ใน ๓  มิติ (ชุมชนท้องถิ่น   งานวิชาการ   และ กฎหมาย/การบริหารกลาง) </h2>เนื้อหายุทธศาสตร์: การปกป้องทรัพยากรสิ่งแวดล้อม    สวัสดิการและสุขภาวะชุมชน    การศึกษาท้องถิ่นกระบวนการเรียนรู้: สร้างแรงบันดาลใจ   สังเกต    เรียนรู้จากปฎิบัติ   สร้างนวัตกรรมใหม่ในท้องถิ่น               w เริ่มต้น จากกิจกรรมเฉพาะหน้าที่(ชาวบ้าน  ผู้บริหาร อปท.) เห็นความสำคัญ ได้ประโยชน์ทันที  เช่น  การฝึกอาชีพ  รักษาสิ่งแวดล้อม   กลุ่มสวัสดิการ                              ศูนย์เด็กเล็ก   การทำแผนแม่บทชุมชน  ฯลฯ           w พัฒนากระบวนการ - เรียนรู้หมู่บ้าน   ทำงานร่วมกัน  รู้จักคน    มีมุมมองใหม่(เพื่อความยั่งยืน)  ทำงานต่อเนื่อง             wพัฒนาคน กลไก –  จัดตั้งกองทุน   สร้างคน/สร้างองค์กร  สร้างกลไกท้องถิ่น  ออกเทศบัญญัติ  ออกกฎหมู่บ้าน              wสรุปองค์ความรู้ –  สรุปภูมิปัญญา  นำสู่การพัฒนาคน   การวางแผน  สร้างงานใหม่              wขยายผล -  เข้าสู่วงจรพัฒนาใหม่ในพื้นที่  เป็นคุณภาพใหม่      พัฒนากลไกสนับสนุน  เช่น  งานวิชาการ  พัฒนานโยบายส่วนกลางสิ่งที่คาดว่าจะได้รับ  ณ  31  ธันวาคม  2551: 1)มีพื้นที่นำร่องในและเครือช่ายเรียนรู้ทั้ง 5 ภาค  จำนวน  30  พื้นที่  มีคุณภาพ  w ชุมชนแก้ปัญหาตนเองได้    มีการพัฒนาต่อเนื่อง บนการพึ่งตนเอง                                 wมีความร่วมมือ ชุมชน- อปท.   w เป็นศูนย์เรียนรู้ฝึกอบรม และพัฒนาต่อยอดองค์ความรู้ท้องถิ่น2) สถาบันฯ มีศักยภาพทางวิชาการ  ร่วมเครือข่ายขยายผล จัดการอบรมต่อเนื่อง  3) ก่อผลสะเทือนทางวิชาการ และ นโยบาย ต่อการส่งเสริมความเข้มแข็งและการพัฒนายั่งยืนของชุมชนและองค์กรปกครองท้องถิ่นวิทยากร:  จัดทีมวิทยากรผสมที่มีศักยภาพ เรียนรู้ไปด้วยกัน  ทำงานเป็นทีมการงบประมาณ:  ได้จากงบสนับสนุนสถาบันฯ ส่วนกลาง  และ ค่าลงทะเบียนอบรม ซึ่งดำเนินการโดยเครือข่ายเอกสารและสื่อการอบรม:  สื่อส่วนกลางสถาบันฯ จะรวบรวมและพัฒนาขึ้นเป็นการเฉพาะ   แต่ละเครื่อข่ายจะพัฒนาเอกสารและสื่อขึ้นเป็นของตนเองการเผยแพร่: จัดทีมกลางประสานงานพัฒนาสื่อในเครือข่าย  ได้แก่  เวป www.thailocal.net   www.tambon.net   www.grssrootsthai.net  จดหมายข่าว อบต.องค์กรภาคี ณ ปัจจุบัน :  วิทยาลัยนวตกรรมสังคม ม.รังสิต (วิทยากร เชียงกูล)     ศูนย์ศึกษาการปกครองท้องถิ่น ม.เชียงใหม่ (ธเนศวร์  เจริญเมือง)                                           สถาบันวิจัยสังคม ม.จุฬา (สุริชัย  หวันแก้ว)     คณะประสานงานส่วนกลาง:           ธีรศักดิ์  พานิชวิทย์      สมพงษ์  พัดปุย       ชาญ  รูปสม     สถิต  ฉัตรแก้วชูไทย       ชัยภัทร  หมั่นกิจ หลักสูตรพื้นฐาน: การเรียนรู้องค์รวม เลือกอบรมทีละส่วนได้ ต้องประสานกิจกรรมปฎิบัติหลักสูตรเฉพาะเรื่อง: สนองความต้องการเฉพาะกลุ่ม ต้องทำกิจกรรมปฎิบัติ พัฒนาความรูต่อเนื่องอยู่ในกรอบหลักสูตรพื้นฐาน  <table border="1" cellspacing="0" cellpadding="0" width="992" class="MsoNormalTable" style="margin: auto auto auto 12.5pt; width: 744.2pt; border-collapse: collapse; border: medium none"><tbody>

