สาระสำคัญเกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยสุขอนามัยด้านอาหาร
<p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">อีกเรื่องหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองผู้บริโภคในประเทศญี่ปุ่น ในการนี้ นางสาวยูมิโกะ วาตานาเบ้ เจ้าหน้าที่กองวางแผนนโยบายและการสื่อสาร สำนักงานความปลอดภัยด้านอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข แรงงานและสวัสดิการ ได้บรรยายสรุปให้ผู้เขียนได้รับทราบดังนี้</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">สืบเนื่องจากในปี ค.ศ. ๒๐๐๑ ประเทศญี่ปุ่นได้ประสบปัญหาโรค BSE ปัญหาฉลากเป็นเท็จและปัญหาสารตกค้างในผลผลิตการเกษตร เช่น พืชผักต่างๆ ทำให้เกิดปัญหาแก่ผู้บริโภค ทำให้ผู้บริโภคไม่มีความไว้วางใจต่อความปลอดภัยด้านอาหาร กระทรวงสาธารณสุข แรงงานและสวัสดิการ จึงต้องมีการแก้ไขกฎหมายว่าด้วยสุขอนามัยอาหารและกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมสุขภาพเมื่อเดือนพฤษภาคม ค.ศ. ๒๐๐๓</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">การทบทวนแก้ไขกฎหมายมี ๓ ประการ คือ</p> ๑. เป็นการจัดเตรียมเพื่อป้องกันปัญหาและเป็นการคุ้มครองสุขภาพอนามัยของประชาชน๒. ส่งเสริมให้ผู้ประกอบการมีการบริการจัดการด้วยตนเอง <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">๓. ความสัมพันธ์กับกฎระเบียบเกี่ยวกับขั้นตอนการผลิตของผลิตภัณฑ์การเกษตรและปศุสัตว์ โดยสร้างความสัมพันธ์กับกระทรวงเกษตร ป่าไม้และการประมง</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ภาพรวมของการทบทวนแก้ไขปัญหา</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">คือการกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของหน่วยงานกลาง (รัฐบาล) องค์การบริหารส่วนท้องถิ่น และผู้ประกอบการเกี่ยวกับอาหารให้มีความชัดเจน การรับฟังความคิดเห็นของประชาชนหรือหน่วยงานอื่นๆ เนื่องจากในอดีต การดูและเรื่องความปลอดภัยในอาหารจะอยู่ในความดูแลขององค์กรบริหารส่วนท้องถิ่นเพียงฝ่ายเดียว</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">การทบทวนมาตรฐานและเกณฑ์</p> ๑. การเสริมระเบียบเกี่ยวกับการตกค้างของสารเคมีทางการเกษตร๒. การห้ามใช้สารเดิมที่มีอยู่ที่เป็นปัญหาด้านความปลอดภัย <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">๓. มาตรการห้ามจำหน่ายชั่วคราวเกี่ยวกับอาหารที่นำเข้าไปในร่างกายด้วยวิธีพิเศษ</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">การส่งเสริมมาตรการรองรับเกี่ยวกับอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นจากอาหารและเครื่องดื่มที่มีพิษ คือ ให้มีการตรวจสอบโดยรัฐมนตรีที่กระทรวงสาธารณสุข แงงานและสวัสดิการในกรณีที่เกิดปัญหาอาหารเป็นพิษอย่างกว้างขวางและรุนแรง และในส่วนท้องถิ่นให้มีการตรวจสอบและรายงานผลการตรวจสอบให้กระทรวงฯทราบโดยเร็ว</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">การจัดระบบใหม่เกี่ยวกับความปลอดภัยด้านอาหาร (การวิเคราะห์ความเสี่ยง)</p> ปัจจัยสำคัญในการวิเคราะห์ความเสี่ยงมี ๓ ประการ คือ <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">๑. การประเมินผลความเสี่ยง