คำถาม และมุมมอง ต่อพฤติกรรมการนำเสนอของผู้คนในสังคม วัฒนธรรมการสื่อสารด้วยคำพูดประชดประชัน บนคำถามพื้นฐานที่ว่า คำประชดประชันเหล่านั้น สามารถสื่อสารได้ตรงตามสาระ และสารที่ต้องการสื่อเพียงใด

ประชดประชันแกล้งพูด

 

อ้างอิง - รูปภาพ

http://www.scotthutchison.com/drawings_2006/Kiss.htm

วิสัยประชดประชันในคำพูด

กระทั่งคำแกล้งพูด

นับเป็นหนึ่งในความน่ารังเกียจของชีวิตผม

ผมรังเกียจ เกลียด และไม่ชื่นชอบคำประชดประชัน ซึ่งลามมาถึงข้อเขียนประชดประชันแกล้งบอก กระแหนะกระแหนยั่วแหย่ ทำเป็นลืมตัว คิดอะไรออกไป พูดอะไรออกไป ลืมตัวอย่างยิ่งไม่คิดจะพูดเลย แต่ปากดันบอกไป หรือกระทั่งทำออกไปแล้ว ค่อยมาขอโทษ

แต่ขอโทษเถอะครับ นิสัยแกล้งดังกล่าว

ไม่ใช่สิ่งที่ดีงามเลย

สำหรับมุมมองในใจ เมื่อรู้ทั้งรู้อยู่แล้วว่าจะพูดจะกล่าว ตั้งใจและตั้งจิตว่าจะกล่าวคำนั้นประโยคนั้นออกมา แต่ก็ยังทำยังพูดยังเขียน ไม่ใช่เหตุบังเอิญที่ทำให้หลุดปากออกมา ในเมื่อก็รู้ทั้งรู้ว่าจะไม่บังควรหากกล่าวคำออกไป แต่ยังกระทำ ยิ่งทำยิ่งเชื่อได้ว่าคิดมาแล้ว ว่าจะพูดจะกล่าวด้วยสิ่งใด

สิ่งที่น่ารังเกียจเหล่านี้

ปรากฎขึ้นในทุกแห่ง

ทั้งในสังคมทั่วไป ในข้อเขียน ในโทรทัศน์ และในบล็อค ที่ต่างเล่นมุขแกล้งแบบหยอกหยอก หรือแกล้งแบบจริงจริงจังจัง อยากให้ผู้รับสารรู้สึกรู้สากับประโยคแกล้งเหล่านั้น จึงกระทำทั้งที่รู้อยู่กับใจ

ในโทรทัศน์มีสื่อหลายคน

พยายามจะหยอดมุขประชดประชัน

แกล้งด่าคน แกล้งพูดประโยคแทงใจ

พยายามจะแกล้งพูดถึงเนื้อข่าว พยายามจะแสดงความคิด แกล้งพูดแกล้งหลุดปาก กระทั่งประชดประชัน หยิบคำไม่ควรพูดมาบอกกล่าว สุดท้ายก็อุทานขึ้นมา แบบแกล้งลืมตัว ว่าหลุดปากพูดออกไป

ไม่เข้าใจจริงจริง สำหรับนิสัยติดพันเช่นนี้

สำหรับมุมมองบางด้าน

อาจกล่าวว่า การยั่วแย้ง ยั่วเย้า ยั่วยุ หรือยั่วแหย่นั้น จะนำไปสู่คำตอบของความเข้าใจในเนื้อหา บ้างก็บอกว่า เหมือนหลักพระเซนสะกิดจิตผู้คน ให้หวนกลับมารำลึกถึงสิ่งอันควรคิด ควรเข้าใจตระหนัก และควรกระทำ

