อสม.ไม่มีความรู้ จริงหรือ?

  ติดต่อ

  เมื่อไหร่ครับที่เราจะเชื่อบ้างว่าคนทุกคนมีศักยภาพ มีศักดิ์ศรี และมีกระบวนการคิด ทั้งโดยตนเอง และโดยกลุ่ม ผมว่าจะพัฒนาระบบสาธารณสุขไปได้ไกลด้วยต้นทุนถูกสุด (Lowcost)  

     เมื่อช่วงบ่ายของวันศุกร์ที่ 17 กุมภาพันธ์ 2549 ที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพัทลุง ได้มีการประชุมเพื่อพิจารณาแผนงาน/โครงการ จากงบฯ ส่งเสริมป้องกันโรคในชุมชน ประจำปี 2549 โดยคณะอนุกรรมการบริหารหลักประกันสุขภาพจังหวัดพัทลุง (คบปจ.) ครั้งนี้ได้เปิดให้ CUP ต่าง ๆ ได้มานำเสนอสภาพปัญหาและแนวทางการพัฒนาสุขภาพชุมชนของพื้นที่ และนำเสนอสรุปย่อของแผนงาน/โครงการที่จะขอความเห็นชอบ

     จริง ๆ แล้วมีหลาย ๆ ประเด็นที่ได้ช่วยกันเติมเต็มให้แก่ CUP ต่าง ๆ ผมเข้าประชุมด้วยในฐานะฝ่ายเลขานุการฯ แต่เวทีนี้ท่านประธาน (นพ.ยอร์น จิระนคร) ได้เปิดโอกาสให้เป็นเวทีแห่งการเรียนรู้ ทุกคนมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็นได้ และแล้วก็มาถึงโครงการให้ความรู้แก่ อสม. ของ CUP หนึ่ง งบประมาณ 200,000 กว่าบาท ด้วยเหตุผลว่าเพราะการจัดทำโครงการใด ๆ ที่ผ่านมามักจะประสบความล้มเหลวเนื่องจาก อสม.ขาดความรู้ โดยทาง CUP ได้จัดทำแบบประเมินวัดความรู้ของ อสม.แล้ว ผมนั่งฟังจากท่าทีของผู้นำเสนอก็อดชื่นชมในความมาดมั่น การเตรียมการเพื่อตอบข้อสงสัย และการใช้ข้อมูลสนับสนุนเป็นอย่างดี แต่...

     ผมตั้งข้อสังเกตอยู่หลายประการ (ได้นำเสนอออกไปแล้วในที่ประชุม) คือ ความสำเร็จหรือล้มเหลวของโครงการอยู่ที่การรู้หรือไม่รู้ของ อสม.เท่านั้นหรือ? (ประมาณว่าโทษ อสม.เกินไปไหม) หรือ อสม.นี่เป็นลูกน้องของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขซึ่งเกือบจะเป็นข้าราชการไปด้วยแล้วเพราะได้รับอิทธิพล (ครอบงำ) อย่างต่อเนื่อง หรือยังเป็นประชาชนอยู่ ตรงส่วนนี้ อาจารย์กาจฯ ก็ได้ช่วยเสริมให้ว่าวันนี้ได้ยินเสียง อสม.พูดว่า “ไปพูดไปบอกแล้วชาวบ้านไม่เข้าใจ” “ชาวบ้านตอนนี้พูดยาก”

     อีกประเด็นที่เป็นที่ฮือฮาหน่อย คือ อสม.ไม่มีความรู้จริงหรือ หรือยังไม่ได้ปล่อย ไม่มีโอกาสปลดปล่อย หรือยังไม่ถูกกระตุ้นให้กล้านำศักยภาพที่มีอยู่ออกมาใช้อย่างเต็มที่ กันแน่ หากฐานคิดของเจ้าหน้าที่ คิดว่าเขาไม่มีความรู้ก็จะต้องอบรม อบรม แล้วก็อบรม เน้นว่าเพื่อครอบงำ โดยไม่ได้คิดว่าเขามีศักยภาพ มีศักดิ์ศรี และกระบวนการคิดของเขาเอง เพื่อเขาและชุมชนเขาเองแล้ว ประเมินเมื่อไหร่ด้วยแบบประเมินของเรา เขาก็ไม่ผ่านการประเมิน จากนั้นก็ถูกตีตราว่า “อสม.ไม่มีความรู้” อย่างไม่มีวันจบสิ้น (หนุนเสริมกับ คห.ที่คุณ Dr.Ka-poom ให้ไว้ที่บันทึก ผลการคัดเลือก อสม.ดีเด่น ภาคใต้ ปี 2549)

