(เตาเผาถ่านฝีมือรุ่นหลาน ที่เอ่ยถึง) 

ปีที่แล้วผมจัดอบรมเกษตรกรไปจำนวนหนึ่ง ไม่ค่อยได้ผลเท่าใดนัก มีสาเหตุเรื่องความไม่พร้อมของทุกฝ่ายเป็นสำคัญ แต่ก็ได้ประสบการณ์มาหลายเล่มเกวียน ปีนี้จึงปรับวิธีการใหม่ โดยตั้งสมมุติฐานว่า..การฝึกอบรมคนที่ขาดแคลนทุกอย่าง มีความคิดแค่หางอึ่ง แต่อยากจะรวยมากๆเร็วๆนั้นเราจะฝึกอบรมกันอย่างไร ผมยังนึกไม่ออกว่าจะเนรมิตให้ทันอกทันใจชาวบ้านได้ เพราะมันไม่ใช่การเล่นปั่นแปะ  

  

(คุณปู่นักจัดการความรู้ชุมชนตัวเอ้ กับเตาถ่านที่สืบทอดไว้ 15 ปี ยังใช้ได้ดี) 

เรื่องที่ฝ่ายจัดอบรมหนาวๆร้อนๆก็คือ ที่ผ่านมาพวกเราช่วยกันทำลายความเชื่อมั่นของชาวบ้านจนแหลกลาญ ไอ้ที่คุยๆว่าดีอย่างโน้นอย่างนี้พูดเอาทั้งนั้น  ในเมื่อระบบที่จะรองรับกระบวนการดำเนินชีวิตของเกษตรกรแบบพอเพียงไม่ชัดเจน ตรงนี้จะไม่ขยายความ ใครสนใจให้ไปอ่านบล็อกครูวุฒิ แล้วจะซาบซ่านกระดองใจ 

   

(พลังงานชุมชน -โปรตีนชุมชน-แม่ครัวชุมชน หมูแน่นคอกแล้ว ขาดคนชิมชุมชน) 

การบ้าน : ก่อนเปิดอบรม เช่น การเตรียมความพร้อมในส่วนของสถานเรียนรู้ -การเตรียมหลักสูตรให้สอดคล้องและเหมาะเกษตรกรที่คลอนแคลนอนาคต -การเตรียมวิทยากรในระดับต่างๆ -การเตรียมกิจกรรมเรียนรู้เชิงประจักษ์การแทรกแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง -การแก้ปัญหาเฉพาะหน้าและระหว่างทาง -การผลิตสื่อ และการประเมิน  

เรื่องเหล่านี้ต้องถอนใจหลายเฮือก แต่คราวนี้เห็นช่องทางใหม่ๆบ้างแล้วเช่น เรื่องวิทยากร ผมจะขึ้นตารางการอบรมให้ชาวเฮทราบล่วงหน้า ในช่วงนั้นใครว่างอยากจะมาบริจาคความรู้ก็นัดหมายกัน เจ๊องุ่นจะเลี้ยงข้าวเลี้ยงปลาต้อนรับขับสู้ ท่านจะได้ทดสอบความรู้ของตนเอง ว่า..ถ้างัดเอามาใช้ในภาคสนาม ผลลัพธ์จะออกมาอย่างไร  แล้วเราก็จะได้ปรับปรุงให้วิชาที่ว่านี้มีชีวิตชีวาอยู่เสมอ ไม่อย่างนั้นความรู้เราก็จะเป็นแผ่นเสียงตกร่อง 

ผมอาศัยวิทยากรพเนจรมาจากหลายสำนัก เช่น ป้าจุ๋ม ท่านบีแมน ท่านเล่าฮูแสวง ท่านไร้กรอบ .ขจิต เจ้าลูกชายโทนกอล์ฟ สายลม ครูเสือ เจ๊องุ่น นี้คือหมูวิ่งมาชนปังตอ! มาสอนสาระที่เรียกรวมๆว่าวิชายูเทริ์นชีวิต และวิชาเกาให้ถูกที่คัน ท่านนึกภาพออกไหม..นักวิทยาศาสตร์จากNASA. จะถ่ายทอดวิชาให้ชาวบ้านในลักษณะใด พูดแล้วต่อมคันสะดุ้ง! อยากจะเอาผ้าขาวมากั้นเก็บสตางค์คนที่อยากรู้เหมือนดูหนังกลางแปลง  

ในส่วนของวิทยากรชุมชน ผมพอมีตัวอย่างดีๆที่สืบทอดเจตนารมณ์ได้บ้าง  รายที่เล่าถึงนี้ เป็นคนที่ขยันมาก สนใจการเรียนรู้อย่างหัวชนฝา เข้ามาอบรมเรื่องการสร้างเตาเผาถ่าน ปลูกต้นไม้ ทำไร่ทำนา กลับไปปลูกต้นไม้ สร้างเตาเผาถ่านขายสืบเนื่องมาจนมาถึงชั้นลูกชั้นหลาน  

คุณหลาน เป็นเด็กนักเรียนชั้น ม.3 ได้ทำเตาเผาถ่านเคียงคู่คุณปู่อย่างน่าทึ่ง บอกปู่ว่าจะขายถ่านให้ได้เงินสัก10,000บาท แล้วจะเดินทางไปบวชเรียนที่จังหวัดอุดร นานๆจะพบเห็นคนพึ่งตัวเองทางความคิดและการกระทำอย่างมีแบบแผน อะไรทำให้เด็กรุ่นใหม่คิดได้อย่างนี้  คุณปู่เล่าว่า ก่อนหน้านี้ลูกพี่ลูกน้องอายุ13ปี ก็ขอไปบวชเรียนด้านธรรมะ ปัจจุบันเป็นเณรน้อยสุกปลั่งนั่งสงบอยู่ภายใต้บวรพระพุทธศาสนา

เด็กคนที่สร้างเผาถ่าน คนนี่แหละ ผมจะเชิญมาเป็นอาจารย์สอนวิชาเปิดกะโหลกในการจัดอบรมปีนี้!!  

ฝากข่าวไปถึงชาวแซ่เฮ!! .Handy ลุงเอก อาจารย์สุกร เอ๊ย! อาจารย์หมูแห่งสุพรรณบุรี น้าอึ่ง ท่านสะมะนึกะ ท่านสิงห์ป่าสัก นักการเมี่ยง อ.สร้อย อ.อึ่งแห่งลำพูน นักการอิ่ม คนชอบวิ่ง อาจารย์แป๋ว พิมพ์ดีด แก่นจัง อาจารย์สุ อ.ราณี ฯลฯ อาบน้ำแต่งตัวไว้ได้แล้ว ประมาณเดือนมกราคม-พฤษภาคมเป็นต้นไป ท่านอื่นที่สนใจเป็นวิทยากรอาสามหาชีวาลัย รับบัตรคิวที่ท่านรองออต ครับ..

เราจะเปิดยุทธหัตถีความเหงา!! อิอิ