การนัดไปพูดคุยและ ลปรร.กันแบบ TTT: Tea Time Talk ระหว่างพี่หรอย Dr.Ka-poom และผม เมื่อตอนหัวค่ำของวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2549 ที่ผ่านมา จริง ๆ แล้วผมเคยมีคำถามกับ Dr.Ka-poom ว่าคำถามวิจัยของเราที่มุ่งมั่นร่วมกันเพื่อแสดงให้เห็นและยกระดับศักดิ์ศรีภูมิปัญญาชาวบ้าน เน้นไปที่กระบวนการทางปัญญาของชาวบ้าน (Cognitive Process) ยังต้องการทีมอีกสักคนหรือไม่ ขณะนั้นเรายังมองไม่เห็นใคร และยังคิดไม่ออกว่าคน ๆ นั้นจะมีคุณลักษณะอย่างไร แต่ดูเหมือนรับรู้เหมือนกันว่ายังขาดส่วนนี้อยู่ ส่วนหนึ่งทาง Dr.Ka-poom จึงได้พยายามที่จะขายความคิดไปยังผู้เชี่ยวชาญ ก็ได้รับการสนับสนุนดีอยู่มากในแนวคิดนี้ แต่เหมือนท่านเหล่านั้นจะไม่ใช่ทีมงาน จะเป็นได้เพียงที่ปรึกษาที่ดีทีเดียวเพื่อคอยเติมเต็มให้เท่านั้น

     ที่ผ่านมาตั้งแต่ก่อนที่ Dr.Ka-poom จะมาพัทลุง เพื่อสานต่อโจทย์นี้ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้นโดยการ F2F จนต่อมาได้ออกเดินทางมาถึงแล้ว เรายังเป็นเหมือนอะตอมที่ยังไม่เสถียร เหมือนขาดอะไรไปสักอย่าง จนมาถึงค่ำคืนนี้ เราพบกับพี่หรอยซึ่งเสมือนว่าเป็นอิออนอิสระที่รอการเชื่อมต่ออยู่แล้วทุกอย่างจึงลงตัวอย่างไม่น่าเชื่อ คนหนึ่งเป็นนักวิชาการที่แทบจะไม่ค่อยได้ลงมือปฏิบัติ หรือจะเรียกว่านักทฤษฎี (Hard Theorist) คนหนึ่งเป็นนักวิชาการที่คอยอำนวยการเพื่อให้เกิดเชื่อมโยงระหว่างทฤษฎีสู่การปฏิบัติ และ การปฏิบัติสู่ทฤษฎี (Operative Man) อีกคนเป็นนักปฏิบัติตัวยงที่ไม่ค่อยได้รับรู้หรือเข้าใจในทฤษฎีอะไรมากนัก (Habituate Man) จึงได้ HO + H  รวมกันเป็น H2O หรือน้ำ น้ำที่เป็นสิ่ง “ไร้ระเบียบ” แต่มีวัฏจักรที่ “สมดุล” เสมอ

     ขณะนี้เราจึงได้ข้อยุติแล้วว่ากระบวนการทางปัญญาของชาวบ้าน (Cognitive Process) ในโครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม “ไตรภาคีร่วมพัฒนาสุขภาพชุมชน” เป็นสิ่งที่น่าสนใจและน่าค้นหาโดยใช้กรอบคิด “พุทธิปัญญา” (Cognitive Theory) เป็นตัวช่วยในการอธิบายปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้น ด้วยความเชื่อที่เหมือนและลงตัวของทีม H2O ทั้ง 3 คน ว่ากระบวนการทางปัญญาของชาวบ้าน (Cognitive Process) เป็นสิ่งที่ “ไร้ระเบียบ” แต่ “สมดุล” โดยมีอยู่แล้วตามธรรมชาติ สิ่งนี้ (ศักดิ์ศรีแห่งภูมิปัญญา) จึงมีคุณค่าที่ควรแก่การนำมาคืนกลับแก่ชาวบ้าน ให้เขาได้ภาคภูมิใจ และใส่ใจในคุณค่าของเขาเอง (self-esteem)

     บันทึกนี้ผมเขียนขึ้นโดยใช้เวลานานเป็นพิเศษ เพราะต้องการเขียนสรุปให้สั้น และง่ายต่อการเข้าถึงให้มากที่สุด แต่ยอมรับว่ายังไม่ละเอียดพอเท่ากับที่ get ได้อยู่ในตอนนี้ และยังมีอีกหลาย ๆ ส่วนที่ไม่ถูกบันทึกไว้ เพราะเป็นส่วนที่เรากำลังพัฒนายกเป็นโครงร่างการวิจัยกันอยู่ หากใครจะสนใจเพื่อร่วม ลปรร. ด้วย ก็ยินดี และทีม H2O ทั้ง 3 คน พร้อมเสมอที่จะรับฟังข้อเสนอเพื่อเติมเต็ม หรือช่วยกัน get ประเด็นนี้ออกมาอีกให้กว้างขวางต่อไป