     เมื่อไหร่ครับที่เราจะเชื่อบ้างว่าคนทุกคนมีศักยภาพ มีศักดิ์ศรี และมีกระบวนการคิด ทั้งโดยตนเอง และโดยกลุ่ม ผมว่าจะพัฒนาระบบสาธารณสุขไปได้ไกลด้วยต้นทุนถูกสุด (Lowcost) เพียงแค่เจ้าหน้าที่สาธารณสุขอย่างเรา ๆ ท่าน ๆ เปลี่ยนฐานคิดใหม่ให้ เชื่อใจ และไว้ใจเขาบ้างว่า คนมีศักยภาพ มีเกียรติ มีศักดิ์ศรี และมีกระบวนการคิดที่ฉลาดหลักแหลม เมื่อได้รับโอกาสที่ดี พิสูจน์ได้อยู่ในหลาย ๆ พื้นที่ อย่างเร็ว ๆ นี้ คือทีมสุขภาพเขตเมือง (อสม.) ในเขตเทศบาลเมืองพัทลุง ที่กลับจากเขาชัน (อ.ปากพะยูน) เมื่อวันที่ 9 – 10 กุมภาพันธ์ 2549 แล้วจะสรุปให้อ่านเร็ว ๆ นี้ว่า เขา AAR ว่าไว้อย่างไรบ้างครับ

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

หมายเลขบันทึก: 16089, เขียน: , แก้ไข, , สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ดอกไม้: 1, ความเห็น: 7, อ่าน: คลิก

คำสำคัญ (Tags) #assets#สสจ.พัทลุง#ศักดิ์ศรีมนุษย์#คบปจ.#อสม.#ภูมิปัญญาชาวบ้าน#สินทรัพย์จับต้องได้#tanggible

บันทึกล่าสุด 

ความเห็น (7)

วิจารณ์
IP: xxx.151.216.4
เขียนเมื่อ 

สสจ. พัทลุง กับ สคส. ร่วมกันจัด "เวที อสม. ติดดาว" ดีไหมครับ   คุณอ้อ (วรรณา) จะเป็นผู้ประสานงานของ สคส. ครับ    คุณชายขอบคุยกับอ้อนะครับ

วิจารณ์ พานิช

คนรักแผ่นดิน
IP: xxx.155.1.246
เขียนเมื่อ 

ประเด็นนี้น่าสนใจ เรา (ราชการ) พยายามจะจัดการทุกอย่างภายใต้บริบทของตนเองทั้ง งบประมาณ วิธีการ แม้กระทั่งวิธีคิด ลืม หรือแกล้งลืมว่าชาวบ้าน ราษฎร เขาคิดเป็นทำเป็นและทำได้ดี การสังเคราะห์ความรู้และตกผลึกเป็นปัญญาเพื่อตอบสนองท้องถิ่นตนเอง เขาทำมานานแล้ว

             ความรู้ในความหมายของชาวบ้านมิได้มาจากตำรา การฉีกคัมภีร์หรือตำราทิ้งเกิดอยู่หลายพื้นที่ในบ้านเรา เขาประสบความสำเร็จแบบยั่งยืน เป็นมรดกทางปัญญาให้ลูกหลานได้

             ขบวนการเรียนรู้ที่ดีอาจจะดึงตำราหลายล้านเล่มที่อยู่ในสมองของชาวบ้านมาตกผลึก คนของราชการต้องไม่มองข้าม ต้องเรียนรู้ในสิ่งที่เขาคิดซึ่งอาจอยู่นอกตำรา และก็ไม่แปลกที่ในปัจจุบันนี้ ที่เรากำลังตกอยู่ในกระแสโลกาภิวัฒน์ที่ช่วยเหลือตนเองไม่ได้เลย

             ชื่นชม สสจ.พัทลุง ที่มีแนวคิดในขบวนการเรียนรู้เหล่านี้ คนที่ได้ประโยชน์ไม่ใช่ท่าน  .....แต่เป็นคนทั้งประเทศ

Dr.Ka-poom
IP: xxx.170.228.172
เขียนเมื่อ 

ภูมิปัญญาที่ถูกลืมไม่...