เรื่อง สัมมนานำสู่การเรียนรู้ เนื้อหา-หลักวิชาการ(อบรม) เรียนรู้จากรูปธรรม(ประชุมปฎิบัติการ) นำสู่การปฎิบัติ(มอบหมายงาน) 1) การเรียนรู้รู้จักสรรพสิ่งรอบตัวเราเครื่องมือการเรียนรู้

อะไรทำให้สรรพสิ่งเปลี่ยนแปลงไม่เหมือนกัน จริงหรือ “ขงเบ้งหยั่งรู้ดินฟ้า” “ประวัติศาสตร์ซ้ำรอยตนเอง”

แรงบันดาลใจ – การปฎิบัติ -การเรียนรู้ – ตกผลึก-ความชินชา

สิ่งใหม่เกิดจากความขัดแย้ง

ข้อมูล     การสำรวจ    เวทีชุมชน  การเสนอรายงาน

  การเปลี่ยนแปลง  จากความเชื่อ/ข่าวลือ/ความเคยชิน  สู่  ความเป็นจริง/เหตุผล/การสร้างสรรค์

เรา ได้เรียนรู้อะไรบ้าง

ชุมชน ได้เรียนรู้อะไรบ้าง

2) รู้จักโลก รู้จักประเทศวิถีโลกาภิวัฒน์พัฒนาการประเทศไทยใต้ โลกาภิวัฒน์ระบบบริหารบ้านเมือง

วิกฤตของโลก

ผลกระทบของโลกาภิวัฒน์ต่อประเทศไทยและท้องถิ่น

โลกแห่งการค้า แย่งชิง ครอบงำ

ประเทศไทยเป็นบริวารโลก

ความสัมพันธ์ระหว่าง ชุมชน/ท้องถิ่น  กับ ส่วนกลาง/โลกาภิวัตน์

 

โครงการขนาดใหญ่ ห้างแมคโคร-โลตัส  ใครได้-ใครเสีย

ผลกระทบจาก WTO  CL ยา

แหล่งท่องเที่ยวฝรั่ง

สำรวจจุดแข็งชุมชน

รื้อฟื้นวัฒนธรรรม  ปกป้องทรัพยากรสิ่งแวดล้อม  3) รู้จักชุมชนท้องถิ่นความสำคัญของท้องถิ่นในยุคโลกาภิวัตน์    รากฐานท้องถิ่น คือ สังคมวัฒนธรรม ทรัพยากร สิ่งแวดล้อมการเปลี่ยนแปลงของชุมชนท้องถิ่น ชุมชนเกิดก่อนประเทศ  กฎสังคมมาก่อนกฎหมาย  ใครยิ่งใหญ่กว่ากัน

วิเคราะห์ (SWOT) ชุมชน ท้องถิ่น

โครงสร้างอำนาจในชุมชน

การฟื้นฟูปกป้อง “ต้นทุนทางสังคมท้องถิ่น” 

ความขัดแย้งโครงสร้าง 3 เส้า (รัฐ – อทป.-ชุมชน)

ความขัดแย้งและความสัมพันธ์ระหว่าง  วิถีชุมชน/ผู้นำธรรมชาติ  กับ อบต.กำนันผู้ใหญ่บ้าน 

ชาวบ้านรู้จัก อปท.

