ถ้าคุณรักผม และผมมีความหมายสำหรับคุณ...

ดิฉันได้มีโอกาสให้การดูแลผู้ป่วยรายหนึ่ง ซึ่งได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่าอยู่ในวาระสุดท้ายของชีวิต เขาถูกรับไว้รักษาในหอผู้ป่วยสามัญแห่งหนึ่งด้วยโรคร้ายที่รุมเร้า เกินกว่าจะสามารถเยียวยาให้หายได้ ...มันกำลังคืบคลานเข้าไปบั่นทอนชีวิตช่วงสุดท้ายของเขาทุกขณะจิต..ฉันแวะเวียนไปเยี่ยมเยียน พูดคุยกับเขาและครอบครัว ที่หอผู้ป่วยในอย่างสมำเสมอ คอยประเมินการรับรู้และความต้องการการรับรู้เกี่ยวกับสภาวะความเจ็บป่วยที่ประสบอยู่ ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการดูแลรักษาที่วางแผนไว้ ให้พวกเขาได้มีส่วนร่วมในการตัดสิน รวมทั้งให้การดูแลทางกาย ซึ่งเป็นประเด็นที่ผู้ดูแลไม่ค่อยมั่นใจในเรื่องของการติดเชื้อต่างๆ...ให้การดูแล  ทำให้พวกเขาดู ว่าเราไม่ได้กลัวหรือรังเกียจเลยซักนิด ยังให้การดูแลเขาได้โดยปกติเหมือนคนอื่นๆ...ทำให้ดู...บอกให้รู้จนผู้ดูแลมั่นใจ...คอยสอบถามอารมณ์ ความรู้สึกให้การประคับประคองทางด้านจิตสังคมอย่างสม่ำเสมอ...มีอยู่วันหนึ่งของการดูแล  ฉันสังเกตว่าผมของผู้ป่วยซึ่งยาวประมาณเคลียไหล่ ดูค่อนข้างจะระเกะระกะ ระกับหมอนซึ่งเขาต้องนอนอยู่ตลอดเวลา...ร่วงหล่น ดูบางอย่างถนัดตา จึงได้พูดทักไปว่า...ผมเป็นอย่างไรบ้าง คุณรู้สึกสบายหัว(ศีรษะ) อยากจะหวีหรือรวบไว้ให้ดูดีขึ้นอีกซักนิดมั๊ย...เขาไม่สบตา กลับพูดบอกว่า"เดี๋ยวจะตัดแล้ว"...แล้วก็เงียบไป...ฉันรู้สึกได้ถึงความไม่ปกติในความหมายนั้น...(เดิมเขาเป็นผู้ชายสวย บิดาของผู้ป่วยเคยให้ดูรูปที่ติดบัตรประจำตัวประชาชน ดูเป็นสาว ผมซอยยาวไล่ลงมาเคลียไหล่...ดูสวย)...จึงได้พูดคุย ตรวจสอบความรู้สึก...ได้ความว่า เขาถูกหลายคนถามให้ตัดผมคงจะคิดว่ารุงรัง...จึงได้บอกกับเขาไปว่า ฉันรู้!ว่าผมมีความหมายสำหรับเขา...ถ้าคุณรักผม และ ผม มีความหมายสำหรับคุณ ก็เก็บไว้เถอะ...คุณสามารถตัดสินใจได้ ไม่จำเป็นต้องตัด แต่เราอาจจะทำให้ดูดีขึ้นได้ โดยการหวีให้เรียบร้อยหรือรวบก็ได้ตามใจที่ผู้ป่วยต้องการ...ผู้ป่วยรับฟัง...ยิ้มน้อยๆอย่างพอใจ...และฉันก็ได้ให้ความมั่นใจแก่บิดาและมารดาซึ่งเป็นผู้ดูแลหลักของผู้ป่วยว่า  เราจะเคารพในความเป็นตัวตนของเขา...การให้เขาตัดผมอาจเป็นการทำร้ายจิตวิญญานของผู้ป่วย...ในที่สุด ตลอดระยะเวลาของการดูแลในโรงพยาบาล เขาก็ยังคงภาพลักษณ์การเป็นผู้ชายผมยาวไว้ได้...และท้ายสุดของชีวิต บิดามารดาก็ได้พาผู้ป่วยกลับบ้านตามความปรารถนาสุดท้ายของเขา และได้เสียชีวิตลงในห้องนอนที่คุ้นเคย ท่ามกลางบิดา มารดา และพี่สาวอันเป็นที่รักและเคารพ...อย่างสงบในเช้าของวันถัดไป...