กระแสของการเปลี่ยนแปลง...ได้เข้ามา
ความลืม..เกิดขึ้นในสังคม..อิทธิพลของสิ่งใหม่เข้ามาแทนที่
ไม่มีจุด...ที่แน่ชัด...ของการถูกลืม
แต่หากสิ่งหนึ่ง...ที่เราลืมและอาจเลือนหายไปในบางบริบท
นั่นคือ..."ภูมิปัญญา"...
กระแสสังคมต่างวิ่งวน...มากับคำใหม่..สิ่งใหม่
KM แต่หารู้ไม่ว่า...ตัวความรู้ดังกล่าวได้ถูกจัดการสั่งสม
มาเป็นระยะเวลาที่ยาวนาน...ชั่วลูกหลาน..ด้วยการถ่ายทอด
ณ ปัจจุบันอาจดูเหมือนมาปัดฝุ่นใหม่..แต่หากไม่ใช่ในความหมาย สิ่งที่ยังมีอยู่ก็ยังคงมีอยู่..."เรา"... "คน-ราชการ"...ต่างหลงทางกันหรือไม่ว่า.."มนุษย์-อสม." ที่เข้ามาสู่ระบบอย่างไร้รูปแบบต่างมีความเพียบพร้อมของความตกผลึก..ที่จัดสรรมาจากการสั่งสมประสบการณ์
และความพร้อมด้วยจิต...ที่ทำงานด้วยภูมิปัญญาที่มีอยู่ในตัวเขาเอง
.."เรา"... "คน-ราชการ"ต่างหากที่อาจต้องกลับหันมา..ทบทวนภายใต้บริบท...แห่งกระบวนการทางปัญญา..ของมนุษย์ว่าควรจะทำอย่างไร..ถึงจะ..ก่อให้เกิดประโยชน์อย่างสูงมากกว่าที่มองเพียงแค่ "รู้หรือไม่รู้" ภายใต้...เกณฑ์ที่ตัวเองจัดขึ้นมาเพื่อวัดความฉลาดของ "มนุษย์" เท่านั้น

อ้อ_สคส.
IP: xxx.151.216.4
เขียนเมื่อ 
      ทีมผู้ประสานงานของ สคส. เราขอเชียร์เต็มที่ค่ะ   โดยเฉพาะเวทีติดดาวของ อสม. เพราะ อสม. เป็นกลุ่มที่ใกล้ชิดกับชุมชน/ ประชาชนมาก    การผลักดันในหลายๆ ด้านทั้งสาธารณสุข, นโยบายต่างๆ และ การพัฒนาชุมชน ล้วนมี อสม. เป็นกำลังเชื่อมต่อที่สำคัญ  และคิดว่าความรู้แบบบูรณาการที่ระดับราชการส่วนบนมักพูดกันก็มีอยู่ใน อสม. ด้วยค่ะ      ส่วนการประสานงานกับ คุณชายขอบ นั้น ทีมเราได้หารือกันแล้วเห็นว่า คุณธวัช  หมัดเต๊ะ  จะคุ้นเคยกับคุณชายขอบ และคุยกันมาบ้างแล้ว   จึงขอเปลี่ยนยกให้ คุณธวัช  เป็นพ่องาน สคส. ประสานงานกับคุณชายขอบเรื่องเวทีติดดาวนี้ค่ะ   แล้ว อ้อ จะคอยสนับสนุนช่วยอีกทีค่ะ
ชายขอบ
IP: xxx.170.228.172
เขียนเมื่อ 

โจทย์อันยิ่งใหญ่ "อสม.ไม่มีความรู้ จริงหรือ?" สู่ "อสม.ติดดาว"

     เรียกว่าโดนใจเป็นที่สุด แต่ไม่กล้าผลีผลามกระโดดเข้าไปรับในทันที
เพราะผมต้องเคลียร์ทีมงาน พร้อม ๆ กับการทำความเข้าใจโจทย์ให้ชัดเจน
จึงช้า แต่ขณะนี้ (ทีมงาน) มั่นใจแล้ว เข้าใจตรงกันและขอรับหลักการนี้ด้วยความยินดีครับ

     คุณเอื้อ (นพ.ยอร์น จิระนคร) อยู่ระหว่างการเดินทางไปราชการประเทศจีน
ในรายละเอียดจึงยังไม่ได้หารือ แต่พร้อมและรับหลักการไว้ให้แล้ว
ผมจึงได้ลองยกร่าง "เวที" ขึ้นดู และจะติดต่อ สคส.กลับไปครับ

     ขอบคุณ อาจารย์หมอวิจารณ์ ฯ ที่ให้โอกาส
ขอบคุณ ทีมงาน สคส.ที่เห็นความสำคัญของ อสม.
ขอบคุณทุกท่านที่เข้ามา ลปรร.โดยมีฐานคิดที่ตรงกันว่า...
"เขามีศักยภาพ มีศักดิ์ศรี
และมีกระบวนการคิดของเขาเอง
เพื่อเขาและชุมชนเขาเอง" เช่นที่ผมเชื่อ
และเชื่อมาจนเหนื่อยในบางห้วงเวลา
เหมือนไม่โดดเดี่ยวครับ
ขอบคุณจริง ๆ

คนโหมด
IP: xxx.170.228.172
เขียนเมื่อ 
     ความก้าวหน้าในการจัด เวที อสม.ติดดาว จ.พัทลุง เริ่มเดินเรื่องในขั้นตอนการเตรียมการแล้ว ที่ http://gotoknow.org/archive/2006/03/19/21/53/33/e19865
ชายขอบ
IP: xxx.170.228.172
เขียนเมื่อ 
ขอบคุณ "คุณคนโหมด" มาก เร็วจริง ๆ ผมจะกลับมาทำ link พบว่าท่านทำให้แล้ว (ยิ้ม ๆ)