ความร่วมมือของชุมชน - อปท.

แก้ความขัดแย้ง ด้วย การมีส่วนร่วม  ประชาคม  แผนชุมชน เรื่อง สัมมนานำสู่การเรียนรู้ เนื้อหา-หลักวิชาการ(อบรม) เรียนรู้จากรูปธรรม(ประชุมปฎิบัติการ) นำสู่การปฎิบัติ(มอบหมายงาน) 4) การสร้างชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็งการพัฒนายั่งยืนการกระจายอำนาจฯการมีส่วนร่วมการพึ่งตนเองเศรษฐกิจพอเพียง 

ท่านเห็นอย่างไร

“ชุมชนตกเป็นเหยื่อ”

“ท้องถิ่นจะกลายเป็นสำนักงานของระบบราชการกลาง”

ยุทธศาสตร์เพื่ออนาคต

   “อบต.เป็นเครื่องมือประชาชน”

   “อปท.คือจุดคานงัดสังคมการส่งเสริมชุมชนท้องถิ่น โดย รธน.50

การกระจายอำนาจ   การตรวจสอบความร่วมมือชุมชน-ท้องถิ่น

ความสัมพันธ์: สภาองค์กรชุมชน  อบต.  กำนันผู้ใหญบ้าน

ความเป็นอิสระและอำนาจของชุมชน ท้องถิ่น จากส่วนกลาง

การพึ่งตนเองของชุมชนท้องถิ่น

”

มาตรการท้องถิ่น:

   ปกป้องทรัพยากร สิ่งแวดล้อม

    ภิพิธภัณธ์ทั้งหมู่บ้าน

    วัฒนธรรมชุมชน/ กฎหมู่บ้าน 

    ระบบสวัสดิการชุมชน

    การพึ่งตนเองของชุมชน

    เศรษฐกิจชุมชน   5)การพัฒนาผู้นำชุมชนท้องถิ่นรู้ทันการเมืองการบริหารส่วนกลางวิถีผู้นำชุมชนท้องถิ่นการเมืองภาคประชาชนสร้างสังคม เป็นเบ้าหลอมผู้นำ

“เงินซื้อการเมืองได้ทุกระดับ”ปัญหาอยู่ที่ไหน : ตัวผู้นำ  ชาวบ้าน  หรือ ระบบ

นายกดี อยู่ได้ไม่นาน

 ภาวะการนำ-คุณธรรม-ความสามารถ

การยกระดับทางการเมืองในท้องถิ่น

ความสัมพันธ์ “นายก อบต – กำนัน/ผญบ.- ผู้นำประชาชน”

ประสบการณ์ผู้นำดีเด่น

ประชาชนกำกับผู้นำการคัดกรองผู้นำเข้าเลือกตั้งท้องถิ่น

นำร่อง

กระบวนการท้องถิ่นเพื่อความสมานฉันท์ :

ประชาคม  สภาองค์กรชุมชน

 สภาซูรอ 

การสร้าง และ รักษาผู้นำ

    เรื่อง สัมมนานำสู่การเรียนรู้ เนื้อหา-หลักวิชาการ(อบรม) เรียนรู้จากรูปธรรม(ประชุมปฎิบัติการ) นำสู่การปฎิบัติ(มอบหมายงาน) 6)หัวใจการบริหารจัดการท้องถิ่น“อปท.เป็นของประชาชน”การนำเสนอนโยบายสาธารณะการวางแผนกลยุทธ์การอำนวยการองค์กร

ต้องการท้องถิ่นแบบไหน :การบริหาร ๓ แบบ  (ทำตามสั่ง ประยุกต์  ทำนอกกรอบ)

 จัดการชุมชนแบบมืออาชีพ 

การพัฒนายั่งยืน  การพึ่งตนเอง

หลักการจัดการท้องถิ่น

การกระจายอำนาจ   กฎหมายท้องถิ่น  การคลัง  บุคลากร 

การตรวจสอบ

กรณีศึกษา:

 ศาสตร์และศิลป์การบริหารท้องถิ่น

“การบริหารนอกกรอบ”

</tbody></table>