เมื่อหลายวันก่อน ผมมีโอกาสได้สนทนากับพระอาจารย์ชัยวุธถึงรากศัพท์ของคำว่านวัตกรรม ซึ่งพระอาจารย์ได้อธิบายให้ความกระจ่างไว้ที่นี่ คืออยากจะเขียนบันทึกเรื่องประสบการณ์เกี่ยวกับนวัตกรรมครับ

พจนานุกรมของราชบัณฑิตยสถานให้นิยามไว้ว่า นวัตกรรม = นวต (ใหม่/บาลี) + กรฺม (การกระทำ/สันสกฤต) = สิ่งที่ทำขึ้นใหม่หรือแปลกจากเดิมซึ่งอาจจะเป็นความคิด วิธีการหรืออุปกรณ์ เป็นต้น

ส่วน wikipedia ให้ความหมายแบบคลาสสิคไว้ 10 อย่าง คือ

  1. the process of making improvements by introducing something new
  2. the act of introducing something new: something newly introduced (The American Heritage Dictionary).
  3. the process of translating new ideas into tangible societal impact (Krisztina Holly, Vice Provost, University of Southern California, and Executive Director of USC Stevens Institute for Innovation)
  4. the introduction of something new. (Merriam-Webster Online)
  5. a new idea, method or device. (Merriam-Webster Online)
  6. the successful exploitation of new ideas (Department of Trade and Industry, UK).
  7. change that creates a new dimension of performance Peter Drucker (Hesselbein, 2002)
  8. A creative idea that is realized [(Frans Johansson)] (Harvard Business School Press, 2004)
  9. "The capability of continuously realizing a desired future state" ([John Kao, The Innovation Manifesto, 2005])
  10. "The staging of value and/or the conservation of value." (Daniel Montano 2006.)

นวัตกรรม (innovation) เป็นการเสนอแนวความคิดใหม่ที่นำไปใช้จนเกิดเป็นผล ต่างประดิษฐกรรม (invention) ซึ่งนำสิ่งของหรือวัตถุดิบมาสร้างสิ่งใหม่

ผมคิดว่านวัตกรรมมีสององค์ประกอบ คือความคิดใหม่ และผลสำเร็จที่สามารถสร้างสิ่งใหม่หรือแม้แต่ปรับปรุงสิ่งเก่าให้ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ แค่ความคิดใหม่ล้ำยุคหลุดโลกยังไม่เรียกว่าเป็นนวัตกรรมครับ จะต้องมีผลลัพธ์ที่ดีด้วย 

นวัตกรรมที่ดีควรรู้สึกได้ด้วยคนทั้งในและนอกองค์กร เหมือนคนดีที่คนรอบตัวควรจะรู้สึกได้ว่าดีจริงและยกย่องเองด้วยความบริสุทธิ์ใจ; นวัตกรรมที่ดีไม่ใช่สิ่งที่ฝ่ายการตลาดพยายามจะโฆษณาว่าดีอย่างโน้นดีอย่างนี้ โดยที่คนรอบข้างไม่ได้รู้สึกอย่างนั้น

บรรยากาศการสร้างนวัตกรรม

นวัตกรรมเริ่มต้นจากความคิดและไปจบที่การกระทำครับ ในส่วนหลังนั้น เป็นสิ่งที่ท่านผู้บริหารกระทำอยู่เป็นธรรมชาติอยู่แล้ว จึงขอไม่กล่าวถึง

ในส่วนของความคิดนั้น ผู้บริหารไม่สามารถจะสั่งให้เกิดนวัตกรรมขึ้นมาได้ แต่สามารถสร้างบรรยากาศให้เกิดความคิดก้าวหน้าใหม่ๆ ได้

