ไหใหญ่ล้น ไหน้อยบ่เต็ม....ผู้กินกินพอฮาก ผู้อยากอยากพอตาย

        ไหใหญ่ล้น  ไหน้อยบ่เต็ม  เป็นภาษิตอีสานโบราณอันสะท้อนมาจากระบบสังคมโบราณที่เชื่อว่าทุกคนเกิดมาพร้อมความแตกต่าง  ทั้งชาติตระกูล สีผิวและชนชั้น ความแตกต่างดังกล่าวสมัยก่อนเชื่อกันว่าเป็นเรื่องบุญกรรมอันมีมาแต่ปางบรรพ์  คนที่ทำบุญมามากน้อยก็ได้รับผลบุญมาตามกรรมนั้นๆ <p>         ตราบจนปัจจุบันไม่ว่าความเชื่อเรื่องบุญกรรมจะยังอยู่หรือไม่   แต่ความฉ้อฉลเอาเปรียบคนด้วยกัน  ก็ยากเกินกว่าจะอธิบายแบบบุญกรรมไปแล้ว เพราะขณะนีก็ยังปรากฎว่าใครเกิดมารวย ก็รวยไปไม่รู้จบ  ใครเกิดมาจนก็จนไม่รู้สิ้น </p><p>         สภาพเช่นนี้  มีภาษิตจากปราชญ์อีสานโบราณกล่าวไว้ว่า " ไหใหญ่ล้น  ไหน้อยบ่เต็ม"  อันเนื่องมาจากไหเป็นวัสดุที่คนโบราณชอบใช้เก็บสะสมแก้วแหวนเงินทองไว้  โดยเฉพาะยามศึกสงครามการฝังไหสมบัติเพื่อซุกซ่อนให้พ้นสายตาศัตรู  ทำให้คนรุ่นต่อมาขุดค้นพบได้มาก  ในขณะเดียวกันไหก็คือที่เก็บอาหารไว้กินนาน ๆ ของชาวอีสานด้วย เช่น  หมักปลาร้า  ส้มต่อน (หมักเนื้อ  ปลาให้เปรี้ยว) เป็นต้น</p><p>          มีคำผญาภาษิตที่อธิบายความแตกต่างเช่นเดียวกันนี้  ให้เห็นภาพชัดขึ้นอีกบทที่ว่า "ผู้กินกินพอฮาก  ผู้อยากอยากพอตาย" (ฮาก :  อาเจียร) ไม่มีคำใดจะอธิบายความหมายภาษิตนี้ให้เข้าใจไปอย่างอื่นอีกแล้ว</p><p>          เนื่องจากสังคมของบ้านเราปัจจุบันต้องยอมรับว่า  สภาพการทำมาหากินของผู้คนทุกสาขาอาชีพ (ไม่เว้นแม้แต่สาขาราชการ)  สภาพทางโอกาสในสังคม  ผู้คนยังมีสภาพที่ว่านี้ดำรงอยู่</p><p>                ถึงแม้ว่าฤดูกาลแบบประชาธิปไตยอย่างไทย ๆ   จะทำให้กลุ่ม "ไหใหญ่" หรือ "ผู้กินพอฮาก" คิดแต่จะกรอกสิ่งดี ๆ ลง "ไหน้อย” เพื่อบรรเทาความ "อยากพอตาย" ไปบ้างก็เถอะ  </p><p>          เชื่อว่าความหมายของผญาภาษิต 2 บทสั้น ๆ วันนี้คงใช้อธิบายปรากฎการณ์อะไรได้ดี</p><p>          ผญาม่วนวันนี้อาจอ่านไม่ม่วนสนุกและออกจะหนักสักหน่อย  แต่ครูชาใคร่อยากแลกเปลี่ยนด้วยภูมิปัญญาโบราณว่า  คนโบราณ  เขาเห็นอะไรแล้วกล่าวเป็นคำภาษิตไว้  ทำไมความหมายจึงสามารถอธิบายปัจจุบันได้อย่างน่าฉงนเช่นนี้…</p>