เรามักมองว่า สุขภาพ มีมิติเดียว คือไม่เจ็บป่วย

แต่เราอาจนิยามสุขภาพหลายมิติกว่านั้น

  • สุขภาพทางร่างกาย
  • สุขภาพทางจิตใจ
  • สุขภาพสิ่งแวดล้อม
  • สุขภาพสังคม
  • สุขภาพการเงิน
  • ฯลฯ

และแม้แต่เรื่องที่ดูเหมือนมิติเดียว จริง ๆ แล้ว ก็ยังมีอะไร ๆ ซ่อนอยู่ไม่น้อย

เช่น สุขภาพร่างกาย

ถ้าเราจะออกกำลังกาย เราอาจต้องถามว่า จะหวังผลกระทบให้ถึงอวัยวะส่วนไหน ?

  • หัวใจ ?
  • หลอดเลือด ?
  • กล้ามเนื้อ ?
  • ปอด ?
  • ฯลฯ

ซึ่งก็จะนำไปสู่การตัดสินใจออกกำลังกายที่ไม่เหมือนกันอีก

การตัดสินใจออกกำลังกาย เป็นการลงทุนที่เน้นลงแรง อาจไม่สนุกสำหรับคนที่ไม่เคยออกกำลังกาย

แต่การไม่ออกกำลังกาย เป็นการกิน "บุญเก่า" ที่หมดกันได้

วัยรุ่น มักไม่เข้าใจตรงนี้ เพราะ "บุญเก่า" เยอะจนรู้สึกว่า "รวย" และ "ใช้อย่างไรไม่มีวันหมด"

แต่หมดครับ

แถว ๆ อายุตรง 35-40 น่ะ

จะไปหมดแถว ๆ นั้นแหละ...

หลายคนเป็นเหมือนรถที่ใช้หนักมือจนเก่า ไม่ซ่อมบำรุง ไปจอดหมดสภาพกลางที่เปลี่ยว

แถมยังไม่รู้ตัวอีกแน่ะ ว่าถึงเวลายกเครื่อง !

นี่อาจเป็นเหตุผลว่า ทำไม คนไทยจึงมีอายุเฉลี่ยการ "หง่อมหมดสภาพ" ที่อายุเพียง 60 ปี ! (http://www.who.int/healthinfo/paper16.pdf)

...น้อยกว่าชาวญี่ปุ่น ที่อายุเฉลี่ยหง่อมหมดสภาพ เกิน 70 ปี...

คนแก่แบบแก่หง่อม ลุกนั่งไม่รอด ลองไปถามดูเถอะ เคยผ่านระยะ "ไม่ว่าง" สำหรับการออกกำลังกายกันมาก่อนทั้งนั้นเกือบทั้งนั้น

  • ....ก็งาน มันยุ่ง...
  • ...ไม่มีเวลา...
  • ...ต้องทำมาหากิน...
  • ...ต้อง เลี้ยงลูก...

บางครั้ง ก็ชวนให้คิด ว่าวัยหนุ่มสาวยามมีเรี่ยวแรง เราใช้ชีวิตไปแลกเงิน

แต่เมื่อยามสังขารหง่อมก่อนวัย เรากลับต้องใช้เงินไปแลกชีวิิตคืนมา

แต่ได้คืนมา ไม่ครบหรอกครับ

กฎธรรมชาติ ไม่เคยฟังคำแก้ตัวของใคร ไม่ว่าจะชวนเคลิ้มเพียงใด หรือเหตุผลหนักแน่นน่าฟังขนาดไหน

ต่อให้คนงานยุ่ง มีภาระ น่าสงสาร ขนาดไหนก็ตาม ไม่ได้รับยกเว้นเรื่องสุขภาพที่โทรมเพราะไม่เคยออกกำลังกาย  <p>แม้แต่เมื่อดูสุขภาพในมิติอื่น ข้อสรุปก็เป็นเช่นกัน </p><p>เช่น สุขภาพดีทางสังคม ไปไหนก็มีเพื่อน มีคนยิ้มแย้มดีใจที่ได้พบปะพูดคุย ถ้าเป็นของจริง แสดงว่า ต้องผ่านการออกกำลังกายทางสังคมมาเยอะ คือต้องมีการเคยเอื้อเฟื้อสิ่งที่ดี เวลา ไมตรีจิต มิตรภาพ ให้คนอื่นมาก่อน</p><p>หรือกรณี สุขภาพการเงิน นี่ก็ต้องออกกำลังกายทางการเงินเหมือนกัน คือ รู้จักติดตาม (จดบันทึกค่าใช้จ่ายเพื่อเข้าใจเส้นทางการไหลของเงิน) รู้จักวินัยเหล็กการดำรงชีพ (การออม) และรู้จักผจญภัย ด้วยการเปิดออกสู่โลกกว้าง (การลงทุน)</p><p>หวังจะมีสุขภาพด้านไหนดี แล้วอยู่เฉย ๆ ให้มันมาเอง แบบนั้น เรียกว่า ฝันหวาน ก็คงน้อยไป</p><p>แต่ก็ยังไม่วายมีคนที่เป็นแบบนี้</p><p>แถมไม่เกี่ยวกับระดับการศึกษาซะด้วย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสุขภาพกาย/ใจ/สังคม/การเงิน/ฯลฯ</p><p>เป็นวุฒิภาวะของดำรงตนครับ ไม่ใช่วุฒิภาวะทางการศึกษา</p><p> </p><p> </p>