ประชดประชันเพื่อให้เห็น ความดี ความงาม และความจริง

นั่นเป็นหนึ่งในความมุ่งหมายให้เกิดความเข้าใจ

แต่หากสารที่ส่งไปไม่สร้างความเข้าใจเล่า

หากไม่ใช่ความจริง หากสิ่งที่พูดประชดประชันไปนั่น ไม่นำพาไปสู่ความจริง ความดี ความงาม ที่ควรจะเข้าใจเล่า หากคำพูดข้อเขียนเหล่านั้น ทำขึ้นเพียงเพื่อสนองอารมณ์พึงพอใจส่วนตน ทำขึ้นเพื่อสนองใจสนองอารมณ์ตนเอง เพียงฝ่ายเดียว สิ่งเหล่านี้จะกล้าอ้างอิงความจริง เพื่อนำไปสู่ความเข้าใจของผู้ฟังเช่นนั้นหรือ

 

ปัญหาคืออะไร

กับความตั้งใจอันผิดพลาด

ในการเลือกใช้เครื่องมือเพื่อนำเสนอสาร สื่อสารอันผิดพลาด หรือเป็นเพียงต้องการสร้างความเจ็บช้ำน้ำใจให้ปรากฎเป็นรอยแผล ใช่สิ่งเหล่านี้หรือไม่ สำหรับผลอันปรากฎ มีเพียงความเข้าใจเพื่อให้การสื่อสารถูกต้องกระบวนความ สามารถนำเสนอสิ่งที่คิดไปสู่ผู้ฟังได้จริงเช่นนั้นหรือไม่ หรือเพียงต้องการให้ผู้ฟังได้รับความเจ็บช้ำน้ำใจ เราคงต้องช่วยกันคิดช่วยกันถาม

คำวิพากษ์ในทางพุทธ

ยามใดสาวกของเจ้าชายแขกขาวประชุมธรรม

คำหนึ่งต้องปรากฎเป็นเบื้องแรก คือคำปวารณา เปิดโอกาสประชุมชน ขอให้เกิดการพูดคุย น้อมรับน้อมฟัง ด้วยจิตเจตนาอันเป็นกุศล มีจิตบริสุทธิ์ในการรับฟังกันและกัน หรือโยงไปสู่ใจจิตผู้พูดว่าจำต้องเริ่มจากใจอันเป็นสุข ปรารถนาดีต่อผู้ฟัง จึงใช้ถ้อยคำเพื่อไปสู่สิ่งดีดีร่วมกัน จนกระทั่งแนวคิดเช่นสุนทรียสนทนา ก็ใช้หลักการดังกล่าวเช่นเดียวกัน

ก่อนเปิดการพูดคุย

กำหนดจิตให้รำลึกถึงเราท่าน ว่าเราท่านล้วนมิแตกต่างกัน ต่างว่ายวนในห้วงน้ำใหญ่นี้เสมอกัน เราท่านต่างต้องการคำดีคำสุขในใจ ปรารถนาถึงสิ่งดีที่มอบให้กัน ไม่พยายามทำร้ายทำลายคู่สนทนาด้วยวาจา อาการ เพื่อให้ต้องเจ็บช้ำน้ำใจ อันเป็นผลเพื่อต้องการไปสู่จุดมุ่งหมายของการพูดคุย

ยิ่งเห็นยิ่งไม่เข้าใจ

หากต้องมานั่งอธิบายถึงเปลือกแห่งการสื่อสาร

ผู้ส่งสาร สาร ผู้รับสาร เช่นทฤษฎีของฝรั่งดั้งขอ ผู้วิจัยการพูดคุยของมนุษย์ผ่านสื่อหลายประเภท แต่ลืมวิจัยการเข้ารหัสของคำประชดประชัน ว่าเบื้องลึกของจิตเจตนาก่อนพูดคำประชดประชัน เขียนคำกระแหนะกระแหนเหล่านั้น ใช่หนทางแห่งการนำเสนอหรืออย่างไร

ยิ่งคิดยิ่งไม่เข้าใจ

ในจิตเจตนาของคำประชดประชัน