โดยมีคณะกรรมการความปลอดภัยด้านอาหาร ซึ่งตั้งโดยรัฐบาล ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญ นักวิชาการจากสถาบันการศึกษาต่างๆ มีหน้าที่ในการประเมินความเสี่ยงเกี่ยวกับความปลอดภัยด้านอาหาร ให้คำปรึกษาต่อองค์กรหรือหน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบดูแล ควบคุมในเรื่องความเสี่ยง สอดคล้องดูแลเกี่ยวกับการดำเนินการควบคุมดูแลเรื่องความเสี่ยง เรียบเรียงข้อมูลข่าวสารเผยแพร่ให้ประชาชนทั่วไปทราบ</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">๒. การควบคุมความเสี่ยง คือ หลังจากได้รับทราบการประเมินผลความเสี่ยง กระทรวงสาธารณสุขฯ ต้องวางนโยบายเพื่อตอบสนองปัญหาด้านอาหารให้ถูกต้องตามการประเมินโดยเน้นความปลอดภัยด้านสุขภาพของประชาชนเป็นหลัก</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">๓. การสื่อสารความเสี่ยง คือ รัฐต้องเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับความเสี่ยงให้ประชาชนทราบทั้งในประเทศและต่างประเทศ</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">หน้าที่การบริหารจัดการด้านสุขอนามัยในอาหารโดยรัฐ มีกระทรวงสาธารณสุขฯ เป็นผู้ควบคุมดูแลด้านความเสี่ยง โดยสร้างสัมพันธ์กับกระทรวงเกษตร ป่าไม้และการประมง นอกจากนี้ ยังมีองค์กรบริหารส่วนท้องถิ่นทำหน้าที่ในการอนุญาตให้ประกอบกิจการ ตรวจสอบดูแล การเรียกคืนสินค้าที่ไม่ปลอดภัย สำรวจเกี่ยวกับอาหารเป็นพิษ ให้คำปรึกษาแนะนำเกี่ยวกับปัญหาร้องทุกข์ เผยแพร่ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับสุขอนามัยด้านอาหาร ในท้องที่ของตนเองและรายงานผลให้กระทรวงสาธารณสุขฯ ทราบเป็นระยะ กรณีสินค้านำเข้า กระทรวงสาธารณสุขฯ ต้องตรวจสอบดูแลอย่างเข้มงวด</p> <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">การดำเนินการวางแผนและนโยบายของกระทรวงสาธารณสุขนั้น ต้องรับฟัง ความคิดเห็นจากประชาชน โดยการจัดประชุมสัมมนาต่างๆ โดยนำแบบสอบถามที่ได้จากประชาชนมาประเมินเพื่อกำหนดนโยบายและเผยแพร่ให้ประชาชนทราบ</p> ในปัจจุบัน ประชาชนและสื่อมวลชนต่างให้ความสนใจในเรื่องของความปลอดภัยด้านอาหารเป็นอย่างมาก ดังนั้น กระทรวงสาธารณสุขฯ จึงต้องเข้ามาดูแลในเรื่องดังกล่าวโดยประสานงานกับหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย
เป็นแหล่งข่าวที่ดี ขอบคุณมาก
ประเทศไทยเองมี พ.ร.บ.คณะกรรมการอาหารแห่งชาติแล้ว แต่ยังไม่มีการแจ้งข่าวให้ประชาชนหรือเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบได้รับรู้ถึงสิ่งที่ต้องเกี่ยวโยงกับ พ.ร.บ.นี้เลย
งานด้านการคุ้มครองผู้บริโภคควรบูรณาการเข้าด้วยกัน ไม่ใช่ต่างหน่วยงานต่างทำกันไป โดยปราศจากทิศทาง และที่สำคัญคือ ผู้ปฏิบัติทุกระดับ และผู้บริหารในหน่วยงานควรมีทัศนคติเข้าถึงใจประปรัชญาการคุ้มครองผู้บริโภคเป็นอย่างดีด้วย
เรื่องนี้ คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค โดยสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคไม่พยายามที่จะเสนอเรื่องในเชิงนโยบายให้คณะกรรมการได้พิจารณากำหนดทิศทาง ซึ่งผมเองคิดว่าเป็นการทำงานที่ไม่มีทิศทาง ทำให้ส่งผลกระทบต่อการคุ้มครองผู้บริโภคในประเทศไทยทุกวันนี้