  • วัฒนธรรมการรับฟัง
    • ผู้บริหารอย่าวิจารณ์ความคิดใหม่ใดๆ จนกว่าท่านจะเข้าใจว่าผู้เสนอกำลังพูดถึงอะไร  รอจนจบเสียหน่อยดีไหมครับ ไหนๆ ก็เตรียมมาแล้ว
    • เสนอแนะ ปรับปรุงได้ แต่อย่าขโมยความคิดของใครไปกล่าวอ้างว่าเป็นของตัว
  • ฟันธงว่าความคิดถูกหรือผิดได้จริงหรือ
    • ท่านผู้บริหารอาจจะมีข้อมูลและประสบการณ์มากกว่า แต่ข้อเสนอที่มาจากผู้ปฏิบัติงานนั้น มักจะมี "ความเป็นจริง" ปนอยู่มากกว่าความคิดจากหอคอยงาช้าง
    • ในการตัดสินใจว่าจะทำอย่างไรต่อไป อยากเรียนเตือนว่าท่านไม่ต้องเลือกเอาความคิดอย่างใดอย่างหนึ่งนะครับ ท่านไม่ได้กำลังทำข้อสอบปรนัยที่มีคำตอบที่ถูกต้องเพียงคำตอบเดียววางอยู่ข้างหน้าของท่าน
    • ท่านอาจเลือกการผสมผสานต่อยอดความคิด ข้อเท็จจริง ข้อมูลอื่นที่ท่านมี และประสบการณ์เข้าด้วยกันก็ได้
  • ทำเหมือนเดิม ผลก็เหมือนเดิม
    • เป็นเรื่องที่น่าจะเข้าใจได้ว่าหากจะทำอะไรให้ดีขึ้น ก็จะต้องเปลี่ยนแปลงอะไรบางอย่าง
    • ไม่มีประโยชน์ที่จะมาพร่ำกล่าวว่ารักองค์กรจนน้ำลายฟูมปาก แต่ไม่เคยคิดหรือทำอะไรให้ดีขึ้นครับ
    • การเปลี่ยนแปลงไม่แน่ว่าจะนำไปสู่สิ่งที่ดี ตรงนั้นเป็นเรื่องที่ท่านผู้บริหารจะต้องร่วมกันคิดกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง หาทางออกที่ดีที่สุด จัดการกับความเสี่ยงและทางเลือกต่างๆ อย่างมืออาชีพ
    • แม้ว่าองค์กรของท่านยังดีอยู่ แต่คู่แข่งและสภาพแวดล้อมก็เปลี่ยนแปลงไปเรื่อยๆ หากองค์กรของท่านไม่ปรับปรุง ก็เปรียบเสมือนกินบุญเก่าไปเรื่อยๆ รอเวลาเสื่อมลง
  • แรงจูงใจที่ถูกต้อง
    • ความคิดเป็นสิ่งที่มีค่า แม้ไม่ได้ใช้ ก็ไม่ใช่ความผิด และไม่ใช่เรื่องน่าอายที่เสนอ -- ควรชี้แจงเหตุผลจนเข้าใจว่าทำไมจึงไม่ใช้ความคิดนั้น
    • ในชีวิตจริง แม้เลือกสรรและจัดการเป็นอย่างดีแล้ว ก็ไม่แน่ว่าจะเกิดผลดีเสมอไป องค์กรควรที่ดีควรตั้งความคาดหวังให้ถูกต้องด้วย
    • งานวิจัยและพัฒนาเป็นทางหนึ่งที่จะช่วยนำนวัตกรรมมาสู่องค์กรได้ องค์กรของท่านให้ความสำคัญกับการพัฒนาและการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงอย่างจริงจังเพียงใด
    • จากตัวเลขการวัดความสามารถในการแข่งขันระหว่างประเทศของ IMD ประเทศไทยมีค่าใช้จ่ายในการวิจัยและพัฒนาร้อยละ 0.28 ของรายได้ประชาชาติ ในขณะที่ประเทศที่พัฒนาแล้วมีตัวเลขสูงเป็นสิบเท่า และประเทศที่กำลังพัฒนาอย่างก้าวหน้า มีตัวเลขสูงกว่าสิบเท่าของไทย -- ไม่รู้จะบ่นกันไปหาอะไรว่าประเทศเพื่อนบ้านต่างกำลังจะแซงไทยไปหมด ในขณะที่ตัวเราเอง ก็ไม่ได้ทำอะไรให้ดีขึ้นตลอดมา
    • ความคิดที่ดีควรได้รางวัล แต่ว่ารางวัลไม่ควรเป็นเงินเดือน หรือตำแหน่ง ถ้าความคิดที่ดีเกิดเป็นครั้งคราว รางวัลก็ควรเป็นครั้งคราวเช่นกัน การให้รางวัลก็ไม่ต้องไปอิจฉาว่าใครได้มากได้บ่อย ถ้าเขาให้ความคิดที่ดีได้บ่อย ก็ควรให้รางวัลเขาบ่อยๆ เขาได้ในสิ่งที่เขา earn

บันทึกเก่า: