เมื่อหลายวันก่อนได้ไปเป็นวิทยากรให้กับนักศึกษาป.โท เรื่องการเขียนวิพากษ์หนังสือ (เขียนเล่าไปแล้วครับ) ก่อนหน้านั้นก็มีนักศึกษาป.โทจากต่างสถาบันมาขอให้ช่วยตรวจสอบเครื่องมือ และก่อนหน้านั้นไปอีกหลายสัปดาห์ นักศึกษาป.บัณฑิตก็มาให้ช่วยดูแบบสอบถามเหมือนกัน สิ่งที่เจอที่ผมคิดว่าเป็นปัญหาของนศ.กลุ่มนี้ร่วมกัน คือ การไม่สามารถอธิบายความสัมพันธ์ระหว่าง เอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การนิยามศัพท์เฉพาะ และที่มาของแบบสอบถามได้

หลายคนอาจารย์ที่ปรึกษาใช้ให้ไปอ่านหนังสือ อ่านงานวิจัย แต่ตอบไม่ได้ว่า ฉันควรไปอ่านหนังสืออะไรดี ซึ่งบางคนบ่นว่า เรื่องที่ฉันทำหาหนังสือไม่ได้เลย แล้วคำถามที่ตามมา คือ อ่านหมดแล้ว แต่ไม่เห็นว่าจะได้อะไรเลย

ซึ่งจากการอ่านดังกล่าว ก็นำไปสู่ว่า ศัพท์ที่เขานิยามขึ้นจึงบอกไม่ได้ว่า นิยามมาได้อย่างไร

ผลก็ส่งต่อไปที่ แบบสอบถามซึ่งเป็นเครื่องมือของการวิจัย ไม่สามารถยืนยันได้ว่าจะตอบได้ตรงกับคำถามของการวิจัยหรือเปล่า

ผลก็คือ คนตรวจสอบแบบสอบถามอย่างผม คิดหนักจริงๆ บอกไม่ถูกเหมือนกันว่า คุณถามถูกประเด็นและครอบคลุมเนื้อหาหรือเปล่า